Skip to main content

Full text of "Paco (Germana Eldono) - Maj, 1967"

See other formats 


PACO 





OFICIALA ORGANO DE LA MONDPACA ESPERANTISTA MOVADO (MEM) 


XIV» JARON-RO 162/163 ELDONO DE LA GERMANA DEMOKRATIA RESPUBLIKO (GDR) MAJO/JUNIO 1967 

mrnmammmmmmmmmmi^mmmmmmmmammmmmmmm^mmmmmmmmmmmmmmammmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmm^mmmmmmmmammammm^^^m^mmm^^mmmmmmmmmmmm 











' v> 

_ -.aiF 


LA KASTELO WARTBURC 

HIERAŬ KAJ HODIAŬ 

„Tiu ĉi historie altigita loko, tiu ĉi alte situanta observejo, 

tiu ĉi germana „rigardu-en-la-landon". 

respegulas nian pasintecon; 

la grandaj linioj de nia historia evoluo videbliĝas, 

kaj ni, nia nuntempo, staras kvazaŭ sub la sorĉordono de tiu 

ĉi rigardo, kiel por respondecraporti .. 

JOHANNES R. BECHER 








a kastelo Wartburg, situanta meze 
en la verda koro de Germanujo, 
en la Turingia Arbaro, en la sud- 
okcidento de la GDR, estas ĉiujare celo de 
centmiloj da ekster- kaj enlandaj vizi- 
tantoj. La sciigo pri triobla jubileo, kiun 
la kastelo festas en la jaro 1967, entiris 
ankaŭ nin ĵurnalistojn en la torenton de 
la gastoj kaj igis nin dediĉi al ĝia histo- 
rio specialan atenton. Multaj vojoj kon- 
dukas al la Wartburg, kaj por piedmi- 
grantoj kaj por aŭtomobilistoj. Ni elek- 
tas mezoportunan vojeton kaj staras 
post proksimume unu horo, iomete 
malsekaj per la matena pluvo, kiel 
fruaj gastoj antaŭ la pordegejo de la 
tradiciriĉa kastelo, fondita en la jaro 
1067, do antaŭ 900 jaroj. Kaj tio estas la 
unua jubileo. La Wartburg akiris sian 
signifon, kompare al samspecaj kon- 
struaĵoj, dank' al pacaj okazintaĵoj, kiuj 
en la retrospektivo reprezentas kelkajn 
apogeojn de la germana historio. 

En flanka koridoro de la pordegejo, kiu 
partigas la mallarĝan antaŭkorton de la 
ĉefkorto, la hodiaŭaj kastelmastroj, 
kunlaborantoj de la Wartburg-fondaĵo, 
donas al historie interesiĝantaj gastoj la 
unuan okazon konatiĝi kun la historio 
de la kastelo. Plurlingvaj sursonbcndigi- 
taj prelcgoj pliprofundigas kaj komplc- 
tigas tion en la apuda prelegejo, same 
kiel ankaŭ la kastelgvidantoj. Ni entre- 
prenu mallongan ekskurson en la pasin- 
tecon. 


„Kiam vi en Germanio zorgos pri daŭra 
paco, tiam ankaŭ la tremdaj popoloj 
estimos vin." 

Walther von der Vogelweide, 1208 

En la unua epoko, en kiu la kastelo ape- 
ras en la vidpunkto de la germana histo- 
rio, ĝi estis kiel sidejo de la landgrafo 
Hermann I. centro de la germana meze- 


2 


poka kulturo. Ni menciu kiel du el la 
plej famaj kantistoj kaj poetoj de tiu 
tempo Wolfram von Eschenbach kaj 
Walther von der Vogelweide, kiu tiam 
levis sian voĉon kontraŭ la kvereloj de 
la teritoriaj princoj, kontraŭ la sinistra 
influo de Romo, akcelinta tiun disiĝon, 
kaj por paca germana patrujo. Iliaj ver- 
koj, kiuj parte ĉi tie estiĝis, konservis 
ĝis hodiaŭ siajn belecon kaj signifon. 

La dua signifoplena epoko en la historio 
de la kastelo situas en la periodo de la 
Reformacio kaj estas kaŭzo por la dua 
jubileo. En la jaro 1517 - antaŭ 459 ja- 
roj - la tezoj, publikigitaj de Luther 
sur la kastelpreĝejo en la urbo Witten- 
berg, instigis la tutan landon al revolu- 
cia movado de la popolamasoj kontraŭ 
la postrestintaj ekonomiaj kaj politikaj 
cirkonstancoj en Germanujo. Tiu mo- 
vado superis sian originan konfesian 
signifon kaj atingis sian apogeon en la 
Kamparana Milito en la jaro 1525. 
Prirabita de ĉiuj civitanaj rajtoj fare de 
la papo kaj la imperiestro, trovis Lu- 
ther azilon en la kastelo Wartburg en la 
jaro 1521 dank' al la helpo de princo, 
simpatiinta kun li. Ĉi tie ekestis lia tra- 
duko de la Biblio. Sur ĝi baziĝas unueca 
germana literatura lingvo, kiu samtempe 
estis armilo kaj komprcnigilo por la 
revoluciaj urbanoj, kampuloj kaj pleba- 
noj en la ĉiam ankoraŭ disigita Ger- 
manio. 

„Leĝoj ne estas dekretoj kaj ordonoj; ili 
devas eliri kaj esti aprobataj de tiuj, 
kiuj vivu laŭ ili." 

E1 la „Principoj kaj decidoj" de la Wart- 
burg-lesto de la Germana Studentaro, 
1817 

La tria evento, kies 150-an datrevenon 
oni festas en la jaro 1967, montras la 
progreseman studentan junularon - 
organizitan en la Germana Studentaro - 
kiel reprezentanton de la demokrata, 

i 


nacia ekviviĝo, inspirita de la ideoj de 
la granda franca revolucio. Krom alvoko 
al nacia unueco enhavas la programo de 
la Wartburg-festo akcentitajn demokra- 
tajn postulojn: „Ni volas zorgi pri la 
plej malsupraj klasoj de la homa socio 
des pli forte, ju pli profunde ili vivas en 
mizero" aŭ „Privilegioj ne estas ligeblaj 
kun justeco. Kie ekzistas privilegiatoj, 
tie ekzistas ankaŭ malprivilegiatoj." Ilia 
protesto kontraŭ la spirita sklavigo per 
la feŭda regado kulminis dum simbola 
bruligo de reakciaj kontraŭpopolaj 
..pamfletoj" en la korto de la Wartburg. 


Post tia koncentrita leciono pri historio 
allogas nin rigardo en la malproksimon. 
De sur la dentmura suda turo nia okulo 
vagas trans la verdaj arbaroj kaj herbe- 
joj de Turingio. Sunradioj brilas sur la 
ora kruco de la centra turo kaj direktas 
la rigardon denove en la korton kaj sur 
la konstruajon de la kastelo. La „En- 
marŝo de la gastoj en la Wartburg" 
atingis intertempe sian kulminon; sed 
kun pli multnombra rolularo ol en la 
romantika Wartburg-opero „Tannhau- 
ser" de Richard Wagner. Ni denove mal- 
supreniris al la svarmanta homamaso. 
La babilona labirinto de lingvoj kaj dia- 
lektoj ĉi tie dokumentas konvinke la 
internacian intereson pri la Wartburg. 
Antaŭ ni la palaco, la plej malnova kaj 
samtempe plej bela konstruajo de la ka- 
stelo, konstruita fine de la 12-a jarcento, 
en la tempo de la landgrafo Hermann, 
atestas pri la mirinda kreoforto de siaj 
konstruintoj. Krom la teretaĝaj ejoj, 
konservitaj en la origina simpla formo, 
estas antaŭ ĉio la ĉambro de la land- 
grafino Elisabeth alloga punkto por la 
vizitantoj. 

Scd ĝiajn kolorriĉajn vitrajn mozaikojn 
oni instalis nur komence de la 20-a jar- 




1. La kapelo en 1a Palas, unu el la plej tnalnouaj 
prolankonstruajoj de malofta beleco. 

Foto: Zentralbild 


2. Rigardo eti la festsalonon kun la flago de la Cer• 
mana Studentaro, kiu kunsidis ĉi tie 1a 18-an de 
oktobro 1817 Foto: Zetttralbild 


3. La orienta delendirejo Foto: Zentralbild 


4. La ĉambro de Lulher en la voktejo de la Wartburg. 
Ci tie ekestis la traduko de la Biblio en la ger- 
truitian lingvon. Sur la lignotahulaj muroj pettdas 
verkoj de la pentristo Lucas Cranach la pli aĝa, 
bona atniko de Luther. inter aliaj lignogravurajo. 
kiu prezetitas la reformaciinton kiel la barban 
,Junkron Jorg". kies rolon 1i. pro sia sekureco, 
devis ludi ĉi tie. Foto: Zentralbild 



















cento. En la mezetaĝo ni trovas fantazi- 
plenajn freskojn, reprezentantajn vivon 
kaj agadon de la juna landgrafino Eii- 
sabeth, kiun oni sanktuligis pro ŝia ab- 
negaciplena vivo en la servo al la malri- 
ĉuloj kaj malsanuloj. Tiun kaj aliajn 
legendojn el la historio de la kastelo 
eternigis Moritz von Schwindt, majstro 
de la germana romantika pentroarto, en 
la kadro de ia vasta renovigo en la 19-a 
jarcento. Ili apartenas hodiaŭ al la art- 
trezoroj de la palaco. 

La festsalonon, kiu okupas la tutan su- 
pran etaĝon, ni aprezas kiel kunvenejon 
de la Studentaro. Tiam ĝi aspektis anko- 
raŭ alie. ĉian pompan ensemblon, kiu 
ĉe !a hodiaŭa vizitanto elvokas certan 
inkubon, ĝi ricevis fine de la 19-a jar- 
cento. La plafonkonstruo, rekomcndita 
de Franz Liszt persone, kaŭzas bonan 
akustikon. Tio estas avantaĝo por la ĉi 
tie regule okazantaj koncertoj kun fa- 
maj plenumantoj. 

Ni direktu niajn paŝojn denove al la 
pordegejo kaj ĝuu la faman rigardon al 
la ĉarpentaĵa konstruaĵo de la voktejo 
en la antaŭkorto. En ĝia unua etaĝo tro- 
viĝas la ĉambro de Luther, kiu altiras 
jam dum jarcentoj arojn da vizitantoj 
el multaj landoj. Sur la kompakta ligno- 
tablo kuŝas Biblio kun marĝenaj notoj, 
skribitaj per la mano de la reforma- 
ciinto Martin Luther. Dum la jarcentoj 
la memoraĵkolektantoj bedaŭrinde dis- 
prenis ero post ero la tablon, kiun li iam 
uzis. La hodiaŭa tablo devenas el la ge- 
patra domo dc Luther. 


La remedito pri tio, kion ni ĵus vidis 
kaj aŭskultis, resonigas en ni nun, jar- 
centojn pli poste, la vokon al Germa- 
nio, vivanta kun la popoloj en paco kaj 
regata per la volo de la popolo. La 
ŝtato, sur kics teritorio la Wartburg levi- 
ĝas, ne bczonas timi la respondecon an- 
taŭ tiu voko. Ĉi plenumis la postulojn 
de tiu voko, kiuj konserviĝis dum la 
ĥaosoj de la jarcentoj. Per la fine atin- 
gita kunagado de ĉiuj honestaj kaj pro- 
gresemaj fortoj oni ĉi tie solvis tiujn 
problemojn de la germana historio, kiuj 
endanĝerigis la propran kaj aliajn po- 
polojn. Ke tio okazis ankoraŭ ne en tuta 
Germanio,- ke en la alia parto ankoraŭ 
ĉiam regas potencoj, alkroĉantaj sin al 
la malfeliĉplena pasinteco kaj pretaj al 
neado de la amaraj instruoj de la gcr- 
mana historio; ke de tie ĉiam ankoraŭ 
minacas teruraj danĝeroj la germanan 
kaj aliajn popolojn - tio estas la se- 
rioza, nemisaŭdebla admono de la 
VVartburg. Admono, gardeme kaj saĝe 
kontraŭstari tiun danĝeron, konscie de 
ĉiuj bonaj tradicioj de tiu ĉi ioko. 

— sch — 

(Tradukis: Renate kaj Dieter Berndt el 

„DDR’-]urnalo el la Cermana Demokratia 

Respubliko) 

4 


ANKAŬ LA 
BORDO 

DE BALTA MARO 

VALORAS 

VOJAĜON 

A1 la plej ŝatataj vojaĝceloj en nia res- 
publiko apartenas la strando de la Balta 
Maro kun siaj insuloj Rŭgen, Usedom, 
Poel kaj Hiddensee kaj la vaste konataj 
banlokoj Boltenhagen, Kŭhlungsborn 
kaj Zinnowitz aŭ Bansin, Heringsdorf, 
Ahlbeck, nur por nomi kelkajn. 

Tie moviĝas ĉiujare dekmiloj en la mal- 
varmetaj ondoj aŭ sunbruniĝas sur la 
strando. Multaj turistoj de proksime kaj 
de malproksime vizitas la marbordajn 
urbojn kun la havenoj, la novaj ŝip- 
konstruejoj, la fabrikoj de fiŝkonservoj 
kaj la multegaj ceteraj laborejoj apar- 



Foto: E. Seidenstricker 


tenantaj al !a popolo. Nc malmultaj eks- 
kursoj fine celas al modcle cstrataj agri- 
kulturaj cntrcprcncgoj. Ui ĉiuj signas la 
novan aspekton de regiono, kiun oni 
nomis ĝis 1945 j. inter la plej malpro- 
gresintaj. Sed tiuj, kiuj ŝatas nek bana- 
don inter ĝojbruaj homoj kaj ekskur- 
sajn veturadojn dum la tago, nek amu- 
zadon dum la nokto en komfortaj klu- 
bejoj aŭ dancejoj, tamen sur la strando 
de la Balta Maro plene profitas, kiel 
montras niaj fotoj. La distrikto de Ro- 
stock, kie ĉiujare okazas !a Scmajno de 
la Balta Maro, valoras vojaĝon. 

Trad. d-ro P. W. Ruff 


Kreta bordo Rŭgcn / Balta maro Foto: Klaus Ender 




Vjetnamio 

situas en Sudorienta Azio. 
Tre fore kelkiuj pensas. 


Vjetnamio tamen proksimas! 

Ĝia nomo proiunde stampis 
nian penson kaj senton, 
dolorprotunde - vundo, 
kiu nin devigas 
ĉiam pensi pri ĝi. 

Car en Vjetnamio la popolo 
batalas kontraŭ ia grandaj rabistoj. 

Kaj la spertaj rabistoj 

en la okcidentgermana 

Federacia Respubliko opinias, 

ke per tiu pereiga rabinvado 

de Usono 

venis ankaŭ 

sia granda ŝanco, 

la granda negoco 

kun la atomarmiloj. 

llia helpo por Usono en Azio 

kompense al mallimigo de ilia agado 

en Eŭropo 

- - mallimigo de la Atombombo! 

Vjetnamio tre proksimas al ni. 

La tieaj batalantoj, la atabla, 
gracia popolo, estas armeo 
el rigoraj ĝismorte kuraĝaj soldatoj. 

Ci bataias 

kontraŭ la organizita maihomeco, 
kiu per gaso kaj veneno 
sutoiias tekundajn kampojn, 
brulas pacajn vilaĝojn 
kaj gregojn, 

murdas inianojn, patrinojn kaj 

maljunulojn. 


La popoioj komprenas, 
ke en Vjetnamio 
oni batalas 

por ĉiuj pacamaj homoj. 

Kaj pro tio iii demonstracias 
surstrate de ĉiuj urboj de 1' mondo 
por la Vjetnamia popolo. 

„Por Vjetnamio" 
nomiĝas tiu ĉi akvatortajo. 

La batalantoj estas 
kaŝitaj en la ĝangaio. 

Per la beleco de plantoj 

kaj tloroj mi celis parabolon 

por la skua beleco 

de iiia justa batalo 

por homrajto 

kaj homdigno. 

Mia akvalortajo 

devis esprimi la grandan amon 
kaj respekton, kiujn ni 
sentas por Vjetnamio. 

Vjetnamio tre proksimas al ni. 


Prolesoro Lea Crundig 

Prezidantino en la Asocio de Formantaĵ 

Artistoj en CDR. 


T rad.: H. Eichhorn 


5 




VJETNAMIO 


Patrino kaj intano vunditaj - morton kaj pereon 
alportis usonaj aviadiloj per napahno kaj bomboj 
al paca vilaĝo. Foto: Zentralbild 


Tiu maljuna sud-vjetnama kamparano atendas kun 
aliaj vilaĝanoj .aŭskultesploron" per usonaj dung - 
soldatoj Foto: Zentralbild 



la uHispanujo" de Usono 


De pastoro Mochalski, Bremen 


„Gis kiam la konservativa antikomu- 
nismo ne estos entombigita, paca kunek- 
zistado de la nacioj ne estas ebla. La 
milito en Vjetnamio devas finiĝi per niaj 
komunaj penegoj, ĉar aliokaze dum ĝia 
plua evoluo pro la konstatebla salteca 
pliiĝo de la popolanaj nombroj en Azio 
ekevoluos senbrida rasmalamo kontraŭ 
ĉiuj blankuloj. Ĉiuj krizejoj en la mondo 
iel interrilatas." 

Ĉi tiun konkludon faris la eldonisto en 
Frankfurt/M., pastoro Herbert Mochal- 
ski, membro dc la mondpackonsilan- 
taro, la 19. 11. 1966 pro sia meditado pri 
la milito en Vjetnamio kaj la problemo 
de 1'eŭropa sekureco, kiun li prezentis 
al konferenco aranĝita de la landa 
packomitato Bremen. 

Pastoro Mochalski trc detale parolis pri 
la kundependecon de 1'okazaĵoj en Vjet- 


namio kaj de la evoluemoj en Eŭropo. 
Laŭ lia opinio estas la devo de la pac- 
movado, ne per facilaj indignoj, sed per 
konkreta faktaro malkaŝi la monstra- 
ĵojn de la krimeca milito de Usono en 
tiu dolorigadata lando. Li nomis la 
militistajn farojn de la registaro John- 
son en Vjetnamio absolutan atakmili- 
ton, kiu, rompinte la UNO-Ĉarton, per la 
militistara potenco dc tiu granda lando, 
kondukis la tutan homaron al la rando 
de atomara katastrofo. Unika aŭ-aŭo laŭ 
Mochalski: Revoko de la usonaj trupoj 
aŭ batalado ĝis la lasta vjetnamo. Estas 
la tasko de la pacmovado en la loĝan- 
taro de Germana Federacia Respubliko, 
voki al rezistado kontraŭ ĉi tiu milito 
kaj kontraŭ ĉia subteno de la Federacia 
Registaro al Usono aŭ reĝimo Ky en 
Sajgono. 


Plia etendiĝo de la milito kontraŭ Vjet- 
namio povus konduki al tria mond- 
milito kaj delogi Usonon al aventurema 
politiko en Eŭropo. La vjetnamia eks- 
perimento de „milito inter limoj" povus 
fariĝi ankaŭ ekzemplo por Eŭropo kaj 
aliloke, tiel, kiel iam Hispanujo tio estis 
por Hitler kaj Musolini. Ju pli varmega 
la milito en Vjetnamio, des pli malvar- 
mega la Malvarma Milito en Eŭropo. 

La tasko de la pacmovado estas, uzi la 
relativan kvieton en Eŭropo, por sur ĉi 
tiu kontinento atingi pli ampleksan pa- 
con inter la grandpotencoj. La kvieto en 
Eŭropo ne trompu ke ĉi tie ĉio estas en 
ordo. 

(Laŭ _DeutscJie Volkszeitung " de la 2. 12. 66 
Trad.: D-ro Adoll Halbedl, Aŭstrujo) 

-CR- 


6 



PROTESTOJ 
EL LATUTA MONDO 


Francujo 


Kemiaj kaj biologiaj armiloj. 

Ĉiu superpartieca kaj sagaca observanto 
al kiu oni petas karakterizi la nunajn 
jarojn certe respondus: en Azia Sud- 
oricnto la plcj riĉa, plej industriigita, 
plej bone armita potenco ekdc jaroj 
persistege provas ekstermi etan landon 
situantan dek mil kilometrojn de ĝiaj 
landlimoj, loĝatan de malriĉa kaj ku- 
raĝa loĝantaro, kiu apenaŭ relcviĝis cl 
multaj militjaroj, kiu neniam minacis 
nck atakis sian agresanton, sed kiu rezi- 
stas kaj rifuzas submetiĝon kun deci- 
dcmo, kiu vekas admiron. 

Sc )a civitanoj de tiu lando estas flav- 
haŭtaj kaj preferas socialismon kaj libe- 
rccon al la rcĝimo dc Jibera entre- 
preno", tio ne povas, oni facilc konsen- 
tos pri tio, pravigi la agreson kies vikti- 
moj ili estas. 

Sed ekzistas alio. Fariĝis preskaŭ ba- 
nalaĵo diri, ke la homaro pasis el la aĝo 
de ia industria revolucio al tiu de la 
scienca revolucio. 

Nia scio pri la leĝoj de 1' Naturo am- 
pleksiĝas ĉiutage. La limtempo inter 
scienca malkovro kaj ĝiaj teknikaj apli- 
koj fariĝas pli kaj pli kurta. 

Kaj tamen grava frakcio de la homaro 
nc profitis la progreson kaj estas mina- 
cata de malsatego dum oni detruas troa- 
ĵojn kaj liveras al ĝi armilojn. 

Kaj tamen, en la Usonaj laboratorioj, 
„sciencistoj" klopodas finaranĝi novajn 
bakteriajn armilojn. 

Kaj tamen, en la Usonaj arsenaloj oni 
inventas efikajn armilojnkontraŭbestoj, 
homoj, infanoj. 

Kaj ĉiuj tiuj armiloj, produktoj, bakte- 
rioj estas ekspcrimcntataj dc la Usonaj 
armefortoj, kaj estas la viroj, virinoj, 
infanoj, arbaroj, rikoltoj de Vjetnamo, 
kiuj servas al ili kiel kobajoj! 

«Scienco sen konscienco estas nur ruino 
de la animo". ĉu oni tro ofte ripetis 
tiun frazon, por perdi aŭ forgesi ĝian 
sencon? 

Kiom da tempo la civitanoj de ĉiuj lan- 
doj lasos daŭrigi la defion, kiun la Uso- 


naj armcfortoj jetas al moralo kaj civi- 
lizacio? 

Pierre BICIUARD. Doktoro pri sciencoj 

Tratl. VV. G. el .Combat pour la Paix" 

-CR - 

Japanujo 

Ni ricevis „PACON EN VJETNAMIO" 
n-ro I (Novembro 1966), eldonitan de 
Esp.-Buroo por paco cn Vjetnamio, ĉe 
KLEG en OSAKA (Japanio). Devas aperi 
almenaŭ 4-foje en jaro. 

Estas cvidente, ke la milito en Vjctna- 
mio speciale tuŝas la japanan popolon, 
kaj tute trafa estas la frontartikolo dc 
Miyamoto Masao, kiu sin turnas „al sin- 
ceraj kaj honestaj esperantistoj en la 
mondo". Ni speciale salutas tiun 16-pa- 
ĝan bultenon, entute dediĉitan al la ba- 
talo kontraŭ la usona agrcso. Ne temas 
ĉi tie pri falsa pacifismo, kiu ne volas 
clckti inter la agresanto kaj la agresato, 
inter murdisto kaj viktimo. Iu artikolo 
rimarkigas, ke se la neperforta movado 
de Gandhi akiris politikan sukceson 
kontraŭ la brita impcriismo, tia rimedo 
neniel utilus kontraŭ la nazia Germanio: 
do neperforta ago ne estas la ununura 
vojo. Aliloke oni citas la Beheiren Ja- 
panan komitaton ..Pacon por Vjetna- 
mio!", kies ĉefaj sloganoj estas: „Pacon 
por Vjetnamio - Lasu Vjetnamion al la 
vjetnamoj! - La japana registaro ne 
helpu Usonon en la vjetnama milito!" 
Kaj kompreneble estas citita la striko 
organizita dc Sohyo (ĝenerala konsilan- 
taro de japanaj laboristaj sindikatoj) 
kontraŭ la agresmiiito de Usono. 
Kvankam neniu artikolo mencias nian 
movadon, oni devas supozi, ke inter ja- 
panaj MEM-anoj kaj tiu bonega bul- 
teno ekzistas tre proksima parenceco? 

w. c. -CR- 

IDFF malaprobas fiajn krimojn de Usono 

Nome de milionoj da virinoj Internacia 
Demokrata Virina Federacio, al kiu apar- 
tenas ankaŭ Demokrata Virina Ligo de 
Gcrmanio, denove malaprobis en pro- 
testa telegramo al la Usona prezidanto 
la kruelajn sangoverŝojn dc usonaj sol- 


datoj fare al sudvjctnamaj virinoj kaj 
infanoj. „IDFF reprezentante milionojn 
da virinoj el ĉiuj landoj kaj sociaj siste- 
moj tutplcne subtcnas la batalon de la 
vjetnamaj virinoj por sendependcco kaj 
suvereneco de ilia lando, kaj postulas 
en la nomo de la virinoj de la tuta 
mondo la tujan ĉesigon de la brutecaj 
usonaj agresoj kontraŭ la cnloĝantaro 
de Suda Vjetnamio, la kondamnon dc 
tiuj, kiuj estas respondecaj pri tiuj ĉi 
senekzemplaj krimoj kontraŭ la human- 
cco, )a scnprokrastan ĉesigon de la ata- 
koj el acro kontraŭ Nord-Vjetnamio kaj 
la tujan malokupon de la vjetnama teri- 
torio flanke de la usona armeo, sur- 
lande, enaere kaj surmare, kaj de ĉia 
militmaterialo", dcklaras la organizaĵo. 

Trad. H. M. 

Danlando 

La verkisto Hans Magnus Enzenberger 
diris dum intervjuo kun la dana gazcto 
„Politiken": 

..Normalaj homoj hodiaŭ faras la sa- 
majn krimojn kiel Hitler kaj Himmler. 
Tion oni observas en Vjetnamio. Estas 
menssanaj kaj normalaj Usonanoj kiuj 
tie mortigas kaj torturas senarmajn ho- 
mojn. Oni ne povas pli bone studi la 
faŝismon hodiaŭ ol en Vjctnamio. Tie 
Oŝwiecim (Auschwitz) ne estas estinteco 
scd estanteco. 

Trad.: W. Vildebrand (.Frcie Welt" 1/1967) 

Kiu parolas en nomo de eklezio? 

La franca gazeto LE MONDE publikigis 
la jenan telegramon ricevitan de la 
usona skulptisto CALDER kaj aliaj ri- 
markinduloj: „Ni sendis hodiaŭ la jenan 
mesaĝon al Lia Papa Moŝto Paŭlo VI-a: 
Kiu parolas en nomo de Eklezio, kardi- 
nalo SPELMAN por la milito aŭ Via 
PapaMoŝto por la paco?Estus urĝc, pre- 
cizigi la veran penson de la Eklezio: pax 
americana aŭ universala akordigo". 
Alexander kaj Luiza James CALDER, 
Profesoro kaj S-ino Bruce FRANKLIN, 
Ives kaj Aube ELLEOUET, Sandra kaj 
Johano DAVIDSON, Kenneth ROWER. 

Trad. W. C. -CR- 


7 



La Germana Kulturligo 
transdonis mondonacon 
por Vjetnamio 



Proiesoro Max Burgliardt, 
prezidanto dc la Germana Kulturligo 

(Zentralbild, Zimontkowski) 


La 19-ande decembro okaziĝis laŭ invito 
de la prezidanto de la Germana Kultur- 
ligo proi. Max Burgbardt en la berlina 
„Klubo de la kulturkreantoj Johannes 
R. Becher" amikeca renkontiĝo kun la 
estro de la sudvjetnama Fronto de Libe- 
rigo en la GDR. En la interparolado kon- 
dukata en kora atmosiero proi. Max 
Burghardt transdonis piuan mondona- 
con de 30500 markoj donacitaj de la 
membroj de la Germana Kulturligo por 
la liberigbatalo de Sudvjetnamio. 

Per kortuŝantaj vortoj Duong Dinh Thao 
priskribis la heroan bataladon de la sud- 
vjetnamaj patriotoj kontraŭ la usonaj 
agresantoj. Li tre kore dankis pro la 
pruvoj de solidareco de la Germana Kul- 
turligo kaj la nova al li transdonita do- 
naco. Ni publikigas ĉi sube eltirajojn el 
la parolado de prot. Max Burghardt kaj 
el la letero al la Unuiĝo de verkistoj kaj 
artistoj por la liberigo de Sudvjetna- 
mio. 

Prof. Max Burghardt: 

Estimataj amikoj kaj kamaradoj! 

Mi tre ĝojas, ke vi sekvis nian inviton, 
kaj ke ni povas kore bonvenigi vin en 
nia klubejo „Johannes R. Becher". Car vi 
morgaŭ solenas la sesan fojon vian 
feston de la fondiĝo de la Nacia Fronto 
por la Liberigo de Sudvjetnamio, mi vo- 
lus transdoni al vi en la nomo de la pre- 
zidantaro de la Germana Kulturligo 
niajn plej korajn bondezirojn. 

Kvankam Usono de jaro al jaro plialti- 
gas la nombron de siaj dungitoj kaj 
kondukas kun ĉiam pli abomcnaj armi- 
loj kruelan de ĉiuj pacamaj homoj ege 
kondamnitan militon kontraŭ la brava 
sudvjetnama popolo, evidentiĝas ĉiam 


pli, ke ili ne povas venki la heroan vjet- 
naman popolon. ĉiam pli da homoj en 
la mondo kondamnas ĉi tiun agreson 
kaj la militkrimajn metodojn de Usono 
rememorigantajn al la tempo de la fa- 
ŝismo. Kun indigno ni, la kulturkrean- 
toj kaj intelektuloj de la Germana De- 
mokratia Respubliko, kondamnas ĉi 
tiujn militkrimojn de Usono. 

Nia arda amo apartenas al la kuraĝa 
vjetnama popolo, kiu tiel firmdecide re- 
zistadas al la malhumana agreso. A1 ĝi 
ni hclpas per niaj tutaj fortoj. Sed al la 
cinikaj barbaroj apartenas nia malam- 
ego. 

Ekzistas nur malmultaj ŝtatoj, kiuj sub- 
tenas la usonajn agresantojn en ilia mal- 
pura kaj krima milito. Ni profunde be- 
daŭras, ke al ĉi tiuj ŝtatoj apartenas an- 
kaŭ la okcidentgermana Federacia Res- 
publiko. La okcidentgermana impe- 
riismo kaj militismo sin montras per tio 
denove kiel pacrompanton cn Eŭropo 
kaj en la mondo. 

La Germana Kulturligo subtenis per siaj 
modestaj eblecoj en multobla maniero 
la liberigbatalon de via popolo. Permesu 
al mi, estimataj kamaradoj kaj amikoj, 
citi por tio kelkajn pruvojn de solida- 
reco. 

En Dresdeno 1000 kulturkreantoj — tuj 
post la 21-a datreveno de la barbara de- 
truo de sia urbo per usonaj bombavia- 
dilaj formacioj — kondamnis en im- 
pona mitingo la usonan agreson en 
Vjetnamio kaj ties subtenon per la ok- 
cidentgermana registaro, kaj deklaris 
sian solidarecon kun la brava vjetnama 
popolo. 

Dank’ al la iniciativo de la Germana 
Kulturligo mitingoj okaziĝis en multaj 


urboj de la GDR. Rezulte de tio mon- 
donacoj estas jam ĝiritaj al la solidarec- 
fonduso. 

Ĉe manifestacio okaze de la mondpaca 
tago en Kleinmachnow la verkistino 
Christa Wolf faris sin parolanto dc ĉi 
tiu sentimento skurĝantc pcr akraj vor- 
toj en la nomo de humancco la honton 
de la usona faŝisma agrcso kontraŭ la 
pacama popolo cn Malproksima Ori- 
ento. 

200 kulturkreantoj kaj intelcktuloj de 
Weimar protestis kontraŭ la malhumana 
atako kontraŭ la vjetnama popolo kaj 
aprobis kaj subtenis la akuzon, kiun in- 
ternacie rekonitaj scienculoj kaj verki- 
stoj kiaj Bertrand Russell kaj Sartre cn 
la nomo de humaneco direktis kontraŭ 
Johnson. 

En Cottbus artolaŭreatoj de la departe- 
mento organizis solidareckunvcnon. La 
enspezo de 1000 markoj el la vendado 
de artaĵoj estis disponigita al la solida- 
recfonduso. 

Grandaj mondonacoj estis akiritaj an- 
kaŭ ĉe artaĵaŭkcioj en Potsdam, Gue- 
strow, Suhl kaj aliaj urboj de la rcspu- 
bliko, en kunvenoj okaze de la „semajno 
de la libro", de la Amikoj de arto kaj 
literaturo, de la Amikoj de naturo kaj 
hejmlando, de la filatelistoj kaj espe- 
rantistoj. Mcnciita ankaŭ estu la ekspo- 
zicio de la filatelistoj aranĝita kune kun 
la Georgi-Dimitroff-Muzeo en Leipzig 
sub la moto: „Venkanta Vjetnamio", kiu 
rezultigis netenspezon de 5000 markoj 
por la solidarecfonduso. 

Sub la impreso de la heroa luktado de 
la sudvjetnama Fronto de Liberigo kaj 
kaŭze de la barbara teroro de la usonaj 
agresantoj ankaŭ estiĝis multaj novaj 


8 





artoverkoj fare de verkistoj kaj artistoj, 
kiuj csprimas la solidarecon de iliaj 
kreintoj kaj la fratecan kunligecon de 
nia intelektularo kun la vjetnama po- 
polo. 

Specialan kontribuon faris niaj amikoj 
en la departemento Suhl. Sub la devizo: 
„Nia koro batas por Vjetnamio" ili or- 
ganizis inter la kulturkreantoj de sia 
departemento ampleksan solidarecmo- 
vadon. 

Karaj amikoj kaj kamaradoj! Ni ĝojas, 
ke ni povas transdoni al vi hodiaŭ en la 
nomo de ia prezidantaro de la Germa- 
na Kulturligo pluan mondonacon de 
30500,- markoj por la subteno de la 
liberigbatalo de nia vjetnama frata po- 
polo. Ni staras en via malfacila luktado 
ĉe via flanko. En la nomo de humaneco 
ni postulas la senkondiĉan ĉesigon de la 
bombatakoj kontraŭ Nordvjetnamio kaj 
la foriron de la usonaj trupoj el Sud- 
vjetnamio. Ni postulas de la usona re- 
gistaro, ke ĝi respektu la fundamentajn 
rajtojn de la vjetnama popolo kaj obser- 
vu la Genevan Hindoĉinan Konvencion. 
Ni petas vin transdoni nian fratecan 
saluton al la kulturkreantoj kaj intelek- 
tuloj unuigitaj en la Nacia Fronto por 
la Liberigo de Sudvjetnamio kaj certigi 
al ili nian solidarecon. 

Letero de la Germana Kulturligo 

ai la Unuiĝo de verkistoj kaj artistoj 
por la liberigo de Sudvjetnamio. 

Estimataj amikojl 

En la nomo de la scienculoj. artistoj. 
verkistoj, inĝenieroj, pedagogoj kaj kul- 
turinteresitaj laboruioj ni transsendas al 
la Unuiĝo de la verkislo kaj artistoj por 
la liberigo de Sudvjetnamio niajn plej 
korajn salutojn. 

Dum la tempo de la batalo kontraŭ ta- 
ŝismo la plej bonaj germanaj verkistoj 


kaj artistoj batalis ĉe la tlanko de la ia- 
borista klaso en la ,Nac:a Komitato 
Libera Germanio" por ia iiberigo el taŝis- 
mo, por demokrata renaskiĝo de Ger- 
manio. Multaj el ĉi tiuj kulturkreantoj 
inter iii Johannes R. Becher, Friedrich 
Wolt, Erich Weinert, Willi Bredel kaj 
aiiaj apartenas al la londintoj de nia 
organizo. Nia koro pro tio batas por tiuj 
artistoj kaj verkistoj de Sudvjetnamio, 
kiuj kune kun la laboristoj kaj kampa- 
ranoj batalas por la liberigo de la po- 
polo. 

Ni tre ĝojas pri tio, ke ne sole la ver- 
kistoj kaj artistoj de la GDR, sed ankaŭ 
artistoj kaj verkistoj de okcidenta Ger- 
manio protestas pli kaj pli otte kontraŭ 
la usona milito en Sudvjetnamio. 

La membroj kaj amikoj de nia organizo 
aranĝis multe da solidareckunvenoj kaj 
manitestacioj por la liberigo de Sud- 
vjetnamio kaj transdonis multnombrajn 
mondonacojn al la oficanta estro de la 
Konstanta Reprezentado de la Nacia 
Fronto por la Liberigo de Sudvjetnamio 
en la Germana Demokratia Respubliko. 
Sennombraj estas la pruvoj de amo kaj 
kunligeco de la kulturkreantoj de nia 
organizo por la vjetnama popolo. 

Ni transsendas al ĉiuj verkistoj de via 
unuiĝo niajn tratecajn batalsalutojn. Ni 
certigas al vi, ite en via justa batalo ni 
tirme staras ĉe via tlanko. 

En amika kunligeco 

Prof. Max Burghardt 

prezidanto 

Karl Heinz Schulmeister 

unua ligsekretario 


Al la prezidanto 
de la Germana Kulturligo 
kamarado prot. Max Burghardt 
Berlin. 

Berlin, la 7-an de januaro 1967. 

Tre estimata kamarado prezidanto! 
Permesu al mi en la nomo de la Kon- 
stanta Reprezentado de la Nacia Fronto 
por la Liberigo de Sudvjetnamio kaj 
ankaŭ en mia propra nomo transdoni al 
vi kaj en via persono al la Germana Kul- 
turligo nian protunde sentitan dankon 
pro viaj koregaj bondeziroj okaze de 
la 6-a datreveno de la tondiĝo de nia 
Liberigo-Fronto. Nia danko estas arikaŭ 
por la mondonacoj de la kunlaborantoj 
kaj amikoj de via organizo. 

Ni alte estimas vian konsiderindan kon- 
tribuon same kiel tiun de la Germana 
Kulturligo al la solidarecmovado de ĉiuj 
tavoloj de la trateca loĝantaro de la 
GDR kun la vjetnama popolo batalanta 
kontraŭ la usonaj agresantoj por la 
nacia liberigo. Via kontribuo same kiel 
la granda solidarecmovado de la GDR 
kun Vjetnamio estas bela esprimo de la 
solidara kunligeco inter tiiaj du popoloj 
en la komuna luktado kontraŭ la usonaj 
kaj okcidentgermanaj imperiistoj. Kune 
liun la mondvasta solidarecmovado de 
ĉiuj pacamaj popoloj via subtenado torte 
stimulas nian popolon, kiu estas tirme 
decidata konduki sian patriotan batalon 
ĝis la tina venko. 

Kun tratecaj batalsalutoj 

Tran Huu Kha 

Oticanta estro de la Konstanta Repre- 
zentado de la Nacia Fronto por la Li- 
berigo de Sudvjetnamio en la GDR. 

(Trad. Karl Maier) 


EN LA MOLDAVA SOVETA SOCIALISMA RESPUBLIKO 


okazis de 10.-25. VIII. 1966. Moldavia 
Esperanto-Tendaro kun Somera Univer- 
sitato, en kies kadro estis prezentitaj 
prelegoj pri diversaj temoj. Ekzemple: 
..Metodiko de prelegado pri Esperanto", 
..Impresoj pri la 51-a UEA-kongreso en 
Budapeŝto kaj pri la TEJO-kongreso en 
Pecs", „Gorki kaj Esperanto", „Evoluo de 
kulturo", .Riĉeco kaj ekonomio de ling- 
vo", „Tanejev - komponisto kaj esper- 
antisto". 

Krome ĉiun duan tagon regule okazis 
kunvenoj de Libera Tribuno, gviditaj de 


Janis Abramoviĉ (Riga). Dum la kun- 
venoj estis priparolataj gravaj deman- 
doj de ĝenerala intereso. Oni parolis 
i. a. pri superaj korespondaj kursoj; pri 
amikeco de USSR kun eksterlando kaj 
kunlaboro kun Unio de Sovietaj Societoj 
de Amikeco kaj Kulturaj Ligoj kun 
Eksteraj Landoj: pri bonstila kaj senri- 
proĉa korespondado. 

Dum la tendaro okazis krome kunvenoj 
de literaturistoj, Esperanto-instruistoj 
kaj jurnalistoj, po unu Esperanto-kurso 
por komencantoj kaj progresintoj. Estis 


organizitaj ekspozicio, koncertoj kaj 
bankedo, aperis murgazeto kaj funkciis 
tendara biblioteko. 

La Il-an Moldavian Esperanto-Tendaron 
partoprenis 82 personoj, reprezentantoj 
de 28 urboj de Sovetio. 36 tendaranoj 
havis superan kaj 32 - mezan kaj ne- 
finitan superan klerecon. 40 personoj 
estis ĝis 30 jarojn aĝaj. 

E1 letero de Benita Kdrt. 

Tallin, EstoniofUSSR 
-CR- 


9 





PACAJ MOVADOJ 
EN JAPANUJO 

(Sekvo de artikolo aperinta 
en PACO n-ro 157) 


3. Defendo de japana paca konstitucio 

Japana nacio havas unikan en la mondo 
konstitucion, kiu solene prokiamis por 
ĉiam forjeti militan agadon, kaj havi 
nenian armeon. Tiu ĉi fundamenta leĝo 
donas al la japanaj pacaj movadoj fortan 
apogon por vasteco, profundeco kaj per- 
sisteco. Tio donas al japana popolo la 
povon kaj devon ludi speciale gravan 
rolon en tutmondaj pacaj movadoj. 

La malnova japana konstitucio de 1890 
estis de monarkia absolutismo kiu difi- 
nis suverenecon de la imperiestro kiu 
havas nclimigitan potcncon de regado 
kaj komandado super la popolo kaj la 
armeo. Tio fariĝis tre grava kaŭzo de 
la malfeliĉega milito kiu ĝisfunde sufe- 
rigis popoiojn propran kaj najbarajn. 
Japana popolo akre kaj profunde lernis 
cl tiu maldoiĉega spcrto de malfeliĉa 
sufcro kaj sufcrigo, je kosto de neniam 


repagebla pcrdo dc sennombraj homaj 
vivoj. Kaj pro tio, ni, japanoj faris sin- 
ceran penton je terura krimo de la mili- 
to. Tiamaniere ni akiris la novan kon- 
stitucion kiel karan rikolton de la mal- 
feliĉa milito en 1946. ĉi proklamas 
suverenon de la popolo, konfidon al la 
justeco de pacamantaj nacioj de la mon- 
do, kaj deklaras forjeti por ĉiam militon 
kaj ne havi ian ajn armeon. 

Ni, japanaj esparantistoj, tuj post la 
proklamo de tiu ĉi konstitucio, faris re- 
zolucion ĉe la nacia kongreso por sub- 
teni kaj defendi ĝin. 

Akorde al tiu ĉi fundamenta leĝo ankaŭ 
estas donitaj serioj da valoraj progrese- 
maj demokratiaj leĝoj pri edukado, bon- 
farto kaj sociaj politikoj por konstrui 
novan kulturecan Japanujon. 

Tiel japana nacio havis briian esperon 
krei pacon, feiiĉon, novan socion, kaj 
la juna demokratio estis kreskanta 
forskuante malnovajn restaĵojn de mo- 
narkismo kaj militismo. 

Tamen, la usona okupanta armeo kaj ĝia 
registaro baldaŭ komencis malobservi 
sian propran promeson de militfina 
deklaro de Potsdam, (24. 7. 1945), ke ĝi 
respektos ia liberecon dc esprimo, kredo 
kaj penso, kaj la fundamentajn homajn 
rajtojn kaj la pac-tendencan registaron 
fondotan laŭ libera volo de la japana 
nacio. 

La usonaj regantoj jam malkaŝis sian 
avidan kaj kruelan karakteron de im- 
perialismo, frue montritan per atom- 
bomboj sur Hiroŝima kaj Nagasaki. 
Mistere preparitaj enigmaj akcidentoj 
multe okazis en 1949, ekz. aferoj Mitaka, 
Macukaŭa kaj Simojama ktp ktp. Ili ser- 
vis kiel pretekstoj subpremi demokra- 
tajn organizojn kaj persekuti progres- 


emajn homojn. Reakciaj militistoj estis 
rcaktivigitaj kaj konservativa forto brc- 
dita. 

En 1950 la usonaj imperiistoj komencis 
la agresmiliton en Koreujo kaj utili- 
gante tiun aventuregon, ili tute envol- 
vis Japanujon en sian militisman strate- 
gion. Ili faris el Japanujo sian plej gra- 
van strategian bazon, revivigis tie la 
imperiisman industrion, reakciajn poli- 
tikistojn kaj miditistojn. Ili fondis tie 
multajn militbazojn. 

La usona registaro kun sia bredita agen- 
to, la japana reakcia registaro, faris 
traktaton de paco kaj sekureco en 1951 
en San Francisko malgraŭ la volo de !a 
japana popolo, kiu postulas ĝeneralan 
pacon de justa rilato kun ĉiuj landoj. 
La San Franciska paco ne estas vera 
paco, sed kontraŭe, ĝi esence estas 
usona milistrategia sistemo. Pro tio Ja- 
panujo estas enĵetita en malamikajn 
rilatojn kun proksimaj najbaroj. Tiu 
sekureco ne estas vera sekureco, sed 
viktimigo de Japanujo por dcfendo de 
Usono. Pro tio Japanujo estas ekspozata 
ai danĝero de milito. 

Por tiu ĉi hipokrita paca traktato la 
usona milita okupado de Okinaŭa estas 
eternigita kontraŭ internacia justeco kaj 
kontraŭ la japana konstitucio. Usono 
faris ĝin plej granda militbazo en 
Orient-Azio, subpremantc vivon kaj bon- 
farton de la loĝantaro. 

Krome Usono konstruis militbazojn sur 
la tuta lando de Japanujo en pli ol 400 
lokoj. 

Usono dcvigis la japanan reakcian re- 
gistaron fondi novan armeon malgraŭ 
la paca paragrafo de la konstitucio sub 
diversaj hipokritaj maskoj, unue je la 
nomo de polica rezerva korpuso kaj fine 
kiel memdefenda korpuso, ckipita per 
usonaj armiloj kaj edukita de usonaj 
oficiroj. 

Ĉiu paŝo sur tiu vojo de la usona mili- 
tismo kaj de la japanaj reakciuloj estas 
kontraŭ la japana konstitucio, nepardo- 
nebla ĝia subfosado. ĉi kaŭzadas mul- 
tajn malfeliĉojn al la japana popolo kaj 
eĉ kondukas la tutan nacion al fatala 
pereo. Tial flanke de la popolo ĉiam kaj 
ĉie okazis kaj okazas rezistoj kaj pro- 
testoj. Okazis kaj okazadas amasaj luk- 
toj kontraŭ la militbazoj cn multaj 
lokoj. 

Kiam la japana reakcia registaro re- 
viziis la Japano-Usonan Sekurecan Trak- 
taton, la indigno de la popolo eksplodis 
kaj protesta manifestacio kovris la tu- 
tan iandon. 

Reakciaj kaj militismaj politikoj kaj 
tendencoj de la nuna reganta klaso 
estas pli kaj pli fortigataj kaj pli vasti- 
gataj. Multaj demokratiaj rajtoj de edu- 
kistoj, oficistoj kaj laboristoj estas sub- 


Maniiestacio en Tokio kontraŭ la krimoj de la 
usonanoj en Vjetnamio kaj kontraŭ la japano- 
usona .Sekureco"-kontrakto. Foto: ZentralbiJd 



10 



LETERO EL BAGHDAD 


Ni ricevis longan kaj entuziasman le- 
tcron de samideano en Baghdad - 
Irako - el kiu ni ĉerpas kelkajn karak- 
terizajn partojn. 

„Estis afabla surprizo por mi, ke finfine 
estas esperantista movado en la GDR. 
Mi ja konas la GDRn bone, sed mi lernis 
la internacian lingvon nur antaŭnc- 
longc. 

Dum 1961 mi faris longtempan komer- 
can vojaĝon cn Germanio. En okcidenta 
Berlino, tamen, mi faris tre apartan vo- 
jaĝon, ĉiel nekomerca. Berlino, la Bcr- 
linanoj kaj ilia speciala politika pro- 
blemo impresis nin tre multe. Io brulis 
tie, kaj mi flaris la odoron de mia pro- 
pra batalo ... Mi eniris, kaj tra la aleoj 
kaj tra la vojetoj, en kafejoj kaj en 
privataj domoj, mi „batalis" kun kaj 
kontraŭ multe diversaj homoj. Tie mi 
vivis tra homaj spcrtoj nckonataj al mi 
antaŭe. Tie mi vidis multe da doloro 
kaj multe da ĝojo, multe da vero kaj 
multe da malvero. Tie mi vidis kiel ho- 
maj valoroj estis ŝiriĝintaj inter la ko- 
mcrcistoj de Jibcreco" kaj tiuj, kiuj 
volis „aĉeti" ĝin. Tie mia koro rompiĝis, 
ĉar tie mi renkontis scnkulpajn animojn 
kiuj bedaŭrinde nesciis la veron, kvan- 
kam ĝi estas trc proksima al ili. 


La politiko de la Germana Demokratia 
Rcspubliko, ĝiaj ambicioj kaj ĝiaj pacaj 
programoj por la estonto, ĉiuj estas la 
prava vojo por la tuta gemana popolo 
por vivi en paco kaj tiel sekurigi la 
mondpacon. Ni do aldonas niajn vokojn 
al viaj vokoj por denunci la freŝajn akti- 
vaĵojn de la malnovaj ekatakadistoj en 
la Okcidenta parto de Germanio, kies 
cclo cstas dctrui la dcmokratiajn kon- 
struaĵojn de la popolo de la GDR kaj 
revivigi ilian regon. Sur la germana po- 
polo por uzi ĝin kiel ilo por iliaj sen- 
finaj avidccoj kaj plcnumi ilian malno- 
vajn planojn venkadi la popolojn. Vivu 
la GDR! Vivu la germana popolo! 

Nu, miaj novaj demokratiaj amikoj ger- 
manaj! Vi povas fidi al mi kicl amiko al 
vi kaj al via granda lando, ankaŭ kiel 
kunlaboranto kun via Paca Espcrantista 
Movado. Kaj mi estas preta plenumi iun 
ajn servadon, kiu falas sub mia povo, 
ĉu por vi, ĉu por la amikeco de niaj 
popoloj aŭ ĉu por la movado dc Paco. 
Ciam mi ĝojos servi al vi! 

Mi salutas vin elkorc kaj restas ĉiam 
Via Araba Amiko 

Hussain Molianmicd Al - Amily 
Dartardas Building. Baghdadjlrak 


prcmataj. Eldonaĵoj, radioj, telcvidoj 
estas venenigataj de militismo. La lerno- 
libroj kaj la lerneja edukado ankaŭ 
estas kontrolataj de la reakcia registaro. 
La financa kaj la ekonomia politiko fa- 
voradas la imperiisman klason. La vivo 
kaj bonfarto de la laboranta popola 
amaso estas malzorgata. 

Ĉi tiuj diversaj rezistaj fortoj kunfandi- 
ĝas kaj leviĝas gravaj movadoj kies celo 
estas paco, demokratio kaj plena sende- 
pendeco de Japanujo, ekzemple Tutja- 
pana Patrina Kongreso, Mondkonferen- 
co kontraŭ atom- kaj hidrogenbomboj, 
la Movado por revenigi Okinaŭaon al 
la Patrujo, la Nacia Kultura Asembleo, 
la Japana Kultura Kongreso por defendi 
Infanojn, Kunveno por defendi la Kon- 
stitucion ktp ktp. 

La alveno de usonaj nukleaj submarŝi- 
poj al japanaj havcnoj multe maltrank- 
viligas la japanan popolon. La labori- 
staro kaj la sciencistoj indignis kaj 
persiste protestis. Progrcsadas la scien- 
cista paca movado. 


La usona agreso en Vjetnamio vaste in- 
dignas la japanan popolon, ĉar tio ne 
nur estas najbara malfeliĉo. La japana 
reakcia registaro kaj la militindustria 
kapitalistaro estas kunkrimuloj de la 
usona imperiismo, kiu faris tutan Ja- 
panujon aktuala militbazo de tiu agre- 
sado, kaj tiel subpremadas ankaŭ la 
japanan popolon kaj pclas al militdanĝe- 
ro. Tial la japana laboristaro faris ĝene- 
ralan strikon la 21-an de oktobro 1966 
por defendi sian vivon kaj protesti kon- 
traŭ la milito en Vjetnamio. 

Tiel la energioj de la tuta popolo, de 
junuloj, maljunuloj, viroj kaj virinoj, 
laboristoj kaj sciencistoj, ĉiuj elemen- 
toj de la japana socio, kunfandiĝas en 
bataloj por la paco, por la defendo de 
la vivo kaj la homa rajtoj. Ili kunvenas 
en la Japana Paca Kongreso kaj sin 
direktas al internacia solidara kunbatalo 
kun la vjetnama popolo, nuligo de la 
Japano-Usona Sekret-Traktato kaj de- 
fendo de la japana konstitucio. 

JTO' Saburoo; Japanio -CR- 


1967 

kriminalproceso 

kontraŭ 

militkrimuloj 

La 16. 11. 1966 la brita Nobel-premiita 
lordo Bertrand Russel informis gazeta- 
ran konfcrencon en Londono, ke la pro- 
ceso pri militkrimegoj en Vjetnamio 
komencos en Marto 1967 en Parizo kon- 
traŭ la prezidanto L. Johnson, milit- 
ministro McNamara kaj pliaj gvidantoj 
de la politiko en Usono. 

La gazetara konferenco sekvis tuj al tri- 
taga antaŭkonferenco de la tribunalo 
dum kiu Russel estis elektita honora 
prezidanto de la juĝontaro. Prezidos la 
jugoslava verkisto Vladimir Dedijer, 
akuzos la franca verkisto Jean Paul 
Sartrc. Defendi rajtos ĉiu usona civi- 
tano. 

Antaŭ nelonge Russel perletere postulis 
de Johnson, antaŭ la tribunalo mem de- 
fendi la Usonan militon cn Vjetnamio. 
Dum la gazetara konferenco la maljuna 
brita lordo diris i.a.: „Ni rajtas supozi, 
ke la kunvoko de tia tribunalo estas 
necesa kaj ke eminentaj personoj el di- 
vcrsaj landoj povos kontribui al la de- 
fendado de la civilizo". 

Mallongc antaŭe lordo Russcl radiofone 
parolis al la usonaj soldatoj en Vjetna- 
mio kaj alvokis ilin, nc pli longe militi 
kontraŭ la vjetnamia gentaro. „De- 
mandu vin ja ĉiam, revenante el bata- 
loj, kiom da virinoj kaj infanoj hodiaŭ 
estas denove mortigitaj de vi! Kion vi 
sentus, se tiaj misfaroj okazus kontraŭ 
viaj edzinoj, gepatroj kaj geidoj en 
Usono? Kicl vi povas elteni la memoron 
pri ĉio, kio tagon post tago, scmajnon 
post semajno okazas ĉirkaŭ vi? Mi de- 
mandas vin tiebĉar vi mem respondecas 
kaj estas via la decido, ĉu ĉi tiu krime- 

gula milito daŭru . Mi alvokas 

vin, ne pli longe partopreni ĉi tiun bar- 
baran kaj krimegan militaĉon pro kon- 
keremo! Mi alvokas vin, pri ĉi tiu fimi- 
lito la veron diri al la tribunalo por mi- 
litkrimuloj kaj atesti tion, kion vi vidis 
per propraj okuloj ...." 

(Laŭ *Deutschc Volkszeitung" de la 2. 12. 1966 
Trad. D-ro Halbedl. Aŭstrujo) 
-CR- 


11 





GRAVAJINICIATOJ 
DELAGDR 
POR KONSTRUIVA 
EUROPOPOLITIKO 

Deklaro de la estro de la gazeta fako 
de la ministrejo por eksteraj aferoj 


Ce ĵurnalista konfcrenco je la 19-a de 
januaro la parolanto de la ministrejo 
por eksteraj afcroj, Ernst-Otto Schwabe 
(Erncsto-Oto Ŝvabe) dcklaris anlaŭ la 
cn- kaj eksterlandaj ĵurnalistoj: 

La prezidanto de la ŝtata Konsilantaro 
de la GDR, Walter Ulbricht, (Valter Ul- 
brijt), en sia novjara mesaĝo denove 
afirmis la intereson de la GDR je la 
cŭropa sekureco. Per la dcklaroj kaj 
proponoj dc la prezidanto de la Ŝtata 
Konsilantaro pri tiu ĉi komplekso fer- 
miĝas la ĉeno de gravaj iniciatoj, evo- 
luigitaj de la GDR en la pasinta jaro - 
ek de la ses-punkto-programo, kiun 
prezentis Walter Ulbricht okaze de la 
jarŝanĝiĝo 1965/66, sekvita de la tri- 
punkto-propono de la registaro de la 
GDR de januaro 1966 rilate al la garan- 
tio de eŭropa sekureco kaj aliaj inicia- 
toj ĝis la proponoj de Walter Ulbricht 
je la 14-a Plena Kunsido de la Centra- 
komitato de la Socialista Unueca Partio 
kaj la dek-punkto-propono okaze de la 
jarŝanĝiĝo 1966 67. 

Ci tiuj proponoj de la GDR kunfluis en 
la larĝan riveregon de la movado por 
sekureco en Eŭropo, kiu ensorbis la po- 
polojn de ĉiuj eŭropaj ŝtatoj. Per plej 
diversa maniero - per senperaj kontak- 
toj, per deklaroj, per konversacioj inter 
politikistoj ktp evidentiĝis, ke koncerne 
la eŭropan sekurecon regas plena inter- 
konsento inter ni kaj niaj socialistaj fra- 
taj landoj kaj inter ni kaj multe da regi- 
staroj de nesocialistaj ŝtatoj de okci- 
dentkaj nordeŭropo. 

1-e Tuta Eŭropo malakceptas la armigon 
per kernarmiloj de la okcidentger- 
mana Federacia Respubliko - es- 
cepte la rcgistaro dc la okcidentger- 
mana Federacia Respubliko mem. 


2- e Ncniu eŭropa registaro postulas re- 

vizion de la ekzistantaj limoj dc 
Eŭropo - escepte la registaro dc la 
okcidentgermana Federacia Respu- 
bliko. 

3- e Ne ekzistas okcident- aŭ nordeŭropa 

lando, dc kiu en la pasinta jaro 
prominentaj politikistoj de diversaj 
tendencoj ne estus postulantaj la 
normaligon aŭ almenaŭ la pluan 
evoluigon de la rilatoj kun la GDR 
- escepte la okcidentgermana Fede- 
racia Respubliko. 

Pli kaj pli evidentiĝas, ke efektiva scku- 
reco eŭropa postulas interkonsenton de 
la registaroj de ambaŭ germanaj ŝtatoj 
pri reciprokaj normalaj interrilatoj. Tio 
estas kerna problemo de interkompreno. 
Tiu normaligo de la interŝtataj rilatoj 
eksterordinarc helpus pacige influi la 
politikan klimaton en Eŭropo. En tiel 
kreita atmosfero tuteŭropa kunlaborado 
je plej diversaj temoj povus evolui kon- 
tentige kaj tiel la eŭropa sekureco de- 
cide firmiĝus. 

La ĝenerala sekretario dc la Centra Ko- 
mitato de la Sovetia Kompartio, 
L. I. Breĵnjev, antaŭ kelkaj tagoj en pa- 
rolo en Gorkij substrekis, „ke la sen- 
kondiĉa rekono de la Germana Demo- 
kratia Respubliko kiel suverenan sende- 
pendan ŝtaton estas unu el la fundamen- 
taj premisoj por efektiva normaligo de 
la situacio en Eŭropo." 

Kontraŭe al la plej elementaraj postuloj 
de nia tempo la ĝisnuna agado de la 
registaro Kiesinger-Strauss tamen mon- 
tras, ke tiu registaro ankaŭ koncerne 
la problemon de la eŭropa sekureco di- 
rektas sian politikon ankoraŭ pli dek- 
stren ol siaj antaŭuloj. 


1- e La nova registaro de la Federacia 

Respubliko provas kamufli per 
granda peno je sensencaj frazoj kaj 
nebuligaj formuloj, ke ĝi ne nur ne 
povas prezenti iujn konstruivajn pro- 
ponojn por garantii la eŭropan seku- 
recon, sed ke ĝi kontraŭe ankoraŭ 
pli brute aplikas la tezon de sia eks- 
klusiva rajto, reprezenti (tutan) Ger- 
manion, tiun tezon, kiu servas kiel 
torpedo kontraŭ malstreĉiĝo kaj 
paco cn Eŭropo. 

2- c Kicsinger ripete substrekis, ke la 

gcrmana imperiismo strebas nun kiel 
antaŭe al efektiva, kuna posedo de 
kernarmiloj. La militministro Schro- 
der (Ŝredcr) cn ĉi tiuj tagoj en bruta 
klareco postulis de siaj .kontrakt- 
asocianoj', povi disponi jc nuklcaj 
armiloj. La registaro Kiesinger- 
Strauss koncentrigas sian baran pa- 
fadon kontraŭ ĉiu interkonsenta 
kontrakto pri netransdono de kern- 
armiloj. Tiel la registaro de la Fe- 
deracia Respubliko provas saboti 
tiun elementan postulon de milionoj 
da homoj. Gi ticl samtempc ignoras 
la rczolucion pri la rezigno dc la 
ŝtatoj jc agoj, kiuj „malfaciligas la 
interkonscnton pri nctransdono de 
kcrnarmiloj", akecptitan ĉc la 21-a 
plenkunsido de UNO. 

3- e Nun kiel antaŭe la regantaj fortoj dc 

la Federacia Respubliko rifuzas 
agnoski senkondiĉe la ekzistantajn 
limojn en Eŭropo. Nun kiel antaŭe 
la registaro Kiesinger-Strauss rifuzas 
deklari sian rezignon, apliki en la 
internaciaj rilatoj militan forton 
kontraŭ la senperan orientan najba- 
ron de okcidenta Germanio, la GDR. 
Anstataŭ tio ĝi per facile rekoneblaj 
manovroj fie penas diferencigi inter 
la socialistaj ŝtatoj kaj savi tiel la 
Hallstein-doktrinon (Halŝtajn-) por 
tiel diri, ,5 minutojn post la 12-a). 

4- e La agoj kaj planoj de la registaro 

Kiesinger-Strauss devigas konkludi: 
la ekspansiemo de la germana impe- 
riismo al okcidento kaj oriento supe- 
ras ĉion ĝis nun ekzistintan, la 
agresa venĝemo ekstreme akriĝas. 
En tio la registaro de la Federacia 
Respubliko plej intime agas kune 
kun Usono. 

La plej novaj proponoj de la prezidanto 
de la Ŝtata Konsilantaro substrekas: La 
GDR senŝancele daŭrigas sian konstrui- 
van eŭropopolitikon kune kun Sovetio 
kaj la aliaj ŝtatoj de la socialista popola 
familio, fidele al la Deklaracio de la 
Varsoviaj Kontraktŝtatoj de julio de la 
pasinta jaro. 

Laŭ la esenco de ĝia politiko la GDR 
ankaŭ en ĉi tiu jaro utiligas iniciate s:an 
aŭtoritaton en la intereso de malstreĉiĝo 
kaj sckureco. 

(Korespondado pri ekstera politiko n-ro 
4, 67) Trad. Sjodl 


12 



La Germana Demokratia Respubliko (GDR) 
kaj la Unuiĝintaj Nacioj (UNO) 


La eŭropo panoramo konsistas hodiaŭ 
el multaj elementoj. La plej danĝera el 
ili estas la minaco al la sekureco de nia 
kontinento flanke de la okcidentger- 
mana registara partio CDU/CSU (Kri- 
stana-Dcmokratia Unio/Kristana-Sociala 
Unio). Aŭ ĉu eble la sekureco estas ak- 
ceiata, se iama ministro de la Germana 
Federacia Respubliko en la McNamara- 
Komitato insistas pri pli granda okci- 
dentgermana „kunrespondeco" pri 
nukleaj armiloj, por kio Bonn estas vo- 
lonte preta pagi per la „Legio Vjetna- 
mio"? 

La fcdcracia respubiiko, kaptita de hek- 
tika avido pri atoma armado kaj per- 
sistanta en la doktrino de la Jandlimoj 
de 1937", estas eŭropa danĝercentro de 
alta eksplodemo. Ĝuste tiu ĉi ekkono 
instigas la GDR-n, konscia pri sia re- 
spondeco por la paco en Eŭropo, ne- 
flankiĝante prezenti novajn sugestojn 
kaj iniciativojn por kontribui al la seku- 
reco de nia kontinento. 

Tie ĉi oni dcvas cnvicigi ankaŭ la pro- 


ponon de la GDR pri akcepto en la UNO. 
Ci devenas de la sama strebado al seku- 
reco. Ci estas nova ero en la ĉeno de 
niaj klopodoj pri malstreĉo. 

Sendube la akcepto de la GDR aŭ de 
ambaŭ germanaj ŝtatoj en la mondor- 
ganizaĵo - Bonn, kiel oni scias, ĝis nun 
ne faris tian peton - esence kontribuus 
al la malstreĉo. La akcepto de nia res- 
publiko en la UNO samtempe estus 
kuraĝigo por ĉiuj pacfortoj en ambaŭ 
germanaj ŝtatoj kaj en tuta Eŭropo. Fin- 
fine tia paŝo esence kontribuus al la 
bridado de la agresemaj fortoj en Okci- 
dentgermanio. 

En la antaŭparolo de sia ĉarto la Orga- 
nizaĵo de Unuiĝintaj. Nacioj deklaris 
kiel sian plej noblan celon la unuigon 
de ĉiuj fortoj por la konservado „de la 
mondpaco kaj la internacia sekureco, 
por gardi venontajn generaciojn kon- 
traŭ la skurĝo de milito". La akcepto de 
nia respubliko elstare servus al tiu ĉi 
celo. 

Nia respubliko rajtas aparteni al la or- 


ganizaĵo. Tio evidentiĝas el la UNO- 
ĉarto, kiu en sia artikolo 4 koncedas la 
membrecon „al ĉiuj pacamaj ŝtatoj, kiuj 
prenas sur sin la devojn enhavitajn en 
la ĉarto". Kiel oni scias, la GDR ĉiam 
respektis la ĉarton kaj denove konfir- 
mis ĉi tiun respekton okaze de la pro- 
pono pri akcepto. 

Estas nenormala stato, ke ŝtato, ekzi- 
stanta de post 17 jaroj, posedanta ĉiujn 
distingilojn proprajn al suverena ŝtato 
laŭ la internacia juro kaj akirinta bonan 
nomon en la mondo per sia pacama ek- 
stera politiko, ankoraŭ ne estas membro 
de la UNO. 

La okcidentgermana federacia respu- 
bliko urĝas al la „atoma egalrajteco", 
malantaŭ kiu oni nur kaŝas agresivecon 
kaj la strebadon al hegemonio. Ni po- 
stulas la egalrajtecon de nia respubliko 
rilate al la afero de la paco kaj de la 
interpopola amikeco. 

La principoj de la UNO, ĝiaj klopodoj 
pri la sekureco de la paco estas ekzak- 
tege konformaj al nia politiko. La GDR 
estas unu el tiuj „pacamaj ŝtatoj, pri 
kiuj parolas la ĉarto de la UNO. 

Gia akcepto respondus al la internacia 
juro kaj al la spirito, kiu gvidis la popo- 
lojn ĉe la fondo de tiu ĉi mondampleksa 
organizajo. 

(Esperantigis D-ro Karl Schuir.c. Berlin) 






mc 


La germanan problemon oni solvu pacmaniere (okaze de jarinila datreveno de ŝtatfondo dc Polujo) 


Pola ŝtato dum sia jarmilo havis mal- 
facilan vivon. Sed oni povas fieri, ke ne 
malfervorigis polojn seninterrompaj 
milittempestoj el Okcidento. Pola Nacio 
ne kapitulaciis eĉ tiam, kiam ŝajnis, ke 
estingiĝis la lasta esperradieto. Malgraŭ 
la jarmilo de germana premado ĝi per- 
sistis. Kaj denove Pola Nacio estas tie 
ĉi, kie fondiĝis la unua ĉarpentaĵo de la 
ŝtato. Neniiĝis tuta „akiraĵo" de la ger- 
mana ekspansio, en ruboj pereis raba 
germana imperio, kaj ĉio, kio estas 
agresiva, perfida kaj mallojala estis 
forpelita ekster la rivero Odra kaj Nysa. 
Fondiĝis Germana Demokratia Respu- 
bliko. Tiu germana ŝtato amike estas 
interiigita al la Pola Popola Respubliko, 
kaj fidinda ke estu kaj restu la okci- 
denta limo de Polujo paclimo. 

Neniam ankoraŭ Pola Nacio estis en 
samgrade utila situacio. Ncniam anko- 
raŭ ĝi povis labori kun tia morgaŭa 
certeco kaj kredo por estonteco. 

Sed - en 21 jaroj post la kruela dua 
mondmilito ree videbliĝas en Eŭropo 


germana problemo-ombro, siatempe 
artefaritmaniere, persiste ekscitita per 
la konataj politikaj agresivaj centroj en 
Okcidento. ĉiuj politik- kaj arme-dok- 
trinoj, kiuj estas lanĉataj en la Germana 
Federativa Respubliko, eligas la pacme- 
todon por ĝusta solvo de kunekzist-pro- 
blemaro. 

La registaro en Bonn plue havas vid- 
punkton pri kvazaŭa ekzisto de Ger- 
manujo konforme al laŭleĝa kaj inter- 
nacia rezolucio en la landlimoj el jaro 
1937, aŭdace penante al revizio de post- 
milita status quo (nuntempa situacio) en 
Eŭropo. 

Responde al tiuspeca cinika postulo, la 
pola registaro konstatis, ke la limo sur 
la riveroj Odra kaj Nysa havas defini- 
tivan trajtaron kaj neniam plu povas esti 
kaŭzo por novaj intertrakto aŭ inter- 
konsento tiurilataj! Polujo samtempe 
avertis la registaron de la GFR antaŭ 
ekpreno de aneksiprovoj pri la Ger- 
mana Demokratia Respubliko. Pola re- 
spondnoto detale akcentis, ke sendan- 


ĝereco kaj netuŝebleco de GDR-teritorio 
estas precize dependitaj de sendanĝe- 
reco de la Pola Popola Respubliko kaj 
de aliaj socialistaj ŝtatoj. 

La vidpunkto de Pola Popola Respubliko 
rilate al tiu ĉi afero ĉiutempe estis kaj 
estos konsekvenca, ĉiam ĝi akcentas la 
germanan problemaron, lige kun la si- 
tuacio en tuta Eŭropo. Ĉiuj eŭropanoj en 
la unua vico, kaj ankaŭ nacioj de aliaj 
mondpartoj, estas grave interesataj pri 
la solvo de la germana problemo pac- 
maniere, ĉar ne ekzistas alia altcrnativo, 
samtiel kiel sendube ne plu ckzistas la 
elekto inter vivo kaj ekstermo! 

Ne temas nur pri nacia afero, nc nur pri 
sendanĝereco de Polujo kaj najbaroj de 
Germanujo. Tie ĉi temas pri paco en 
Eŭropo kaj en la mondo, pri la rajtoj 
por trankvila morgaŭa tago kaj por 
paca laboro. Tio vaiidas por Pola Nacio 
kaj ĝenerale en la tuta mondo! 

Ekstrakto el artikolo de mag. fil. Mieĉis- 

lav Zgdrzeivski. Polujo -CR- 


13 





Proponitoj, 
kiuj servus 
al la Eŭropa 
sekureco 
kaj al la paco 

„Ne plu sufiĉas hodiaŭ paroli ĝenerale 
kaj kun belaj vortoj pri konfederacio, 
samtempe farante ion tute alian, kiel 
faras tiuj politikistoj en Okcident- 
Germanio, kiuj volas enterigi la ideon 
de konfederacio per la arogo je la rajto 
de sola repreientado flanke de la 
registaro en Bonn kaj per la „griza 
plano" kontraŭ la Germana Demokratia 
Respubliko. 

Kiel daŭrigo de nia klara kaj longtempa 
politiko pri la rilatoj inter ambaŭ 
germanaj ŝtatoj kaj ĝiaj civitanoj ni 
proponas, hodiaŭ ĉe la sojlo de la 
jaro 1967 komenci la unuan etapon sur 
la vojo al konfederacio kun tute 
konkretaj interkonsentoj kaj agoj. 


Prospera jaro 
de ĥemiindustrio 

deGDR 


Kiuj estas la neeviteblaj paŝoj, 

unue irendaj? 

• La registaroj de ambaŭ germanaj 
ŝtatoj interkonsentu pri la starigo de 
reciprokaj normalaj rilatoj. 

• La registaroj de ambaŭ germanaj 
ŝtatoj interkonsentu pri kontrakto, 
kies enhavo estu rezigno je uzo de 
potenco en la reciprokaj rilatoj. 

• La registaroj de ambaŭ germanaj 
ŝtatoj rekonu la aktuale ekzistantajn 
limojn en Eŭropo per samtekstaj 
interkonsentitaj deklaroj. 

• La registaroj dc ambaŭ germanaj 
ŝtatoj kontrakte intcrkonsentu la re- 
dukton de siaj armadelspezoj po je 
duono. 

• La registaroj dc ambaŭ germanaj 
ŝtatoj deklaru sian rezignon je po- 
sedo disponpovo aŭ partopreno je la 
disponpovo pri atomarmiloj en ĉiu 
ajn formo. Samtempe ili interkon- 
sentu devige en samtekstaj kaj sam- 
tempaj deklaroj sian pretecon por 
aliĝo al zono sen atomarmilo en 
Eŭropo. 

• La rcgistaroj dc ambaŭ gcrmanaj 
ŝtatoj pledu por la starigo de norma- 
laj rilatoj dc ambaŭ germanaj ŝtatoj 
kun ciuj aliaj eŭropaj ŝtatoj kaj por 
la starigo de diplomatiaj rilatoj de 
ĉiuj eŭropaj ŝtatoj al ambaŭ gcrma- 
naj ŝtatoj. 

• La registaroj de ambaŭ germanaj 
ŝtatoj faru kontrakton, per kiu ili 
sin devigu komune kaj samtempe 
agnoski la staton de neŭtraleco, kiu 
estas garantienda de la grandpoten- 
coj. 


• La registaroj de ambaŭ germanaj 
ŝtatoj faru kontrakton per kiu ili sin 
devigu agnoski la sendependan evo- 
luon de Okcident-Berlino kiel mem- 
staran apartan teritorion. 

• La registaro de la Gcrmana Dcmo- 
kratia Respubliko kaj la senato de 
Okcident-Bcrlino faru kontrakton, 
en kiu la senato sin devigu ĉesigi la 
malvarman militon kontraŭ la Ger- 
mana Demokratia Respubliko. La re- 
gistaro de la Germana Demokratia 
Respubliko sin devigos certigi la 
transit-trafikon unue por la tempo 
ĝis la starigo de germana konfede- 
racio. 

• La registaroj de ambaŭ germanaj 
ŝtatoj starigu komisionon konsistan- 
tan el egalrajtaj plenpovaj delegitoj, 
kiu esploru, ĝis kiu grado estas rea- 
ligitaj en ambaŭ germanaj ŝtatoj la 
bazaj decidoj de la Potsdama Kon- 
vencio, kiuj devus garantii la sckuri- 
gon de la paco kaj la demokration 
en Germanio. Tiu ĉi komisiono devus 
publike raporti pri la rezultoj de la 
esploroj kaj farus proponojn pri 
eventuale necesaj paŝoj. 

Ni konscias pri tio, ke la starigo de tiuj 
interkonsentoj necesigus gravajn pro- 
gresojn sur la vojo al eŭropa sekureco. 
La civitanoj de ambaŭ ŝtatoj estas inter- 
esitaj je la sukcesigo de konferenco de 
ĉiuj eŭropaj ŝtatoj por eŭropa sekureco 
kaj je interkonsentoj pri la starigo de 
zono sen atomarmiloj en Eŭropo. 

(El la novjara parolado de la prezidanto 
de la ŝtat-konsilantaro de GDR, VValter 
Ulbri cht) 

Trad. Detlev Blanke 


Produkta volumeno dum 10 jaroj preskaŭ duobliĝis 


La laboristoj de la fiemia industrio, la 
plej granda industribranĉo en GDR, de- 
post komenco de tiu ĉi jaro produktas 
ĉiutage je ĉirkaŭ 1,7 milionoj da markoj 
pli da ĥemiaj varoj ol meznombre je 
unu lahortago de la pasinta jaro. 

Tiel pli kaj pli rentumiĝas la grandaj 
sumoj, kiujn GDR elspezis dum la la- 
staj jaroj por la konstruo kaj komple- 
ligo de la ĥemiindustrio. Depost 1958 
estis investitaj 11,8 miliardoj da markoj 
por pliampleksigo kaj pliintensigo de 
ĥemiaj produktkapabloj. Samtempe la 
produktvolumeno de tiu ĉi branĉo prok- 
simume duobliĝis dum 10 jatoj kaj valo- 
ris 1966 ĉirkaŭ 15,7 miliardojn da mar- 
koj. La produkto de plasto dum la lastaj 
dek jaroj eĉ triobliĝis. 

Precipe en la pasinta jaro GDR bone 
progresis ĉe la realigo de la projektita 
en 1958 ĥemiprogramo. Iĝis produktak- 


tivaj kelkaj ceteraj investprojektoj. Ek- 
zemple uzino Leuna II en lebruaro 1966 
komencis la tunkciadon de la unua ŝtupo 
de pliampleksiga konstruado. Ci havas 
pojaran produktkapablon de 24 000 tu- 
noj da poli-etileno altprema. 
Teksindustrio kaj aliaj klientoj en 1966 
recevis sesoble tiom da Dederon-silko 
malkruda kaj da aliaj sintezaj iibtoj, 
kiom en 1955. La agroekonomio ricevis 
- kompare al 1965 - mineralsterkon, 
kiu sutiĉas por provizi je plikvanto de 
po tri kg da nitrogeno kaj 0,4 kg da 
tostato absolutaj ĉiun hektaron de la 
agrokulture uzata tereno. 

Hodiaŭ GDR apartenas al la ok landoj, 
kiuj produktas ĉirkaŭ 80 elcentojn de la 
tutmonda ĥemiajokvanto. 

(.Aussenpolitische Korrespondenz m nro. 3 67) 
Trad. H. M. 


14 




Komento al la deklaro 
de la 

sovetia registaro 


La dcklaro de la sovetia registaro, kiu 
avcrtas la popolojn pri la danĝero de la 
neonaziismo, estis publikigita la ves- 
peron antaŭ la 30-a de januaro. La 30-a 
de januaro 1933 estis la malfeliĉa tago, 
je kiu komenciĝis la regado de la na- 
ziismo. Ankoraŭ je tiu tempo multe da 
homoj tre facilanime konsideris la 
danĝeron de naziismo. Iuj opiniis, tiel 
terura ĝi ja ne estus, Hitler ne komen- 
cus militon. Oni ne devus konsideri 
seriozaj la agresplanojn, kiujn li tute 
sincere publikigis en sia libro „Mia 
lukto" (Mein Kampf). Aliaj trankviliĝis, 
Hitler post mallonge certe aĉe fiaskiĝus. 
Tiuj samaj ankoraŭ antaŭ nelonge estis 
konvinkitaj, ke Hitler neniam sukcesus 
akiri la potencon. La deklaro de la sove- 
tia registaro skuas tiujn dormantojn, 
kiuj ree ne volas vidi la danĝeron. 

La trankviligantoj diras, la neonaziisma 
NPD (nova partio) ja penetris en la par- 
lamentojn de kelkaj landoj, sed ili ja 
tamen nur restas malplimulto. Ankaŭ 
la nazipartio, tiel oni povus repliki, 
foje estis malplimulto. Sed tiel la 
cfcktiva stato ankoraŭ nc cstas klari- 
gita. La tuta danĝcro ja ne sole ekzistas 
pro la NPD. Se oni volas ekscii pri la 
tuta danĝera amplckso de la neona- 
ziismo, tiam oni devas konsideri la ofi- 
cialan registaran politikon. La neo- 
naziismon en okcidenta Gcrmanio rc- 
prezentas Kiesinger kaj Strauss, ne la 
prezidanto de la NPD, Thielen (Tilcn). 
Per kiu politiko la nazipartio pilotis al 
!a dua mondmilito? Hitlcr volis korekti 
la rezultojn de la unua mondmilito, li ne 
agnoskis la ekzistantajn limojn, li volis 
plivastigi la regopotencon de la gcr- 
mana imperiismo. Por tiu celo li re- 
armigis, prcparis por la milito la tutan 
vivon de la germana popolo, kreis pla- 
nojn de ekspansio, ekscitis la malamon 
kontraŭ tiuj ŝtatoj, de kiuj li postulis 
teritoriojn. - La samon ni observas ho- 
diaŭ. Sed ne nur ĉe la NPD! Tio estas 
la politiko de ekspansio de la registaro 
Kiesinger-Strauss. 

Kiu, sub tiuj kondiĉoj, povas garantii, 
tiel estas demandita en la sovetia de- 
klaro, ke en !a Federacia Respubliko 
ne aperas nova Hitler, cĉ kun kernar- 
miloj en la mano? Ke nova Hitler dis- 


ponus pri kernarmiloj, tio cstas terura 
penso. Ankaŭ en tiu ĉi specifa punkto la 
danĝero estas multe pli granda ol mul- 
taj volas kredi. La avertoj de la sovetia 
registaro estas tre severaj kaj tre kon- 
kretaj. La Federacia Respubliko nun 
kreas ĉe si la materie-teknikan bazon 
por propra industrio por atombomboj 
kaj rakedoj. Ĉiuj koncernaj institucioj 
estas unuigitaj en rakedo-atom-kartelo. 
La elspezoj por esploroj por tiu ĉi fako 
salte kreskas. Gvidantaj monopoloj de 
la Federacia Respubliko pcr speciala ,ra- 
kedo-memorando' orientis la okcident- 
germanan ekonomion al propra evo- 
luigo de produktado de rakedoj. 

Kiel oni scias el la historio, la facil- 
anima murdo de popoloj apartenas al 
la trajto de la faŝismo. Sed la teknikaj 
rimedoj de la Hitlera homeksterma in- 
dustrio estis primitivaj, kompare al la 
atomaj kapabloj. Nova Hitler kun kern- 
armiloj en la mano fakte estus la plej 
terura minaco al la sekureco de Eŭropo. 
Tia danĝero konturiĝas en okcidenta 
Germanio. Estas tempo kontraŭi ĝin. 
Hitler povis akiri sukcesojn por certaj 
tempoj, antaŭ ol li cindriĝis en la reg- 
ncstra kancelario kaj aliaj ĉefkulpuloj 
estis pendigitaj en Nurenbergo. Hodiaŭ 
agreso ne havus eĉ ŝancon de portempaj 
sukcesoj." Scnsencaj kaj senesperaj", tiel 
deklaras la sovetia registaro, „estus ĉiuj 
provoj ĉantaĝi da GDR, same kiel la pla- 
noj, malamike penetri en la socialisman 
germanan ŝtaton. Nur nekorekteblaj 
aventuristoj povas esperi, ke ili sukce- 
sus ŝanĝi perforte la eŭropajn postmili- 
tajn limojn. Kiu dezirus esplori la fir- 
mecon de la limoj de la GDR kaj de !a 
aliaj socialistaj ŝtatoj, neeviteble neniige 
estus batita." 

Sukceson ne povas havi neonaziisma 
agreso. Sed ne necesas grandegaj for- 
toj por rompi la pacon. Tial ne estas 
permeseble, subtaksi la minacon de la 
ckcidentgermana neonaziismo. La sinon 
de la flamo oni devas kontraŭbatali an- 
taŭ ol ĝi fariĝu milita incendio. La sove- 
tia registaro deklaris sian pretecon, se 
necese kune kun aliaj pacamantaj ŝta- 
toj entrepreni tiajn paŝojn, kiaj necesas 
pro tiu situacio. 

Trad. L. Schddl 


RAPACKI: 

„Tio estas la provilo" 

La politiko de la nova Bonn'a registaro 
ne montras iujn ŝanĝojn en esencaj de- 
mandoj kompare kun )a politiko de la 
antaŭaj okcidcntgcrmanaj registaroj, 
konstatas la pola ministro por eksteraj 
aferoj Adam Rapacki cn intervjuo pu- 
blikigita de la „Trybuna Ludu". „La ĝis- 
nunaj deklaroj de gvidantaj rcprezen- 
tantoj de la nova registaro - kvankam 
ili estas plenaj de elpenstalento rilatc al 
novaj formuligoj - ne promcsas iujn 
ŝanĝojn en la esenco de la okcidentger- 
mana politiko, nek en la demando pri 
armado, nck en la dcmando pri land- 
limoj, nek en la demando pri la agnosko 
de la fakto de la ekzisto de du suverenaj 
germanaj ŝtatoj. Sed tio estas la pro- 
vilo." 

KEKKONEN: 

La militpolitiko de Bonn 
maltrankviligas 

La akra kritiko de la finna prczidanto 
Kckkoncn kontraŭ la okcidentgermana 
militpolitiko ekigis konsternon en la 
kabineto Kicsingcr. En parolado en 
Vaasa la 6-an de januaro la finna ŝta- 
testro akcentis, ke la strcĉoj cn Eŭropo 
povus esti plej bone forigataj, se oni 
konsideras la sekurecinteresojn de la 
Sovetunio kaj de la ceteraj partopre- 
nantaj ŝtatoj. D-ro Urho Kekkonen de- 
klaris laŭvorte: 

„Kiam oni faris okcidentgermanan kon- 
traŭ la Sovetunio direktitan potcncpoli- 
tikon bazon por unuigo de Germanio 
kaj planis okcidentgermanan partoprc- 
non en la nuklearmila armado, tio vekis 
cn mi kiel finno profundan maltrank- 
vilon, ĉar tio nek estis nek estas vera 
defendpolitiko scd militpolitiko. Hclpc 
de tia politiko oni ne povas forigi stre- 
ĉojn en Eŭropo." 

Trad. Karl Maier 


15 


LA EVOLUO DE LA MATERIA 
KAJ KULTURA 

VIVNIVELO DE LA LOĜANTOJ 
DELAGDR 


El la iniormo de la Centra Olico por 
Statistiko pri la plenumo de la popola 
ekonomia plano de la GDR en la jaro 
1966 ni publikigas sekvantajn interesajn 
laktojn: 

Rezulte el la bona laboro de la labori- 
staro kiel la bazo de sana kaj konstanta 
kresko de nia ekonomio pluc pliboniĝis 
en la jaro 1966 la labor- kaj vivkondi- 
ĉoj. A1 tio antaŭ ĉio kontribuis la 5-taga 
scmajno en ĉiu dua scmajno por 7,5 
milionoj da laboristoj kaj dungitoj, en- 
kondukita en aprilo. Samtempc 3 milio- 
noj da laboristoj kaj dungitoj spertis la- 
bortemporedukton de tri horoj po se- 
majno scn redukto de salajro. Tiel la 
laboristoj kaj dungitoj disponas pri pli 
da tempo por siaj familioj, por studo 
kaj ripozo. La ŝanĝiĝo de la labortempo 
postulis grandajn streĉojn de la labori- 
stoj kaj dungitoj en la servaj entrepre- 
noj, en la komcrco, en la transporto por 
laboristoj kaj dungitoj kaj cn la institu- 
toj de saneco kaj socialzorgado. Multaj 
iniciatoj kaj agadpreteco cn alta grado 
povis venki tiujn malfacilajojn. 

La monenspezoj de la popolo plialtiĝis 
rilate al 1965 je 2,7 miliardoj da markoj 
aŭ je 3,7 %. La ŝparsumoj de la popolo 
plialtiĝis je 240 markoj po loĝanto. La 
produktadsukcesoj de la laboristaro en 
la industrio kaj en la agrokulturado, 
kiel la ampleksaj komercaj rilatoj kun 
la eksterlando pliriĉigis la oferton de 
varoj en la magazenoj. La spezoj en 
podetala vendado nombris entute 53,2 
miliardoj da markoj, kio signifas pli- 
altigon je 2,1 miliardoj da markoj aŭ je 
4,1 %. Tiel plenumiĝis la plano. 


La spezoj por nutrajoj kaj ĝuajoj de po- 
dctala vendado plialtiĝis je 1.260 milio- 
noj da markoj aŭ je 4,4 %. 

La plialtigita postulo de la loĝantaro 
kaŭze de la plialtiĝintaj enspezoj plue 
koncentriĝis al teknikaj konsumvaroj, 
vestajoj kaj mebloj. La spezoj je indu- 
strivaroj plialtiĝis je 850 milionoj da 
markoj al 103,8 %. 

La ekipado de la familioj per altkvali- 
taj teknikaj konsumvaroj pluc pliboni- 
ĝis. En la pasinta jaro 298 000 familioj 
aĉetis televidaparaton, 330 000 fridigi- 
lon kaj 305 000 lavmaŝinon. Po 100 fa- 
milioj posedis: 

1965 1966 


televidaparaton 

48 

53 

fridigilon 

26 

31 

lavmaŝinon 

28 

32 


La clspezoj el la ŝtatbudĝcto por rcsani- 
gado cstis plialtigitaj kaj la medicina 
prizorgo de la popolo plibonigita. Nun 
en la GDR praktikas pli ol 21 000 kura- 
cistoj, t.e. preskaŭ triono pli ol 1961. 
ĉiu kuracisto tiel zorgas pri ĉ. 800 lo- 
ĝantoj. Per plibonigitaj terapiaj kaj dia- 
gnozaj mctodoj la nombro da malsanu- 
loj povis esti malaltigita je 0,27 al 
5,10 %. Tio estas la ĝis nun plej malalta 
nombro de malsanuloj. 

La plibonigita prizorgo de patrino kaj 
infano malaltigis la mortojn de suĉin- 
fanoj de 24,5 en la jaro 1965 al 23,2 en 
1966 po mil novnaskitoj. La reto de 
sanigaj objektoj estis plivastigita per 
novkonstruoj. 

La feria servo de la sindikato kaj la 
vojaĝoficoj de la GDR en 1966 peris pli 
ol 2 milionojn da vojaĝoj en- kaj ekster- 


landaj. La nombro da plezurvojaĝoj al 
eksterlando plialtiĝis je ĉ. 13 000 al 
687 000. Nur ĉe la bordoj dc la Balta 
maro ripozis cn hcjmoj de entreprenoj 
kaj en tendaroj pluaj 500 000 feriantoj. 
2,5 milionoj da gelernantoj en la pasin- 
ta jaro pasigis parton de siaj ferioj 
en entreprenaj hcjmoj kaj pionirtcn- 
daroj. 

La GDR ĝuas grandan reputacion en la 
internacia kulturvivo. Tio ckzemple spe- 
guliĝas cn la internacia festivalo dc 
porinfana kaj porjunula tcatro en Bcr- 
lino. Multaj teatrogrupoj de la GDR en 
1966 sukcese aktoris en eksterlando. 
Inter alie la Deutsche Theater partopre- 
nis la festivalon Tcatro de la Nacioj en 
Parizo. La Berliner Ensemble aktoris en 
Venecio kaj la Komische Oper en Bu- 
kareŝto. Multaj eksterlandaj teatrogru- 
poj kaj internacic famaj artistoj aktoris 
en la GDR. La X-aj Berlin-aj Festotagoj 
pro la partopreno de famaj artistoj en- 
kaj ckstcrlandaj estis kulmino cn la 
kulturvivo de la respubliko. 

La demokrata sportmovado kaj en la 
larĝeco kaj en internacia rilato akiris 
signifajn sukcesojn. Pli ol 1,8 milionoj 
da infanoj kaj junuloj partoprcnis la 
konkursojn por la distriktaj sparta- 
kiadoj. Preskaŭ 13 000 partoprenantoj 
luktis por la venko la 1-a Germana 
Infana kaj Junula Spartakiado. Ĉe mond- 
kaj eŭropoĉampionecoj sportuloj de la 
GDR akiris 36 orajn, 24 arĝentajn kaj 
42 bronzajn medajlojn. Tio ĝis nun estas 
la plej granda internacia sukceso de la 
demokrata sportmovado. 

Trad. L. Schddl 


16 



Kelkaj faktoj pri la 
evoluo de la ekonomio 
de GDR en la jaro 1966 


• La nacia enspezo rilale al la antaŭa jaro plialtiĝis je 4,5 %,. 

• La industria varproduktado ĉe samtempa plua plibonigo de la kvalito de la pro- 
duktoj plialtiĝis je ĉ. 6,5 %. La laborproduktiveco en la industrio altiĝis je 6 %>. 

• La produktokostoj malpliiĝis je 2,4 %,. 

• La ekonotniaj londusoj rilate al la antaŭa jaro estis pli prolitdonaj je pli ol 10 %,. 

• La investoj pliiĝis je 7 %, kaj tiel atingis la sumon de 18,8 miliardoj da marlioj. 
Gravaj investoj de la antaŭaj jaroj komenciĝis eliki en 1966 - precipe en la 
ĥemio, la energio kaj metalurgio. 

• La produktado de bestajoj en la ŝtata sektoro plialtiĝis je 5.9 %,. Pli altaj rezul- 
toj ol en 1965 ankaŭ en la planta sektoro. 

• La monenspezoj de la popolo plialtiĝis je 3,7 %,. t.e. 2,7 miliardoj da markoj. 


Cion por la bono de la homo 


de prof. dr. h. c. Manfred von Ardenne (Esplorinstituto „Manfred von Ardenne") 


Unu problemo de la homaro, kiu leviĝas 
super ĉiujn aliajn problemojn de la nun- 
tempo, estas la evoluigo de pli alta etiko, 
kiu certigas, ke scienco kaj tekniko 
estonte estu aplikataj nur por la bono 
de la homoj. En ĉi tiu mallonga artikolo 
ni volas limigi nin je temoj, kiuj la ho- 
mon kaj lian sorton tuŝas plej prok- 
sime. 

Batalante kontraŭ la malsato nuntempe 
cstas unuavice la plej grava la tekniki- 
go dc la agrikulturo kaj la konservado 
de ĝiaj produktoj. Ampleksaj teknikaj 
irigaciaj instalaĵoj kaj la eluzo de nebe- 
zonata varmo por la ĝardenkulturo estos 
ĉiam pli kaj pli vaste aplikataj. Per la 
progresoj de la biofiemio kaj esplorado 
de la organikaj materialoj post kelkaj 
jardekoj la industria kaj sinteza pro- 
duktado de nutraĵoj supozeble alkon- 
dukos saltecan progreson en la nutrada 
situacio. 

Batalante kontraŭ la akcidento plej urĝa 
cstas la problemo (kiel oni povas p!i- 
altigi la internan sekurecon) de plialtigo 
de la interna sekurigo en veturiloj, pre- 
cipe en motorveturiloj. Jaron post jaro 
perdas proksimume 10 000 aŭtouzantoj 
el ĉiuj landoj la vivon okaze de aŭtoak- 
cidentoj kaj 300 000 homoj estas grave 
vunditaj. Tia! oni devas postuli de la 
aŭtomobilindustrio la konsekvencan 
aplikon de novecaj konstrukciprincipoj. 


Ni ne nur pensas al la sekuriga rimeno, 
sed ankaŭ al la realigado de la tielno- 
mata principo de ĉifebla lado antaŭ kaj 
post la rigida pasaĝerfako. Kiam ĉe ak- 
cidento estas devige alkondukata balg- 
simila faldiĝo de la lado, tiam resultas 
konstanta plimalrapidigo kaj ĉe uzado 
de T sekurigrimeno minimalan endan- 
ĝerigon de la personoj. Pliaj eblecoj en 
tiu direkto estas la tegado de T interno 
per ŝaŭmmaterialo, por ke la akcident- 
fortoj ne ataku la organismon pintpunkte 
sed larĝface. Ankaŭ la (blokadon de la 
radoj malebliganta) plejeble efika aran- 
ĝo de la bremsprocedo kaj enkonstruo 
de kaŝitaj aerkusenoj, kiuj en la mo- 
mento de 1' akcidento eksplode plenblo- 
viĝas, estas eblecoj, kiuj sin propanas. 
Batalante kontraŭ la malsanoj rezultos 
grandaj progresoj el pliampleksa uzado 
de armiloj, kiujn la ekzaktaj natur- 
sciencoj disponigas. La medicino transi- 
ros ĉiam pli grandamplekse de 1' kvalita 
al la kvanta. Mezurtekniko kaj medicina 
elektroniko iĝas ĉiam pli malhaveblaj 
por !a akiro de diagnostikaj indikoj, por 
la observado de la pacientoj, kiel ankaŭ 
por la alarmigo ĉe spontanee estiĝantaj 
krizoj. La certeco de 1' diagnozado kaj 
la verŝajneco de 1' sukceso de la terapio 
pligrandiĝos forte per apliko de scia- 
masigiloj kaj elektronaj taskprilaboraj 
instalaĵoj en kombino kun kibernetikaj 


principoj. Eĉ prokrastigo de !' maljuniĝo 
supozeble apartenos al la konsekvencoj 
de la medicina bazesplorado en proksi- 
ma estonteco. 

En la batalo kontraŭ la morto la medi- 
cintekniko ne nur per pliperfektigo kaj 
pretigado de sekure funkciantaj arte- 
faritaj organoj, kiel artefarita reno, arte- 
farita, enplantita kaj de ekstere per 
energio provizata koro, ebligos fasci- 
nantajn perspektivojn. Ekzemple en nia 
instituto jam de kelka tempo oni klopo- 
das perfektigi aparatojn, kiuj helpu la 
homan organismon trans danĝeraj sed 
tempc limigitaj krizoj. Tiaj krizoj, fini- 
ĝintaj ĝis nun ofte per la morto, okozas 
ekzemple post akcidentoj, vundiĝoj, 
danĝeraj operacioj kaj korinfarkto. La 
por la transvivo de krizoj inventitaj 
aparatoj enhavas proksimume egalparte 
elementojn de la plej moderna medicin- 
tekniko, de medicina elektroniko kaj de 
kibernetiko. 

Ke esplortaskoj de tia rango kaj dc tiaj 
nur al konservo dc la vivo servantaj 
celoj en nia socialisma ŝtato ĝuas fru- 
tempan progresigon, estas la esprimo de 
la samaj humanismaj fundamentaj prin- 
cipoj, kiuj ankaŭ formas la esencon de 
sia socia leĝdonado. 

Trad. W. v. Waldou>ski 


17 



Konstrulaboristoj estis post la renovigo 
la unuaj honoraj gastoj. Sonoj de la 
nacia hinmo de la GDR inaŭguris la fest- 
premieron laŭ rango kaj nomo vere in- 
ternacia: „Don Giovanni" en la nova 
Komika Operejo. Eminentaj gastoj de la 
ŝtata kaj partia estraro, la kulturmini- 
stro, reprezentantoj de la akreditita di- 
plomataro kaj tamaj eksterlandaj mu- 
zikspecialistoj festis kiel ĝojatendo pu- 
bliko kune kun la intendanto prot. 
Walter Felsenstein novan triumfon de ta 
realisma muzikteatro. 


Opcrejo havas premieron .. . Kun scivo- 
lemo kaj plenaj de sonĝoj multaj avide 
atendis la inaŭguron de tiu ĉi ejo, kies 
kreskadon al klasika modesto, majeste- 
ca kaj promcsplena, ili observis dc eks- 
tere. 

Nun malfermiĝis la portaloj, ĝis nun 
fcrmitaj, same kiel la tri pordegoj dc la 
Isis-templo en la opero „La sorĉa fluto". 
Pompa tradicio, revivigita kaj delikatc 
ligita kun la novo, koloroj kaj lustro- 


brilo pliigas, jam nun feliĉigante, la 
antaŭĝojon. Ĉu fabelkastelo? . .. 

Sed la nova operejo ne estas fabel- 
kastelo, neniu feino alsorĉis ĝin en la 
Berlinan Behren-straton. Ĉi kostis multe 
da peno kaj laboro. Iuj kunhelpis pli, 
iuj malpli, sed iel kunagis ĉiuj civita- 
noj. ĉi estas nia. La Komika Opcrejo 
de Felsenstein estis jam ĉiam mondfama 
teatro, internacia juvelo - scd kia art- 
templo ĝi estas nun! 

La paŝoj haltiĝas sur la mola planko. 
Trans parteraj kaj galeriaj vicoj gli- 
tas la rigardoj - kion ili vidas? Ho- 
mojn, timemajn kaj entuziasmajn, so- 
lene atendplenajn ... 

Mi vidas ankoraŭ pli: 

Reprezentantojn de tiuj, kiuj kreis la 
novan ejon en la Behren-strato: arki- 
tektojn, arbarlaboristojn, kiuj falhakis 
la arbojn, laboristojn el uzinoj, kiuj fa- 
brikis la ŝtofojn, brikfariston, deko- 
raciistojn, ŝoferojn de ŝarĝaŭtoj, homojn 
kun ideplenaj kapoj kaj laboremaj ma- 
noj. Kaj mi vidas ankoraŭ iun ... iun 
el la plej grandaj... 


Iun el tiuj, kiujdonis al tiu ĉi cjo ĝian 
spiron: Mozart. 

Kaj se ankaŭ li, la dotita kreinto, povus 
ankoraŭ hodiaŭ ion senti, li sentus feli- 
ĉon. Feliĉon ne pri partero, kie sidas 
rcĝoj, scdkic sidas tiuj, kiuj kunagis ĉc 
tiu ĉi granda verko kaj kiuj kreos an- 
koraŭ multajn aliajn verkojn en bona, 
paca tempo. 

Annclore Weimer 
Trad. Renate kaj Dieter Berndt 


4 Kun escepto de la novbaroka rigardcjo la mal- 

nova domo en la Behrenstrato estis renovigita kaj 
plivastigita lundamente en la rekorda tempo de 
20 monatoj. Foto: Zentralbild 

5 La .Komische Oper’ Berlin remalfermiĝis je la 

4. 12. 1966 kun la Felsenstein-scenigo ,Don Cio- 
vanni' de Mozart en ĉeesto de la prezidanto de 
la Statakonsilentaro de la GDR. Walter Ulbricht, 
kaj pluaj gvidantaj personecoj de la GDR kaj de 
Ia internacia teatra vivo. Foto: Zcntralbild 


















1 Prol. Wa1ter Felsenstein. intendanto de 1a . Komi- 
sche Oper' en Berlin 

2 Bertoit Brecht. verkisto. poeto kaj reĝisoro. nask. 

10. 2. 1898 en Augsburg. mort. 14. 8. 1956 en 
Berlin. Plej granda germana dramatikisto de la 
unua duono de la 20a jarcento. 

3 La poeto Johannes R. Becher. 22. 5. 1891 - 

11. 10. 1958. londinto kaj ĝis lia morto prezidanto 
de 1a Germana Kulturligo. 

Foto: Zentralbild 



..... PER LA VERKADO DE BRECHT 


la poezio potenciĝis kaj, aliancita kun 
la bonaj potencoj de tiu ĉi mondo, ĝi ia- 
riĝis tia superiorteco, ke nek la kontra- 
ŭuioj nek la timemuloj kaj nedecide- 
muloj sukcesis retiriĝi el sia eiikstero. 
Oni rajtas disputi kaj sole okupiĝi pri 
la dramaturgio de Brecht, eble ankoraŭ 
post jardekoj, nedisputebla restos daŭre 
lia poeta grandeco, lia drameca genio. 
Brecht - jen la kuraĝigo, la esperigo - 
Brecht, tio estas la kredo al la poezio 
kaj la konvinko pri ĝia nekomparebla 
etiko. Brecht, tio signiias, ke la eston- 
teco nunas, ke la sekva jarcento jam 
komencis. Pro tio ni legas en liaj ver- 
kajoj: 

Revoj! Ora Aŭguro! 

Vidu la belan torenton el leviĝantaj 
spilioj! 

Semanto, signu tion, 

Kion vi morgaŭ produktos, jam nun 
proprajo via! 

Per tiuj ĉi vortoj Brecht donis al vizio de 
la estonteco realan torton, kaj la starejo, 
kiun li elektis, la Germana Demokratia 
Respubliko. signitis por li ankaŭ la 
mondperceptan starpunkton, kiu sole 
garantiis, ke siaj kuraĝaj perspektivoj 
etektiviĝos. Pro tio la Germana Demo- 
kratia Respubliko estis lia ŝtato. Li tre 
intime sentis kun ĝi, li tute apartenis 
al ĝi. 

En kiu germano de nia epoko ligiĝis tia 
riĉeco da pensoj kun tia iolkloreca sim- 
pleco? Kiu tiel kareseme esprimis la 
penigan? Kiu povis esti samtempe tiel 
penpersista kaj karesema, kiu diris ka- 
resajon per tia drakoneco? Kiu kroni- 
kisto dum nia epoko vidis Ja Oran 
Aŭguron de la mateno en la bela torento 
de leviĝantaj spikoj" tiel klare kiel li, 
kiu komprenis la patrinecon per ĝia 


varmo, ĝia minaceco kaj ĝia neven- 
kebleco kiel li. Kiu estis al ni tiel bona 
kamarado, kiu tia lidela amiko de la 
junularo? .. . (Johannes R. Becher) 

Ni publikigas sube eltiraĵon el la 14-a 
sceno de lia verkaĵo 

„VIVO DE GALILEI": 

G al i I e i : respondas I a argumentajon 
de Sartri, kiu diris, ke la scienco nur 
konas unu postulon nome la sciencan 
kontribuon. 

„Eĉ komercisto por lano devas, krom 
malkare aĉeti kaĵ kare vendi, zorgi pri 
tio, ke la komercado kun la lano okazu 
sen malhelpaĵoĵ. Pro tio la okupo pri 
scienco ŝaĵnas al mi postuli specialan 
kuraĝon. Ci komercas kun scio, akirita 
per dubo. Kreante scion pri ĉio por ĉiuj, 
ĝi avidas fari dubantojn el ĉiuj. Sed 
grandparto de la enloĝantaro estas kap- 
tita de ĝiaj princoj, grandbienuloj kaj 
ekleziuloj en perlamota vaporo el su- 
perstiĉo kaj antikvaj sloganoj, kiu 
kovras la manipulojn de tiuj personoj. 
La mizero de la plejmulto estas mal- 
nova kiel la montaro kaj estas deklarita 
desur la predikseĝo kaj katedro ne- 
detruebla kiel la montaro. Nia nova 
arto de dubado ravis la grandan pu- 
blikon. Ci fortiregis el nia mano la 
teleskopon kaj direktis ĝin al siaj tur- 
mentantoj. Tiuj egoistaj kaj kruelaj 
viroj, kiuj avidege utiligis la fruktojn 
de la scienco por si mem, sentis per tio 
la malvarman okulon de la scienco, 
direktite sur miljaran, sed arbitran mi- 
zeron, kiu simple povus esti forigata 
per forigo de ili mem. Ili superŝutis nin 
per minacoj kaj koruptaĵoj, nerifuzeblaj 
por malfortaj animoj. Sed ĉu ni rajtas 



M 


3 


malatenti la publikon kaj tamen resti 
sciencisto? La movoj de la astroj fari- 
ĝis klarrigardeblaj; ankoraŭ ne takseblaj 
estas por la popoloj la movoj de iliaj 
regantoj. La batalo pri mezurebleco de 
la ĉielo estas venkita per dubo; per kre- 
demo la batalo de la roma dommastrino 
por lakto ĉiam denove malsukcesas. La 
scienco okupiĝas pri ambaŭ bataloj. 
Homaro, falpuŝiĝanta en tiu miljara 
perlamota vaporo el superstiĉo kaj anti- 
kvaj sloganoj, tro malklera, por plene 
utiligi siajn proprajn fortojn, ne estos 
kapabla, disvolvi la fortojn de la na- 
turo, kiujn vi malkovros. Por kio vi do 
laboras? Mi pri tio opinias, ke la sola 
celo de la scienco troviĝas en tio: pli- 
faciligi la mizeron de la homa ekzi- 
stado! 

Kiam sciencisto, timigite de egoistaj 
potenculoj, kontentiĝas per amasigado 
de scio pro la scio mem, tiam la scienco 
povas esti kripligata kaj viaj novaj ma- 
ŝinoj nur signifas novajn suferojn. Vi 
povus estonte malkovri ĉion, kio estos 
malkovrebla kaj via progreso tamen nur 
estos malproksimiĝo for de la homaro. 
La breĉo inter vi kaj ĝi iutage povos esti 
tiel granda, ke via ĝojkrio pri ia nova 
akiraĵo estas respondata per universala 
timegkrio. Mi havis kiel sciencisto uni- 
kan eblecon. Dum mia tempo la astrono- 
mio atingis la forumojn. Dum tiuj tute 
specialaj cirkonstancoj la persistemo de 
viro povus esti kaŭzinta grandajn ŝan- 
ĝojn. Se mi estus rezistinta, la natur- 
scienculoj povus esti kreintaj ion simi- 
lan al la Hipokrata ĵuro de la kura- 
cistoj, la promeson, uzi sian scion nur 
cele al la bonfarto de la homaro. Sed 
kiel nun ŝajnas, la plej alta, kion oni 
povas esperi, estas generacio el invente- 
maj pigmeoj, kiuj povas csti dungataj 
por ĉiaj celoj .. 

Trad. Hans Eiĉhhorn 


19 




ALTNIVELA GDR-SPORTO 


La sportuloj de la Germana Demokratia 
Respubliko figuras laŭ opinio de ekster- 
landaj ekspertoj inter la monda elito. Ili 
akiris dum la mondaj kaj eŭropaj ĉam- 
pionadoj en 22 sportkategorioj 102 me- 
dalojn, inter ili estis ne malpli ol 36 
oraj medaloj. Oni parolis pri la „ora 
sportjaro 1966" en la GDR. La itala 
sportĵurnalisto de 1'ĵurnalo „Boom", 
Gianni Romeo el Torino, kiu je Tfino 
dc tiu ĉi sporta sezono faris studan 
vojaĝon tra la GDR, komentis ekzemple 
la sukccsojn de la GDR, akiritaj en la 
remilaj mondĉampionadoj, tiamaniere: 
..Sukccso scn ekzemplo. En la tutaj sep 
vetkuradoj nomataj en la programo, la 
orientgermananoj sukcesis alkonduki en 
la finalon siajn teamojn kaj gajnis tri 
orajn kaj du bronzajn medalojn. Unu 
nacio sola, nacio kun deksep milionoj 
da loĝantoj akiris trionon el la tutaj 
medaloj." En sia raportaĵo la itala kore- 
spondisto rezultis: „La vereco konsistas 
en tio: ne ekzistas hazardo, nek feliĉo, 
nek talento, nek improvizaĵo je la fondo 
de tiuj ĉi rezultatoj! La improvizaĵo, la 
talento, la feliĉo povas helpi al unu 
homo aŭ al unu disciplino, sed ili certe 
ne povas esti la komponentoj de T suk- 
ceso de la tuta lando kiu en ĉiuj disci- 
plinoj moviĝis antaŭ la Sovjetunion, 
Grandbritujon kaj Okcidentgermanujon 
kaj kiu estas homplenigata kiel Norti- 
talujo." Fakte la rezultatoj de la GDR- 
sporto bazas sin je la fondo de popol- 
sporta movado. Per multspertaj mcto- 
doj la gimnastik- kaj sportligo de la 
Germana Demokratia Respubliko, la mi- 
nistrcjo por popolklerado kaj la junula 
organizaĵo kune klopodas, gajni la tu- 
tan junularon por la diferencaj olimpiaj 
sportdisciplinoj pere de intcrcsaj ĉam- 
pionecaj sistemoj. En 1966, kiam la 
„asoj"*) gajnis 36 mondajn kaj cŭro- 
pajn titulojn, unu miliono kaj okcentmil 
da infanoj kaj junuloj partoprenis en 24 
sportaj disciplinoj la unuan germanan 
infan- kaj junularspartakiadon. 

Do ĉar la sporto en la GDR bazas en 
solidaj fondoj, la „ora jaro 1966" ne 
restos escepto. Apenaŭ komencis la nova 
jaro 1967, tiel kontinuis jam da nova 
oro. En la eŭropaj ĉampionadoj je glit- 
artkurado okazintaj 1967 en Ljubljana, 
la 18 jara Gabriele Seyfert el la Germana 
Dcmokratia Respubliko fariĝis eŭropa 
ĉampiono. 

Gabi Seyfert dokumentas en sia evoluo 
la prosperadon de la GDR-sporto. Jam 
ŝia patrino, Jutta Mŭller-Seyfert, estis 
glitartkurinto post 1945. Sed tiam estis 
nek artglacejoj nek specialaj trejnistoj 
en la GDR. Kiel autodidaktino kaj poste 
helpc al la Supera Sportlerncjo de la 
GDR, sinjorino Mŭller-Seyfert sin kvali- 

20 


fikis trejnistinon. Sia filino Gabi fariĝis 
en 1960 kiel 12 jara unuafoje gcrmana 
ĉampiono - ne kiel mirinfano sed pli 
pro manko de konkurenco. Kiam en 
1961 ŝi partoprenis en eŭropaj ĉampio- 
nadoj, fariĝis nur la 21a de 24 parto- 
prenintinoj. Sed per diligenteco, siste- 
matiko kaj energio ŝi sin suprenagadis 
en mondan klason. En 1966, tiel en la 
eŭropaj kiel ankaŭ en la mondĉampio- 
nadoj, ŝi gajnis po unu arĝentan meda- 
lon kaj en 1967 unuafoje oran meda- 
lon. 

Kaj ne nur Gabi trovis la konekton al 
la internacia nivelo. La GDR gajnis en 
Ljubljana pluan bronzan medalon je 
parkurado kaj krome pluraj unuopajku- 
rantoj kaj paroj troviĝis en la antaŭa 
grupoj (lokoj 1 ĝis 15). „La orajo por 
Gabriele Seyfert cstis nur la komenco de 
evoluo, kiun ĉi tie estontece oni post- 
kuros", skribis la okcidentgermana 
sportinformejo „SID" (Dusseldorf) kaj 
kritikis, ke en Okcidentgermanujo oni 
mizere malzorgis la junajn sportulojn. 
Samtempe en la GDR komencis por mi- 
loj da infanoj kaj junuloj la turniroj de 
la vintra spartakiado. La multaj nove 
konstruitaj artglacejoj estis plene oku- 
pataj, lŭjaraj skiantoj flugis de sur la 
saltotabuloj, en la glacejo batalis junaj 
glachokeaj teamoj, ili ĉiuj trejnas entu- 
ziasme laŭ la olimpia ideo. 

Wolfgang Citter 
(tradukita de Kl. U. Riemann) 


1 Triioje Gŭnter Cerhard (GDR) troviĝis precisege 
en la malgranda nuldisko kaj fariĝis tiamaniere 
mondĉampiono je paraŝutsaltado 

Foto: Helmut Ende 

2 Ora. arĝenla kaj bronza medaloj por la dis- 

kojetuloj el la GDR (Thorit, Losch. Milde) - la 
surprizo ĉe la ntalpezaj atletikaj eŭropĉampiona- 
doj 1966 en Budapest Foto: Manfred Dressel 

3 Intcrnacie konataj ĉcfsportuloj gratulas al la SED 
(SUPG) pro la 20a jaratago de la fondigo. 

Dc maldekstre dekstren: 

Frank Wiegand: Mondrckordisto kaj Eŭropamaj- 
stro en 400 metra naĝado; Klaus Urbanczek: Picd- 
pilkaklubo Hallc Chcmic. bronza medalo olimpiaj 
ludoj 1964; Birgit Radochla: Gimnastikantino. 
arĝcnta mcdalo ĉevalsalto Olimpiaj ludoj 1964; 
Dieter Neuendorf: 1966 Vicmondmajstro por spc- 
ciala saltkurado; Gabriele Seyfert: Vicmondmaj- 
strino 1967 por la glaciartkurado,- Karin Balzer: 
Olimpia venkintino 1964 en 80 m hurda kurado 
kaj ora medalo ĉc la Ila Eŭropa halajludoj en 
Praha 1967. Foto: Zentralbild 

4 Alfred B. Ncumann. ŝtatsekretario por korp- 
kulturo kaj sporto en la GDR. gratulas la kvaru- 
lon kun direktilulo el la GDR okaze de la venko 
je 1a mondĉampionade 1966 en BledjJugoslavio 

Foto: Kurt Mocfter 



4 





Plej bonan medicinan 
prizorgon por ĉiu 
ŝtatano de la 
Germana Demokratia 
Respubliko 

De prof. d-ro med. habil Ludvvig Meck- 
linger, vicministro por sanaferoj. 

La sano- kaj socia protekto en 1966 j. 
ĝojige bilancis. La sukcesoj en la batalo 
kontraŭ malsano kaj morto ĉefe ebliĝis 
pro tio, ĉar en la GDR nenio malhelpas 
la aplikon de medicine-sciencaj ckkonoj 
en la praktiko. Nia ŝtato de Laboristoj 
kaj Kamparanoj mezuras la agadon de 
la sanprotektado laŭ la sukcesoj de la 
medicina prizorgo per ĉiuj disponeblaj 
kaj jam praktike utiligeblaj rezultoj de 
medicina esplorado sur alta nivelo kaj 
en plej bona kvalito. 

La ĉefa tasko postulata dc la sanproduk- 
tado, „garantii plej bonan medicinan pri- 
zorgon por ĉiu ŝtatano", bazas sur la 
scio, ke la tasko de la modcrna medi- 
cino estas, plibonigi konscrvi kaj redoni 
la homan sanon. 

Por tio nia socialisma ŝtato ckdc sia 
estiĝo al la sanprotektado disponebligis 
jaron post jaro pli da monrimedoj kaj 
fortoj. En la jaro 1966 estis denove dis- 
poncbligitaj 81 miliono pli da Markoj 
(MDN) ol cn 1965 j. La ŝtataj gvidantaj 
organoj, dc la ministerio ĝis la aparta 
institucio plie kun granda konscio dc 
respondeco uzis racic la sociajn fondu- 
sojn por la taskoj fiksitaj en la popola 
ekonomia plano por 1966 jaro. 

En tiu jaro la nombro de la kuracistoj 
en la centraj kaj lokaj organoj de san- 
protekto plialtiĝis je pli ol 450. 443 
kuracistaj kaj dcntistaj laborejoj estas 
nove instalitaj. Per tio la nombro de 
kuracistaj oficoj po 10 000 loĝantoj 
plialtiĝis de 6,7 en 1965 j. al 6,9 kaj de 
dcntistoj de 4,2 al 4,3 cn 1966 jaro. 
Preskaŭ 8000 infanvartejaj lokoj povis 
esti instalataj en tiu jaro: Per tio la 
nombro de infanvartejaj lokoj po 1000 
infanoj ĝis tri jarojn aĝaj plialtiĝis de 
165,3 en 1965 al 168 en 1966 j. 

La sumo dc 81 miliono da Markoj, kiu 
pli ol en 1965 j. estis disponebla por la 
sano- kaj socia protektado (sen socia 
asekuro), ne enhavas la investojn por 
tiaj novaj institucioj, kiel la malsanulejo 
en Rostock-Sŭdstadt kun 577 litoj, la 
infektitejo en Neŭbrandenburg kun 75 
litoj, la polikliniko en Frankfurt (Oder) 
kun ĉirkaŭ 30 kuracistaj laborejoj kaj 
la pliampleksiga konstruaĵo ĉe la mal- 
sanulejo en Sondershaŭsen kun 100 li- 
toj. Por tio estas elspezitaj denove pli 
ol 40 milionoj da Markoj. 


Plialtigi la nivelon de medicinaj agadoj 

En la jaro 1966 la agadoj en !a ekster- 
kaj enhospitala prizorgo de la loĝantoj 
pruveble respeguliĝas en tio, ke la mal- 
saniĝa ofteco povis esti reduktata. La 
fakoj de speciala sanprotektado, kiel tiu 
por gravedulinoj, por patrinoj kaj su- 
ĉuloj, por infanoj kaj gejunuloj pliva- 
stigis sian profilaktikan efikecon. La 
sanprotekto por la laborantoj povis esti 
pliprofundigita en siaj labor- kaj labor- 
ejspecifaj taskoj kaj respondecoj kon- 
forme al la necesoj de la science-teĥnika 
revolucio kaj de la kompleksa socia- 
lisma raciigo. Tiel estiĝis - por citi nur 
kclkajn ekzemplojn - laborhigienaj 
centroj por la konstrua fako kaj por la 
ĥemia industrio. Por la plibonigado de 
la produkta kulturo estis ellaborataj 
normoj laŭ laborfiziologiaj vidpunktoj. 

Signifo de profilaktiko kreskas 

La medicino plu ne povas sin limigi 
nur en kuracado de malsanoj, sed devas 
orientiĝi en sia laboro al kontentigo de 
ĉies individuaj bezonoj por plibonigo, 
konservado kaj redono de lia sano. Tiu 
ĉi profilaktika agado estu realigota pere 
de jenaj kvar ĉefdirektoj: 
per aktiva sanprotektado, 
per aktiva pliprogresigo de la homa 
laborkapableco, 

per la protekto kontraŭ malsanigaj fak- 
toroj, 

per la protekto kontraŭ malsano, reve- 
noj kaj plimalbonigaj tendencoj en la 
malsana procezo. 

Cio dirita klarigas, ke la signifo de la 
profilaktiko pli kaj pli akiras signifon 


ankaŭ por la kuracisto kaj ke ĝi pli o! 
ĝis nun devas esti registrata kaj kontrol- 
ebligata kiel medicina agado. Krome 
cstas pli evoluigata la dispensaria pri- 
zorgo, t.e. la tuto de celataj profilakti- 
kaj, terapiaj kaj metafilaktikaj faroj per 
specifaj rimedoj por difinitaj grupoj de 
malsaniĝintoj aŭ endanĝeriĝintoj. 

Okaze de la tago de la medicinaj kadroj 
la kunlaborantoj de la medicinaj kaj 
sociaj organoj en nia respubliko espri- 
mas sian konfeson al sia ŝtato kaj ties 
sanpolitiko pere de ankoraŭ pli bonaj 
faroj en medicina esploro kaj praktiko, 
kaj tiamaniere ili kontribuas al plua pli- 
fortigo de la GDR. 

5 miliardoj por la sanprotektado 

5,09 miliardoj da Markoj en la ŝtata bud- 
ĝeto dc 1967 j. disponiĝas por la sano- 
kaj sociprotektado en la GDR. Antaŭ ĉio 
la monrimedoj scrvas al la batalo kon- 
traŭ la infcktaj, koraj, cirkuladaj, neo- 
plasmaj kaj reŭmatismaj malsanoj. 

Kun plej alta cfiko la monrimedoj devos 
servi al la enhospitala medicina pri- 
zorgo. Tiamaniere i.a. devos plialtiĝi la 
nombro de litoj en la fakaj sekcioj de 
la malsanulejoj. 

Konsiderindaj financaj rimedoj ĉi-jare 
estas ankaŭ rezervitaj por la plua evo- 
luo de la „urĝa medicina helpo" kaj por 
la batalo kontraŭ la morto per akci- 
dento. Tiamaniere i.a. en pli granda am- 
plekso ol ĝis nun estos disponeblaj spe- 
cialveturiloj kun normita epiko de la 
Germana Ruĝa Kresto (DRK). 

Trad.: D-ro P. W. Ruft 


Vilaĝa atnbulanco en iunkcio 


Foto: Sieglried Thiettei 



21 





LA 

GAZETARFAKO 
EN LA GDR 


En la Germana Dcmokratia Respubliko 
estas legataj en ĉiu hejmo meznombre 
unu ĵurnalo, unu ilustrita aŭ semajna 
gazeto kaj du rcvuoj. Ĉiu hejmo dispo- 
nas pri minimume unu radioricevilo, ĉiu 
dua pri televidaparato. 

Jam ĉi tiuj faktoj donas ideon pri la 
ampleksa disvastiĝo de la gazetaro, de 
radio kaj televido en ia GDR, kaj de la 
granda deziro por instruiteco kaj infor- 
maĵo de la civitanoj de ĉi tiu ŝtato. 

La plej alta deziro de la gazetaro de la 
GDR estas kontribui al tio, ke faŝismo 
kaj milito estas unufoje por ĉiam elimi- 
nataj, kaj ke socio estas konstruata, en 
kiu paco, humanismo kaj socia justeco 
havas sian hejmon. 

Jurnaloj kaj gazetoj en la GDR lasis sin 
dum la pasintaj du jardekoj ĉiam gvidi 
de ĉi tiu alta devo ligite al ia revoluciaj 
kaj humanismaj tradicioj de la demo- 
krata gazetaro en Germanio, antaŭ ĉio 
dc la gcrmana iaborista gazetaro. 

En neniu gazetarorgano de la GDR oni 
trovas eĉ unu vorton de popol-kaj ras- 
malamo, sed anstataŭ tio tagon post tago 
konfesojn dc popolamikeco, de batalo 
kontraŭ imperiismo kaj koloniismo. 
Same oni ne trovas eĉ unu vorton de 
revenĝo, de pretendo pri atomarmiloj - 
kontraŭe oni dediĉas grandon spacon al 
la paca kunlaboro kun la Sovetunio, la 
aliaj socialismaj frataj landoj, la junaj 
naciaj ŝtatoj kaj ĉiuj pacamaj popoloj 
al !a proponoj pri interkompreniĝo kaj 
malstreĉiĝo. 

En neniu ĵurnalo aŭ gazeto de la GDR 
oni trovas eĉ unu solan vorton, kiu sub- 
tenas la malpuran militon de la usona 
imperiismo kontraŭ la vjetnama popolo, 
sed anstataŭ tio ĉiutage atestojn de frata 
solidareco kaj helpo por Vjetnamio. La 
tuta mondo povas vidi kaj legi, ke nia 
respubliko kaj ĝia gazetaro cstas serio- 
zaj rilate al paco kaj interpopola ami- 
keco. 

La klarigo por tio estas evidenta: En la 
GDR la gazetaro estas devoligita al unu 
sola komisiulo, !a laboranta popolo, kiu 
konstruas socialismon. ĵurnaloj kaj ga- 
zetoj estas eldonataj plejgrandparte dc 
la partio de la laborista klaso, la SED 


(Socialista Unuecpartio dc Germanio), 
de la aliaj demokrataj partioj kaj dc la 
amasorganizoj. La plej granda parto de 
la eldonejoj kaj presejoj estas popol- 
propra respektive posedaĵo de partioj 
kaj amasorganizoj. 

Nuntempe aperas 40 ĵurnaloj kun el- 
donkvanto de 6,2 milionoj da ekzem- 
pleroj. Inter ili sin trovas 15 ĵurnaloj de 
la Socialista Unuecpartio de Germanio, 
el kiuj „Neues Deutschland" (Nova Ger- 
manio) (800 000) kiel la centra organo 
de la partio estas samtempe la gvidanta 
ĵurnalo en la GDR. 

La partioj, kiuj en firma alianco kun la 
Socialista Unuccpartio de Germanio ak- 
tive kunlaboras en la socialista kon- 
struado — unuigitaj en la Demokrata 
Bloko - eldonas proprajn ĵurnalojn, tiel 
la Libcral-Demokrata Partio de Germa- 
nio kvin (centra organo: „Der Morgen" 
(La Mateno), la Kristan-Demokrata Unio 
de Germanio ses (centra organo: „Neue 
Zcit" (Nova Tcmpo), la Nacia-Dcmo- 
krata Partio de Germanio ses (centra or- 
gano: ..National Zeitung" (Nacia Jur- 
nalo,) la Demokrata-Kamparana Partio 
de Germanio la „Bauern Echo" (Efio de 
la Kamparanoj). 

La plej grandaj amasorganizoj ankaŭ 
havas siajn ĵurnalojn, tiel la Libera Ger- 
mana Sindikata Ligo (FDGB) la „Tri- 
buene" (Tribuno), la Libera Germana 
Junularo la „Junge Welt" (Juna Mondo), 
la Germana Gimnastiko kaj Sportoligo la 
„Sport-Echo" (Efio de la Sporto), la or- 
ganizaĵo dc la sorbana loĝantaro en la 
GDR, Domowina, la ĵurnalon „Nowa 
Doba" (Nova Epoko). La Berlina Eldo- 
nejo eldonas la „Berliner Zeitung", unu 
el la plej grandaj jurnaloj de la ĉefurbo 
de la GDR kaj la vesperĵurnalon „BZ 
am Abend". 

Grandan popularecon ĝuas ankaŭ la 
semajngazetoj, ilustritaj gazetoj, maga- 
zinoj kaj revuoj, el kiuj 27 titoloj kun 
eldonkvanto de 7 milionoj da ekzem- 
pleroj estas debitataj. 

Pri la diverseco de la scienca-teknikaj 
kaj kulturaj necesoj kaj bezonoj de la 
loĝantaro dc la GDR atestas ankaŭ la 
varia paletro de la pli ol 500 fakgazetoj 


kun eldonkvanto de 12 milionoj da ek- 
zempleroj. Ili peradas la plej modernajn 
ekkonojn determinantajn la scienca-tek- 
nikan progreson el la GDR, la socialistaj 
landoj, el la tuta mondo. En ili speguli- 
ĝas la grandaj sciencaj progresoj de la 
GDR, kiu estas unu el la dek gvidantaj 
industriŝtatoj de la mondo, speguliĝas la 
nelacigeblaj klopodoj utiligi la rezulta- 
tojn de scienco kaj tekniko por la paco 
kaj la bonfarto de la popolo. 

Menciinde ankoraŭ estas, ke por la rcli- 
giaj legantaroj, krom la jurnaloj de la 
Kristan-Demokrata Unio, 31 periodaj 
religiaj gazetoj kaj revuoj aperas, kiuj 
estas eldonataj de ekleziaj institucioj. 
Multmiloble la ĵurnaloj kaj gazetoj de 
la GDR estas ligitaj kun siaj legantoj. 
Ĉiutage miloj da leteroj de la legantoj 
alvenas en Ja redakcioj, en kiuj anoj de 
ĉiuj tavoloj de la loĝantaro sin turnas 
al siaj ĵurnaloj kaj gazetoj kun siaj pen- 
soj kaj proponoj, demandoj kaj kritikoj. 
Tiel la „Junge Welt" (Juna Mondo) rice- 
vis en la jaro 1965 ĉirkaŭ 390 000 ensen- 
daĵojn de legantoj. Departementa gazeto 
kiel la „Freie Presse" (Libera Gazetaro) 
en Karl-Marx-Stadt ricevis en la jaro 
1965 pli ol 63 000 leteroj, de legantoj. 
Tia gazetaro, kiu plej intimc estas ligita 
kun la popolo, kaj kiu estas la defen- 
danto de ĝiaj interesoj, nur povas 
ekzisti tic, kie la laborista klaso en firma 
alianco kun la laborantaj kampuloj kaj 
la aliaj tavoloj de la loĝantaro praktika- 
das la potcncon. 

Trad. Karl Maier 


Kiu tusas la dormon 
de 1’mondo — Lenin 

Johannes R. Becher 

Li tuŝis la dormon de l'mondo 
Per vortoj, kiuj estis fulmoj, 
lli alvenis sur reloj kaj riveroj 
Veturinte tra ĉiuj landoj. 

Li tuŝis la dormon de 1'mondo 
Per vortoj, kiuj fariĝis pano, 

Per vortoj, kiuj fariĝis armeoj 
Kontraŭ la malsatmizero. 

Li tuŝis la dormon de 1’mondo 
Per vortoj, kiuj fariĝis maŝinoj, 

Fariĝis traktoroj, domoj, 

Borturoj kaj minoj — 

Fariĝis elektro, 

Martelado en la fabrikoj, 

Staras neestingebla skribo, 

Skribita en ĉiuj koroj . .. 

Trod.: H. Stengel 



E n la GDR la maksimoj de la Dekla- 
racio de Potsdam estas efektivigataj 
konsckvcnce ankaŭ rilate al justicrefor- 
mo. Ncniu iama faŝista juĝisto aŭ ŝtata 
prokuroro plu oficas. En ĉi tiuj funkcioj 
nun oficas ĉefe progresemaj iamaj geia- 
boristoj. Tio ebligis la evoluon de pro- 
gresema justica ordo, kiu baziĝas sur 
ampleksa kunagado de la popolo en la 
jurisdikcio. La decida leĝo por nia justi- 
cordo nomiĝas: „Taskoj kaj labor- 
maniero de la justicorganoj" kaj datiĝas 
de aprilo 1963. 

Multforma estas la kunagado de niaj 
ŝtatanoj. La skabenoj estas kiel profesiaj 
juĝistoj samrajtaj, kaj ili agas per dis- 
konigo de juĝoj profilakte. Kromaj tas- 
koj en ilia agosfero estas: eduki leĝrom- 
pintojn kaj zorgi pri la reensociigo de 
punitoj post punfino. Ĉiun juĝkunsidon 
partoprenas komisiitoj de la laborkole- 
goj, de la domkomunumo aŭ de aliaj 
kolektivoj, kiuj kapablas prijuĝi la aku- 
ziton. Jam dum la antaŭesploro la po- 
lico pridemandas personojn el la menci- 
itaj kolektivoj. La opinioj de la kolek- 
tivoj estas serioze konsiderataj dc )a 
juĝistoj en ilia decido. 

Tre grava estas la institucio de la sociaj 
akuzanto kaj defendanto. Taŭgaj per- 
sonoj cstas proponataj de la kolcktivoj, 
en kiu la puninda persono laboras, kie 
li loĝas aŭ socie kunlaboras. La juĝisto 
kune kun la skabenoj decidas, ĉu la 
proponitaj personoj estu akceptataj. So- 
ciaj defendantoj estas proponataj, se la 
akuzita persono senzorge agis kontraŭ- 
lege, sed alie estas estiminda persono. 
Sociaj akuzantoj kaj sociaj defendantoj 
posedas en juĝkunsidoj la samajn raj- 
tojn kiel la ŝtata prokuroro. La socia de- 
fendanto tie ankaŭ kovas sciigi, ke la 
koncerna kolektivo, okaze de ncmallibe- 
reja puno, estas preta transpreni garan- 
tion por la akuzito. Cetere ankaŭ en 
procesoj sen socia defendanto )a juĝistoj 
povas dekreti garantion por la akuzito, 
se tion proponis la laborkolektivo. Tiu- 
kaze la koncerna kolektivo devas provi 
eduke influi la akuziton certan tempon. 
Sociaj kolektivoj ankaŭ rajtas, okaze de 
antaŭtemplima elkarcerigo, transpreni 
garantion dum la tempo, en kiu la le- 
ĝrompinto devas bonkonduti por atingi 
nuligon de la restanta puno. 

La juĝistoj rajtas pere de la juĝo devigi 
la akuziton edukcele dum periodo ĝis 
du jaroj ne ŝanĝi la laborejon aŭ labori 
en ccrta laborejo (koncernas mallabore- 
mulojn). 

Se juĝistoj aŭ skabenoj konstatas kriti- 
kindan labormanieron de aliaj juĝejoj 
aŭ ŝtatorganoj, socialistaj laborejoj aŭ 
institucioj aŭ sociaj organizaĵoj, ili fa- 
ras motivitan, kritikantan decidon. Tio 
servas al la plifortigo de nia socialista 
laŭleĝeco. 

Ekzistas konfliktkomisionaj en laborejoj 
jam depost 1953. Ili bonefike traktis 
negravajn kontraŭleĝajn agojn de la- 
borkolegoj aŭ flanke de la laborejestra- 


La 

Justicordo 
en la 

Germana 

Demokratia 

Respubliko 


ro rilate a) la laborkontrakto. Ekde 1963 
iliaj rajtoj estas multe pli ampleksaj 
kaj ankaŭ koncernas civilajn disputojn. 
En loĝdistriktoj estas fonditaj t.n. arbi- 
traciaj komisionoj. Ambaŭ komisionoj 
estas elektataj kaj rajtas pritrakti kri- 
metojn transdonitajn al ili de polico, 
ŝtata prokuroro aŭ juĝisto. En kazoj de 
ofendoj ili samrate decidas, se unu el 
la koncernaj civitanoj tion proponas. 
Kiam ekagas la konfliktkomisiono, la 
akuzito devas aparteni al la koncerna 
laborejo. La cititaj komisionoj rajtas 
devigi la akuziton senkulpigi sin ĉe la 
domaĝon suferinto, aŭ antaŭ la ko!ek- 
tivo, rajtas devigi la punindan perso- 
non kompensi la domaĝon, aŭ ili povas 
dekreti mallaŭdon. La ofendanto ankaŭ 
povas esti devigata publike repreni la 
ofendon. 


Ce civiljuraj disputoj pri disputvaloro 
ĝis 500 markoj ambaŭ komisionoj rajtas 
provi nedevige ordigi la konflikton 
inter ia interesuloj. Cetere la propono 
pritrakti certan aferon povas esti farata 
ne nur de la koncernanta personon 
mem, sed ankaŭ de aliaj civitanoj. La 
konfliktkomisiono ankaŭ en tiaj dispu- 
toj nur povas ekagi tiam, kiam la kon- 
traŭulo estas ano de la koncerna la- 
borejo. 

Ankaŭ aliaj pli aŭ malpli simplaj dis- 
putoj pro malatento a) rajtoj kaj devoj 
en la ĉiutaga vivo povas esti traktataj 
en tiuj komisionoj, same neplenumo de 
leĝaj alimentodevoj. Okaze de disputoj 
en domo ankaŭ la estraro de la dom- 
komunumo povas proproni konsiladon 
ĉe la arbitracia komisiono. Tiu komisio- 
no ankaŭ rajtas okupi sin pri malla- 
boremuloj kaj konformi ilian promeson, 
senprokraste komenci konstantan labo- 
ron. Ci rajtas dckreti admonon. Fine la 
arbitracia komisiono konsilas eduk- 
respondeculojn rilate la devojn ĉe ne- 
plcnumo de lernejvizito de infano. Kul- 
pas la edukrespondeculo, la komisiono 
ankaŭ rajtas dekreti admonon. La pro- 
meso plenumi )a edukdevon devas esti 
konfirmata. La arbitracia komisiono 
plue rajtas konfirmi devigajn promesojn 
de domkomunumoj, brigadoj aŭ de 
unuopaj personoj subteni edukrespon- 
deculon. La arbitracia komisiono povas 
inviti lernanton pli ol 14-jaraĝan en sian 
kunsidon por instrui lin pri liaj devoj. 

La du komisionoj ludas gravan rolon en 
la publika vivo kaj tre valoraj rezultoj 
de ilia laboro estas konstateblaj. La plej 
estimataj laborkolegoj aŭ civitanoj estas 
membroj de la komisionoj. Evidentiĝas 
okulfrape, ke en !a GDR la popolo mem 
ordigas multajn konfliktojn kaj zorgas 
pri la forigo de iliaj kaŭzoj. Akcentinde 
ankaŭ estas, ke la justicorganoj ne plu 
izole laboras kiel kutime cn la kapita- 
lista sistemo, sed intcrkonsente kun la 
parlamentanoj, sociaj organoj kaj la- 
borkolektivoj. 

Ankoraŭ estu menciata, ke la ŝtataj pro- 
kuroroj jam ekde 1952 ne nur estas 
ŝtataj akuzantoj, sed ankaŭ estas devi- 
gataj atenti pri tio, ke leĝoj estas obser- 
vataj flanke de ĉiuj organoj, institucioj 
kaj laborejoj. ĉiu civitano rajtas sin 
turni al ŝtata prokuroro, se leĝoj, i.a. 
laborleĝoj, ne estas atentataj. 

Cclo de la socialista punplenumo estas: 
eduki punitojn al plenvaloraj homoj. 
Ŝtataj organoj zorgas por konvena la- 
boro, kaj se necese ĉe punfino aŭ an- 
taŭtemplima elkarcerigo por loĝejo. Kaj 
neniu rajtas riproci la faritan krimon al 
la punito reveninta el malliberejo. 

La artikolo montru, ke la justica ordo 
en la GDR estas progresema. Ci garan- 
tias iom post iom la venkon super kri- 
meco. Ciam pli la konstante kreskanta 
jurkonscio ankaŭ rezultigas malpliiĝon 
de civilaj konfliktoj. 

Verkis: Elsa Gruhle. Leipzig. 


23 






En la jaro 1956 prol. dr. dr. Max Steen- 
beck revenas al Germanio posl dekunu- 
jaro restado en Sovetunio. Tiutempe li 
estas ankoraŭ registrita en !a personak- 
laro de la Sietnens- ltonzerno. Post long- 
daŭraj iniormvojaĝoj tra ambaii ger- 
manaj ŝtatoj Max Steenbeck sltribas al 
siaj iamaj kolegoj ĉe Siemens: „Ne, mi 
ne revenos; mi estas pli multe bezonata 
en la GDR." 

La fizikisto vekis atenton en la lastaj 
jaroj per kelkaj publikigoj, kiuj - kiel 
unuarigarde ŝajnas, havas neniajn rila- 
tojn al sia faktcreno. Li esprimis sian 
opinion pri problemoj de 1'ctiko, moralo 
kaj filozofio. De li devenas ekzemple la 
zorgoplena eldiro: „Ne estas necese, ke 
la homaro estonte malsatmortu, sed 
ekzistas la grava danĝero, ke ĝi morti- 
gos sin survoje al la por tio necesa so- 
ciordo." Jam tiuj vortoj montras, ke Max 
Steenbeck prenas sian respondecon tre 
scrioza. 

La sciencisto Max Steenbeck, kiel entre- 
prcneja estro de Siemens-fabriko, estis 
internigita fare de la soveta armeo. Post 
prclcgo en Moskvo cn la soveta Akade- 
mio de Sciencoj li deklaris sian pretecon 
al kunlaboro. 

„Oni demandis min, ĉu mi estas preta - 
ni diru ĝin tute ĝenerale - kunlabori 
pri la uranproblemo. Mi estis tutece 
preta, fari tion. Ne ĉar mi estis komu- 
nisto, aŭ ĉar mi jam estimis aŭ jam 
ekkonis la Sovetunion kaj ĝiajn celojn, 
sed simple el la konvinko, ke tiu ĉi 
terura ŝoko, kiun kaŭzis Hiroŝima - 
Nagazaki, nur tiam ne ripetiĝus, se ne 
nur unu flanko disponus pri la atoma 
bombo. „Ni petis profesoron Steenbeck 
pri respondo je la, en la okcidenta gaze- 
taro disvastigata famo, ke germanaj 
sciencistoj estus decide kunhelpintaj, 
rompi la nukle-armilan monopolon de 
Usono. 


Portreto 
de sciencisto 
de GDR 


Proi. D-ro D-ro Max Steenbeck. 

Membro de la akademio eti Berliti kaj Moskvo. 
Nacia Premiito. 

Prezidanto de la Esplorada konsilantaro 
de la GDR 

Foto: Zentralbild 


„Ni kunhelpis, kompreneble,- kaj nome 
kun plena interna aprobo dc la tasko. 
Mi opinias, ke la tempo nin ankaŭ pra- 
vigis. Scd al la vere decidaj problemoj 
ni tute ne proksimiĝis. Ni estis precipe 
okupitaj pri la problemo de diskrevigo 
de izotopoj. Tio estas problemo, en kiu 
la pliposta paca kaj milita aplikoj an- 
koraŭ ne dispartiĝis." 


La decido 

1956 revenas Max Steenbeck el la Sovet- 
unio. 

„Mi estis laŭ la listoj ankoraŭ ĉiam ofi- 
cisto ĉe Siemens. Kaj oni kalkulis kiel 
tutc memkompreneble, ke mi revenos. 
Kaj mi mem ankoraŭ ne sciis, kion mi 
faru. Pripensu: en la longa tcmpo, sole- 
co, nostalgio, aŭskultinte multfoje radio- 
dissendojn, tiel de ĉi tie, kiel ankaŭ de 
la federacia respubliko; tiam mi formis 
al mi bildon pri tio, kiel ĉio aliiĝis. Mi 
sciis pri mi mem, ke mi aliigis mian 
pensmanieron. En kiu grado faris tion 
ankaŭ la homoj en la hejmlando? 
Profesoro Steenbcck entreprenas long- 
daŭrajn vojaĝojn tra Okcidentgermanio 
por informi sin. Ankaŭ en la GDR li 
vizitis multnombrajn entreprenojn kaj 
institutojn. 

„Mi sciis, ke mi ambaŭflanke povus vivi 
senzorge. Do iaj materiaj konsidcroj ne 
estis decidaj." 

Je la demando: „Kio do ludis la decidan 
rolon?" respondis profesoro Steenbcck: 
„Ja, ankaŭ tio ne estis unu sola kialo, 
ankaŭ tio rezultis el sumo da multaj im- 
presoj. Unu el tiuj impreso estis, kion 
pensis la homoj tie en okcidenta Germa- 
nio pri la remilitarigo, pri kiu oni paro- 
lis 1956, kaj ke la arogantecon kontraŭ 
Sovetunio, kiun mi mem ankaŭ havis, 
kiam mi venis tien, ili ankoraŭ posedis 


tiel komplete, aŭ intertempe per la pro- 
pagando ankoraŭ plikreskigis. Tio estis 
antaŭ la unua sputniko . .." 

„Mi sciis el la memanalizo, ke mi en 
estonteco, kelkajn erarojn, kiujn mi iam 
faris - por tiel diri pro sinizoligo for 
de la kunhomoj - ne plu volis ripeti." 
Profesoro Steenbeck decidas, fariĝi civi- 
tano de la GDR. 


Kial vi venas? 

„Post kiam mi estis farinta mian deci- 
don, mi estis post kelkaj tagoj invitata 
al Waltcr Ulbricht. Kaj tiu volis tiam 
nature ankaŭ scii la motivojn por mia 
reveno. Nun mi vere nur povis diri: Mi 
vcnis en la GDR-on, ne ĉarĝi plaĉis al mi, 
tre multo ne plaĉas al mi, sed mi havas 
la tutc klaran impreson, ke ĉi tie io povas 
fariĝi, kio iam plaĉos al mi. La komen- 
ciĝoj de 1'kunvivado ĉi tie, kaj la priju- 
ĝoj, tiuj estis la samaj, kiujn mi imagis 
en la Sovetunio en la horoj de l'nostal- 
gio: Kia devas esti la esenco de Tvivo." 
Tio, kion ni spertis cn la persono de 
Max Steenbcck, estas la plenumo dc Ul- 
bricht -vorto, elparolita okaze de la jar- 
ŝanĝo: „Nia plej granda sukceso estas 
certe la kunkreskado de tiel diversaj 
homoj kaj fortoj al nova socialisma ko- 
muneco. 

Max Steenbeck - natursciencisto, eti- 
kisto kaj politikisto en unu persono: 
kiel tio eblas? Tio eblas, ĉar la natur- 
sciencisto en nia tempo devas pli multe 
ol iam zorgi pri la rezultoj dc sia laboro. 
Tio eblas, ĉar nia socialisma ŝtato ser- 
vas al altaj etikaj idealoj. 

En la lando por kiu decidis sin Max 
Steenbeck 1956, jam komenĉigis la 
estonteco. 

(Laŭ intervjuo de Walter Heynowski kaj 
Gerhard Scheumann kun prol. dr. Steen- 
beck. publikigita eti tiumero 5/1967 en la 
„Neuen Berliner Illustrierten“.) 

Trad. Walter v. Waldowski 


Teron jam kovras nokto 
senluna 

Teron jam kovras nolito senluna, 

Vokas kabinon knab tute juna. 

Steloj rigardas de la ĉielo, 

Venu, knabino - dolĉa mielo. 

Lasu min vidi klaran okulon, 

Vin ĉirkaŭpreni, tnildan betulon, 

Vidi vizaĝon ravan helkaran, 

Longan harligon, nigron brovharan. 

La aŭtoro tiekonata. - Trad. V. Samodaj 
cl ukrajnia kantaro .Kordoj de 1’koro ' 

- CR - 


24 






Rigardo 
en la jaron 



de prof. dr. dr. Max Steenbeck 


Antaŭenvidante cn la jaron 2000 oni de- 
vas havi klarecon pri du faktoj: 

1. Fari prognozon pri tiu cstonta tcmpo 
havas nur sencon, supozante, ke ia homo 
sukcesos eviti la ĝeneralan sinmortigon 
de tria mondmilito. Ke tio sukcesos, ta- 
men ne estas komprenebla per si mem; 
signifas ja preskaŭ same grandan dan- 
ĝeron por la tutmonda paco, konsideri 
ĝin kiel memkomprenebla, kiel konsi- 
deri ĝin neebla kicl daŭran staton. Kon- 
servi la mondpacon postulas klopodojn, 
kiuj ankoraŭ tute ne estas en la konscio 
de ĉiuj homoj. Sed ili grave influos nian 
estontan vivmanieron. 

2. La naturscienca kaj teknika progreso 
de niaj scioj estas pro la hodiaŭa am- 
plekso de 1'internacia esplor- kaj evolu- 
laboro preskaŭ neimageble granda; ĝi 
kaŭzas dum ĉiam apcnaŭ dek jaroj 
duobligon de niaj scioj en tiuj terenoj. 
Do ni scias hodiaŭ malpli ol dek procen- 
tojn de tio, kion la homoj scios en la 
jaro 2000. Pli dctalaj prognozoj akcep- 
tas trc verŝajne la karakteron de vagaj 
spekulacioj. Kun granda certeco kelkaj 
ĝeneralaj eldiroj tamen estas eblaj. 


5 miliardoj da homoj sur la tero 

La mastrumado tiam estos ĉiuterene 
grandskala: la fakto, ke en la jaro 2000 
surtere vivos preskaŭ 5 miliardoj da ho- 
moj, do por ĉiuj landoj havos decidan 
signifon. Se oni volas plue konservi la 
mondpacon, ĉiuj homoj devas havi la 
cblecon vivi hominde. Tio signifas ne 
nur satiĝi, havi loĝejon, vestaĵon, lerne- 
jojn, laboron, akvon, stratojn ... La 
homoj devas antaŭ ĉio ankaŭ scii pli 
multe ol hodiaŭ, por povi venki tradi- 
ciajn antaŭjuĝojn ĉiuspecajn. Tio ck- 
zemple estas la necesa antaŭkondiĉo por 
ĝenerala regulado de naskiĝoj, kiu oka- 
zos ĉic, scd ne estas cbla, tiel longe, kiel 
ĝi bazas sin sur rasaj aŭ ekonomiaj di- 
ferencoj. Tial la homoj - precipe tiuj el 


la landoj kun progresinta socia ordo - 
devos dediĉi tre grandan, eble eĉ iam 
la plej grandan parton de siaj sciencaj 
kaj teknikaj ebloj ne precipe nur por 
plialtigo de sia propra vivnivelo, scd 
er ilia helpo krei la antaŭkondiĉon por 
certigata vivo de la homoj de ĉiuj kon- 
tinentoj kaj^ rasoj. Alimaniere ĝenerala 
paco por la daŭro ne estas konservebla. 
Kiu do en siaj postuloj por la cstonta 
tempo strcbas al vivstandardo, kia ĝi 
hodiaŭ estns praktikata de kelkaj privi- 
lcgiuloj, sed havas pretcndojn, kiuj nur 
cstas realigeblaj koste dc la hodiaŭ mal- 
favorataj popoloj, - tiu malcbligas pa- 
can estontccon kaj per tio ĉiun eston- 
tccon, cntutc kaj supozcblc jam la cston- 
tecon cn la jaro 2000. Ci tion ĝenerale 
klare ckkoni kaj agi laŭ tio en sia 
propre strcbado, estas antaŭkondiĉo por 
ĉiu prognozo pri la estonta homa vivo. 
Kclkaj el tiuj aspiroj estu ĉi tie pripa- 
rolataj. 

Fotosintezo liveras nutrajojn 

Ankaŭ kvin miliardoj da homoj povas 
per racia eluzo de ĉiuj agrikulture uze- 
blaj tcrenoj de la tero surkutima nutraĵ- 
bazo pli ol nur satiĝi - antaŭ ĉio ĉe su- 
fiĉa kaj salmalriĉa irigacio kaj taŭga 
mincralsterkado. Trc granda parto de la 
estonta laboro devos konsisti el la su- 
fiĉc ĝenerala kreado de tiuj antaŭkon- 
diĉoj. Por tio estas la Assuan-bardigo en 
la VAR nur malgranda sed grava ko- 
menco. A1 tio venos la havigo de aldo- 
naj fontoj de graso kaj de albumino - 
unue por la besta, sed baldaŭ ankaŭ por 
la homa nutrado - per hodiaŭ jam 
konata, scd ankoraŭ malmulte esksplua- 
tata procedo (nutrofeĉo, kulturado de 
mikroboj sur naftobazo, pripluvigataj 
kulturoj, plensintezo de grasoj), kom- 
pletigitaj per akirado de digesteblaj 
karbohidratoj el celulozo ktp. 

La fotosintezo, kiu helpe de klorofilo cl 
lumo, karbonacido, akvo kaj mineralsa- 
loj finfine liveras ĉiujn nutraĵojn, estos 
plene esplorita. Ĉin ni ankaŭ povos 
apliki, se tio montriĝus utila. La novspe- 
caj nutraĵoj estos por ni tiel kutimaj, 
kiel hodiaŭ la terpomo, kiun nia regiono 
nur konas depost proksimume 200 ja- 
roj. La agrikulturo estos plene tekniki- 
gita kaj la bredado de brutoj kaj kort- 
birdoj, certe ĉe la limo de tio, kio estas 
tolerebla al niaj hodiaŭaj sentimentoj, 
estos fabrike raciigita. Ciuokaze ne ne- 
cesos, ke iu havu malsaton. 


Nuklea energio el krevigo de urano 

Eĉ la konstruo de la plej grandaj bardi- 
goj ne sufiĉos por la bezonoj de akvo 
kaj energio. ĉefa energiforto en la jaro 
2000 estos ankoraŭ la nuklea cnergio el 
la krcvigo dc urano. La sintczo dc hi- 
drogcno kiel liveranto dc cncrgio akiros 


supozeble nur iom pli malfrue atentin- 
dan gravecon. Por la provizado de la 
agrikulturo kaj industrio per akvo esti- 
ĝos ĉe la maroj grandaj sensaligaj in- 
stalaĵoj.La kanaloj, kiuj de ili kondukos 
en la landon, formos eble aldonajn tra- 
fikarteriojn. Ekzistos disaj loĝkolonioj 
de unuopaj altdomegoj kun multe da 
vitro, aluminio kaj artmaterialoj di- 
stance de la centroj de industrio kaj ad- 
ministracio, atingeblaj de ili sen aŭtoj 
per rapidfervojoj. Ankaŭ ĉe progresanta 
motorigo la fervojo restos la plej grava 
transportilo por la granddistanca var- 
transporto, modernigita antaŭ ĉio per 
forte kreskinta transporto de ujoj. Por 
distancoj superantaj 100 km-n la avia- 
dilo cstos la ĉcftransportilo por la pcr- 
sontrafiko. La rapideco de la granddi- 
stanca flugtrafiko apenaŭ pli ol duob- 
liĝos, ĉar la ebla tempogajno ne valoros 
la penon rilate al la tempo por la al- 
kondukservo. Certe la aviadiloj povos 
tiam transporti pli multe ol mil perso- 
nojn. 

Reutiligado de uzitaj materialoj 

Precipe sur la kampo de la eluzo dc 
krudmaterialoj aliiĝos ankoraŭ hodiaŭ 
disvastigitaj konceptoj. Kiel karbo, 
nafto tiel ankaŭ ercoj kaj aliaj mincra- 
laj krudmaterialoj de ĉiuj specoj ne plu 
estos akirataj nur laŭ la vidpunkto de 
tuja profitdono aŭ eĉ malŝparataj; alie 
ni agus malvasthorizonte rilatc al la 
cblccoj por la venonta tcmpo. Rcutili- 
gado dc uzitaj materialoj - kicl mal- 
moderna ĉi tio hodiaŭ eble sonas al kel- 
kaj — eĉ tiam ludos gravan rolon, se tio 
por si mcm kaj rigardate nur laŭ finan- 
ca vidpunkto estus malmulte profit- 
dona. 

La plej multaj dc la ĉi tie en malgranda 
elekto priparolitaj evoluoj cstas ne plu 
eblaj sur privatekonomia bazo - tio 
estas kun la profito por la unuopa entre- 
prenisto kiel regulanta faktoro. Gran- 
daj, por la ekzistado de la tuta socio 
necesaj instalaĵoj, kiel grandaj bardigoj, 
grandegaj sensaligejoj aŭ estontaj hi- 
drogen-elektrogeneratoroj, de kiuj unu 
sola povas provizi preskaŭ tutan konti- 
ncnton, tiaj instalaĵoj estas nur eblaj 
cn socialisma sociordo en ccrtigata 
paco. Ke ili tiam estas eblaj, rajtigas 
nian esperon por la venonta tempo. 

Trad. W. v. Waldowski 


25 






i v 
<4 

'/ i I 

t 1 f 

| 1 1 

n 


i jj 


Valtlanko dc la akva clcktro ccntrejo Bratsk 

ESTAS SOVETPOTENCO 

PLUS ELEKTRIFIKO DE LATUTA LANDO 

Dokumentigo de prof-o d-ro Robert Neumann, Berlin 


Lenin de komcnco de sia revolucia 
agado atribuis plej grandan signifon al 
la sociaj efikoj de la elektro. Kiam post 
la vcnko dc la Granda Oktobera socia- 
lisma revolucio sub la gvidado de Lcnin 
estis ellaborataj la ĉefaj trajtoj de la 
ekonomia evoluo de la Sovetunio, li kla- 
rigis, ke sen elektriko estas neeble kon- 
strui la industrion, reorganizi la agri- 
kulturon, plialtigi rapide la laborpro- 
duktivecon, plibonigi, la vivkondiĉojn de 
la laboruloj, fortigi la Sovetan potencon, 
konstrui la socialismon kaj komunis- 
mon. De li originas la historia deklaro: 
..Komunismo estas Soveta potenco plus 
elektrifiko de la tuta lando." 

La gvidata de Lenin juna Sovetŝtato 
sub la malfacilaj kondiĉoj de la civi- 
tana milito kaj intervenco faris tre gra- 
vajn paŝojn al la konstruado de elektro- 
centrejoj kaj al la ellaborado de elek- 
trifikaj planoj por ketkaj regionoj. La 
22-an de Aprilo 1918 la Popola Ekono- 


mia Konsilantaro priparolis la konstrua- 
don de hidroelektraj centrejoj ĉe la 
riveroj Volĥov, Svir kaj Imatra, por pro- 
vizi la Leningradan industrion per mal- 
multekosta elektroenergio kaj ŝpari la 
granddistancan transporton de karbo. 
Lenin en 1918 inter alie donis la instruk- 
cion por la konstruo de la Volfiova 
hidroelektra centrejo kun potenco je 
64 MV. Tamen la civitana milito kaj la 
intcrvenco malhelpis ĉi-tiun intencon 
ĝis 1921. En 1926 la unuaj agregatoj po- 
vis esti ekfunciigataj. La centrejo ricevis 
la nomon „Lenin". Akiritaj dum la kon- 
struado spertoj havis plej grandan signi- 
fon por konstruotaj pli poste elektro- 
centrejoj. 

Dum la „Granda Patrolanda Milito" la 
instalajoj de la elektroccntrejo provi- 
zore estis demuntitaj kaj transportitaj 
en la internon de lando, sed de 1942 ĝis 
1944 j. rekonstruitaj. En 1918 komencis 
la laboroj por la elektrifiko de la 


Moskva rcgiono. En la Decembro de la 
sama jaro la Popola Ekonomia Konsi- 
lantaro laŭ iniciativo dc Lenin decidis la 
konstruon de la tcrmoelektra centrejo 
Ŝatura, funkciigota per torfhejtado, kun 
kapacito de 48 ĝis 50 Mv. La konstruado 
komencis en Majo 1919 kaj cn 1925 estis 
finita. Pli poste la kapacito estis plivasti- 
gita ĝis 180 MV. Ci siatempe estis la 
plej granda kaj plej efika tiaspeca cen- 
trejo, kaj ĝi altiris al si la atenton de 
multnombraj eksterlandaj termoteĥni- 
kistoj. 

En 1920 laŭ iniciativo kaj sub gvidado 
de Lenin komencis la ellaborado de pri- 
kalkulita je 15 jaroj elektrifika plano 
de la tuta lando. 200 eminentaj specia- 
listoj estis konsultataj. La plano entenis 
la konstruadon de 20 termoelektraj 
centrejoj kaj 10 hidroelektraj centrejoj 
kun entute 1500 MV kaj jara kapacito 
de 8,8 miliardoj kvh. Gi sub la nomo 
„GOELRO" eniris historion kaj unuafoje 


26 






fiksis laŭplanan ekonomian evoluadon 
de tuta lando por longa tempo. 

Kelkiuj sciencistoj, verkistoj kaj poli- 
tikistoj de la burĝa mondo tiam dubis 
pri la realeco de ĉi-tiu plano. La ver- 
kisto Wells, kiu vizitis Lenin en 1920 kaj 
kiun Lenin konatigis kun la plano, kon- 
sideris tiun planon kiel utopion. Sed 
Lenin al li respondis: „Revenu post dek 
jaroj, kaj ni vidos." Wells vizitis la So- 
vetunion en 1934 kaj devis konvinkiĝi, 
ke la plano ne nur estis reala, sed estis 
konsiderinde superplenumita. En De- 
cembro 1935, 15 jaroj post sia sankcio 
per la 8-a Sovetkongreso, anstataŭ la 
planitaj 1500 MV jam estis ekfunkciigi- 
taj 4345 MV. La plano estis superplenu- 
mita preskaŭ trioble. ĉis 1940 la kapa- 
cito dc la Sovetaj elektrocentrejoj estis 
plialtigita ĝis 11193 MV kaj la produk- 
tado de elektroenergio ĝis 48,308 miliar- 
doj kvh. 

Konsiderindan lokon en la elektrifiko 
de la Sovetunio okupis la Dnepra hidro- 
elektra centrejo „Lenin" kun 558 MV, 
kiu estis konstruata de 1927 ĝis 1932. 
Ci tiam estis unu el la plej grandaj 
centrejoj en la mondo. Ĉe ĉi-tiu kon- 
struo estis utiligitaj la plej progresemaj 
spertoj de la kapitalisma mondo kaj 
aldonitaj novaj gravaj spertoj de la so- 
vetaj konstruistoj. Tiuj spertoj ludis 
grandan rolon ĉe la konstruado de pluaj 
hidroelektraj centrejoj. 

Dum la faŝisma milito en la intertempe 
okupataj regionoj estis kaŭzata al la 
elektrocentrejoj granda domaĝo. Entute 
la faŝistoj destruis pli ol 12000 elektro- 
centrejojn kun 5000 MV aŭ proksimume 
44 % de tiamaj Sovetaj kapacitoj kaj 
krome 10000 kilometroj da alttensiaj 
linioj: La produktado de elektroenergio 
en 1943 estis rejetita je 6 ĝis 7 jaroj. 
11300 da generatoroj, 1400 da turbinoj, 
239 000 da elektromotoroj kaj multaj 
aliaj objektoj estis demuntitaj kaj trans- 
portitaj en Germanion. La detruoj estis 
tiaj gigantaj, ke la faŝistoj esperis, la 
Sovetunio por minimume kvaronjar- 
cento eliĝus el la vico de la grandpoten- 
coj. La Dnepr-hidro-elektra centrejo ek- 
zemple estis tute detruita. Tamen dank’ 
al la heroa laboro de la Sovetaj laboru- 
loj jam en 1947 la unua agregato, 1948 
la dua kaj 1949 la pluaj agregatoj povis 
esti ekfunkciigataj. Nune la efika forto 
sumiĝas je 635 MV, tio estas 17 % pli 
ol antaŭ la milito. Rezulte de la rapida 
rekonstruado de detruitaj kaj kon- 
struado de novaj elektrocentrejoj la 
kapacito de la elektrocentrejoj ĝis 1945 
plialtiĝis ree ĝis 11124 MV kaj la pro- 
duktado de elektroenergio ĝis 43,257 
miliardoj kvh. 


Post la milito la Soveta ŝtato konsek- 
vence daŭrigis la elektrifikon de la 
lando. En 1958 la produktado de elek- 
troenergio estis plivastigita ĝis 235 mi- 
liardoj kvh, en 1965 ĝis 507 miliardoj 
kvh. En 1970 ĝi plialtiĝos ĝis 830-850 
miliardoj kvh. (Kompare estu dirate, ke 
la entuta produktado de elektroenergio 
en Usono en 1964 sumiĝis je 1140 mi- 
liardoj kvh.) Kun atingo de ĉi-tiu celo 
estos kreita la materia bazo de la komu- 
nismo. 

Post la dua mondmilito la Sovetunio ek- 
komencis ankaŭ la konstruadon de ato- 
maj elektrocentrejoj. Depost Junio 1954 
funkcias la atoma elektrocentrejo de la 
akademio de la sciencoj de la USSR en 
Obninsk apud Moskvo. Tio estas la unua 
atoma elektrocentrejo de la mondo. La 
terma efika forto sumiĝas je 30 MV, 
la elektra je 5 MV. Per tio estis komen- 
cita la industria utiligado de la atoma 
energio por pacaj celoj. En 1958 estis 
surakvigata la unua atoma glacirompilo 
„Lenin". Ankaŭ sur tiu tereno USSR ple- 
numis pionirlaboron. En Usono la kon- 
struo de la unua atoma komerca kaj 
pasaĝera ŝipo „Savannah" finis nur en 
1962. 

La elektrifiko 

• plialtigis la provizadon de la indu- 
strilaboristo per elektroenergio de 
1913 ĝis 1963 je la 31-obla, lian ener- 
giekipaĵon je la 18-obla; 

• kreis decidigan materian bazon por 
la treege rapida plialtigo de la labor- 
produktiveco, la plimalaltigo de la 
kostoj, la plialtigo de la nacia en- 
spezo; 

• gravege kunhelpis al la forigo de la 
kontraŭdiroj respektive de la esen- 
caj diferencoj inter urbo kaj vilaĝo; 

• helpis la racian distribuon de la pro- 
duktivaj fortoj en la tuta lando kaj 
prosperigis la nacian evoluadon de 
la apartaj respublikoj; 

• decidige kontribuis al la plibonigo 
de la materia kaj kultura situo de la 
laboruloj, al la plifaciligo kaj pli- 
sanigo de la laboro, al la plibonigo 
kaj plibeligo de la ĉiutaga vivado 
kaj a! la sekurigo de la paco. 

La admirindaj rezultoj de la elektrifiko 
en la Sovetunio baziĝas antaŭ ĉio sur la 
heroeca laboro de la ligita dense kun 
sia registaro, sia sociordo kaj sia partio 
sovetpopolo, de ĝiaj laboruloj, kiuj ne- 
nian penadon kaj neniajn rimedojn por 
la efektivigo de la Lenina plano de la 
elektrifiko timevitis, kiuj en !a nelaci- 
gebla socialisma kaj komunisma kon- 
kuro certigis la plenumon kaj superple- 
numon de la elektrifika plano. 


La elektrifiko de laSovetunio demontras 
la superecon de la socialisma sociordo 
super la kapitalisma. En la USSR la pro- 
duktado de elektroenergio pligrandiĝis 
en 1965 kompare kun la 1913 je la 250- 
obla, t.e. pluroble pli rapide ol en Usono, 
ĉe kio necesas konsideri, ke la USSR 
proksimume dum 20 jaroj devis forigi 
militajn ruinigojn, dume Usono de la 
militoj profitis. 

La Soveta popolo en ĉi-tiu jaro festos la 
50-an datrevenon de la Granda Oktobra 
socialisma rcvolucio. La rezultoj de la 
efektivigo de la Lenina elektrifika plano 
denove pruvas, ke ĝi povas esti fiera pri 
la trapasita vojo. Konforme al la instruoj 
de Marks, Engels kaj Lenin la Soveta 
popolo sub la konsekvenca gvidado de 
la Komunista Partio de la Sovetunio 
batalis heroe por la estigo de la regado 
de la laborista klaso kaj de la popolo, 
defendis heroe la Sovetan potencon, 
realigis ĝis tiam neniam estintajn soci- 
ekonomiajn revoluciojn, plenumis la 
konstruadon de la socialismo kaj ko- 
mencis la konstruadon de la komu- 
nismo. La rezultoj de tiu giganta batalo 
nune kun nenio estas kompareblaj. Ui 
pruvas la ĝustecon de la sciencaj pro- 
gnosoj de Marks, Engels kaj Lenin, !a 
ĝustecon de la vojo, kiun iris la Soveta 
popolo, kiun iras nune la popoldemo- 
kratiaj landoj, kaj kiun finfine iros ĉiuj 
popoloj de la mondo. 

La 50-a datreveno de la Granda Oktobra 
socialisma revolucio pro tio estas ne 
nur festotago de la Soveta popolo. 
Giestas festotago de ĉiuj socialismaj 
landoj, de ĉiuj laboruloj de la tuta 
mondo. Ni preparas ĝin digne, farante 
ĉion, por fortigi nian respublikon kaj 
firmigi la fratecajn interligojn kun la 
granda Soveta popolo. 

Rezuniita traduko el .sammler express“ 

n-ro 3/67 (jurnalo ds lilatelistoj de la 

CDR en la Germana Kulturligo) 

Trad. W. Zinimermann 


Okaze de la proksima festotago de la 
Sovetiaj popoloj, de la 50a datreveno 
de la Cranda Oktobra socialista revo- 
lucio, la 7an de Novembro 1917 jaro, ni 
salutas kaj gratulas ĉiujn civitanojn de 
!a Sovetunio kaj deziras al ili pluajn 
grandajn sukcesojn dum la konstruado 
de la komunismo kaj en la batalo por 
la konservado de la paco en la mondo. 
Vivu la amikeco kun la Sovetunio! 


27 




Sur la vojo al la 
Ruĝa Oktobro 


„EI la fajero ekbrulu la flamo" 

Preparante la 50-an jartagon de la 
Granda Socialista Oktobra Revolucio ni 
memoru, ke Lenin jam pli ol deksep ja- 
rojn antaŭ la Oktobra Revolucio kon- 
centris sian politikan laboron al unuigo 
de la splitaj socialdemokrataj organiza- 
ĵoj dc Rusujo. La gazeto „fajrero" 
(„Iskra") estis la unua paŝo kaj plej 
grava rimedo por organizado de unueca 
revolucia, marksisma partio de ia rusa 
proletaro. 

En somero de la jaro 1900 Lenin unuan 
fojon elmigris. Post mallonga restado 
en Svisio li iris Munkenon, kie li i.a. 
renkontis Clara Zetkin kaj Julian Mar- 
filevskij, kiu tiutempe loĝis en Mun- 
keno. En Munkeno Lenin daŭrigis la 
preparon de gazeteldono, sed tie li ne 
trovis presejon, kie kaŝa preso de la ga- 
zeto estu garantiata. 

En la dua duono de decembro Lenin vo- 
jaĝis al Leipzig, por finredakti la gaze- 
ton kaj serĉi presejon en kiu la unua 
numero de la „Iskra" estu presata. Estis 
rekomendite al li Hermann Rauh, kiu 
en la vilaĝo Probstheida posedis mal- 
grandan presejon. Tiu ĉi presejo kon- 
venis por tiu entrepreno. Gi estis iom 
malproksime de la centro de urbo Leip- 
zig, kaj krom profesia lernanto ne estis 
aliaj kunlaborantoj en la presejo. 
Hermann Rauh estis funkciuio de la So- 
cialdemokrata Partio, samtempe li ak- 
tive partoprenis la daboristan gimna- 
stasocion. Depost la jaro 1893 Hermann 
Rauh presis la „Laboristan Gimnastgaze- 
ton" kaj multajn aliajn presbezonaĵojn 
por gimnastunuiĝoj kaj socialdemokra- 
taj lokaj grupoj. 

La presliterojn kaŝe havigis tipografiaj 
laboristoj el grafika grandentrepreno, 
en kiu estis presataj rusaj religiaj libroj. 
Tiu kuraĝa ago ebligis, ke Hermann 
Rauh jam antaŭ apero de la „Iskra" po- 
vis komenci la preson de broŝuro, kun 
antaŭparolo de Lenin, „La majaj tagoj 
en Harkov". 

Lenin meme venigis al Leipzig la polan 


tipografiston Joseph Blumenfeld por la 
kompostado de la gazeto „Iskra" ktp. 

La unua numero de la „Iskra" estis preta 
fine de decembro 1900. Sed nur ko- 
mence de januaro 1901 sukcesis eks- 
pedi ĝin. Oni donis la gazetpakaĵojn en 
plurajn poŝtejojn, sed ekster Probst- 
heida. 

Generale la pakaĵoj kun la „Iskra" atin- 
gis Rusujon nur trans aliaj landoj. Tiel 
spionoj ne kapablis esplori preslokon 
kaj presejon de la „Iskra". La unua(j) 
numero(j) de la „Iskra" estis presata(j) 
en Leipzig-Probstheida. La sekureco 
postulis, ofte ŝanĝi preslokon kaj pre- 
sejon. Sekve de tio la „Iskra" poste estis 
presata unuavice en Munkeno, sed an- 
kaŭ aliloke. 

Por efektivigo de la moto de „Iskra", „E1 
la fajrero ekbrulu la flamo", helpis apc- 
rigi de „fajreron" ankaŭ revoluciuloj de 
Leipzig. 


Lenin kelkfoje estis en Leipzig 

Gis nun estas konate, ke Lenin vizitis 
Leipzig en la jaroj 1900, 1908, 1912 (du- 
foje), 1913 kaj 1914. Li unuavice renkon- 
tis kaj konversaciis kun rusaj amikoj 
elmigrantoj. 

Lenin paroladis en Leipzig: komence de 
ia jaro 1912 pri „Leo Tolstoi"; la 17-an 
de junio 1912 „pri la revolucia prospero 
en Rusujo"; la 13-an de aprilo 1913 pri 
„la socia evoluo en Rusujo kaj la taskoj 
de la socialdemokratoj"; la 14-an de 
februaro 1914 pri „la nacia demando". 
Post la partia konferenco en Prago, en 
la jaro 1912, ankoraŭ okazis kunveno 
de delegitoj de tiu konferenco en la 
domo de la „Leipzig-a Popolgazeto". 
Tiun kunvenon gviditan de Lenin krome 
partoprenis kelkaj al Leipzig venintaj 
socialdemokrataj Duma-deputitoj. 

En la sama domo, en la nuna Rosa-Luk- 
semburg-Strato 19-21, nun estas impona 
honora „Lenin-Muzeo". En la „Lenin- 
Muzeo" i.a. estas la ĉambro en kiu oka- 
zis la nomita, de Lenin gvidita, kun- 
veno. 

La presejo de la „Leipzig-a Popolgazeto" 
en septembro 1912 de Lenin ricevis la 
komision, germanlingve presi la bro- 
ŝuron „Pri la nuntempa situacio de la 
Socialdemokrata Partio der Rusujo". Po 
ekzempleron de la broŝuro ricevis la 
germanaj partiorganizaĵoj kaj krome 
ĉiu delegito de la Socialdemokrata Par- 
titago de Germanio, okazinta en Chem- 
nitz (nun Karl-Marks-Stadt). Tiu ĉi bro- 
ŝuro estis la unua verkaĵo de Lenin en 
Germanio presita en germana lingvo. 
Lastfoje Lenin du semajnojn estis en 
Leipzig en februaro 1914. Li loĝis en 
Leipzig ĉe sia partiamiko Vasili Sagor- 
skij. 

En preparo de la 50-a jartago de la 
Ruĝa Oktobro ni memoru ankaŭ al tiuj 
faktoj. 

Otto Baf)ler 


Socialistaj UNO-delegacioj 
malaprobas kalumniadon 

Post la ĉetdelegitoj de SU kaj Bulgario 
nun ankaŭ la UNO-reprezentantoj de 
ĈSSR, Hungario kaj Polio en komuna 
deklaracio al Ĉenerala UNO-Sekretario 
U Thant retutis la klopodojn de la okci- 
dentpotencoj prezenti Germanan Demo- 
kratian Respublikon kvazaŭ „ne ekzista" 
kaj „ne suverena". 

La UNO-reprezentantoj de la tri socia- 
lismaj ŝtatoj postulas ĉesigon de ĉiaj 
malhonorigoj kaj de ĉiuj malamikaj ata- 
koj kontraŭ GDR. GDR estas libera 
lando, kiu ĝuas ĉiujn rajtojn de sende- 
penda ŝtato. Cia registaro sur ĝia teri- 
torio estras suverene. 

La aserto, ke la Bonn-a registaro repre- 
zentas la tutan germanan nacion, estas 
absurda kaj kontraŭas la realan situa- 
cion. Tiaj deklaroj akcelas nur la reven- 
ĝeman kaj militarisman strebadon de la 
regantaj ularoj eti Okcidenta Germanio. 
lli celas ĝenadi la evoluon de normalaj 
interrilatoj inter GDR kaj aliaj ŝtatoj. 

Konferenco pri sekureco 
en Eŭropo 

Antaŭ nelonge la jugoslava gazetaro 
publikigis leteron de la prezidanto de la 
Federacia Parlamento, Eduardo Kardelj, 
al la parlamentprezidantoj de ĉiuj eŭro- 
paj landoj. En ĝi E. Kardelj esprimas 
sian opinion pri tlanke de Jugoslavio 
proponita Konterenco de la Eŭropaj 
Parlamentoj pri Eŭropa Sekureco. Li in- 
tormas pri la decidoj de reprezentantoj 
de parlamentoj el ok eŭropaj tandoj. 
kiuj estis diskutintaj en septembro 1966 
en Beogrado la okazigon de tia konte- 
renco. 

Cyrus Eaton dankas 

Usona industriisto kaj pacbatalanto Cy- 
rus S. Eaton per letero dankis kore pro 
la bondeziroj okaze de sia 83-a naskiĝ- 
datreveno, kiujn transperis al li la pre- 
zidanto de la Ŝtatkonsilantaro, Walter 
Ulbricht. En la letero al Walter Ul- 
bricht tekstas inter alie: „Mi ekster- 
ordinare altestimas viajn bonajn dezirojn 
kaj mi iervore daŭrigos miajn klopo- 
dojn pri pli bona internacia kompreno 
inter la nacioj kun malsamaj ekonomiaj 
kaj politikaj sistemoj. Kun plej varma 
danko via sindona Cyrus Eaton." 

Trad. H. M. 


Agu frat-sclidare - subtenu la 
popolon de Vjetnamio heroe ba- 
talantan kontraŭ la usonaj agre- 
santoj. 


28 




NEUTRALISMO 

kaj Pseŭdoneŭtralismo en Esperanto-Movado 

Prof. S. Podkaminer, 

membro de Leningrada Packomitato 


Ncŭtralismo estas nocio, kiu akom- 
panas Esperanto-movadon ekde ĝia 
naskiĝo ĝis la nuntempo. Sed la esenco 
de tiu ĉi nocio dum la ekzistado de la 
movado aliiĝis. 

Dum la unuaj jaroj oni parolis plejparte 
pri la neŭtraleco de la lingvo mem. La 
vorto „neŭtrala" devenas de la latina 
„neuter", kio signifas „nek tiu, nek alia", 
do, ne enmiksiĝanta, ne partoprenanta 
iun diskuton aŭ lukton. Substrekante 
la neŭtralecon dc la lingvo, esperan- 
tistoj de la unua periodo volis montri, 
ke esperanto, estante lingvo ne na- 
cia, do, ne apartcnanta al iu ajn po- 
polo, formas fundamenton de internacia 
kompreno nc donante iun ajn privile- 
gion al iu ajn popolo. Zamenhof enmetis 
tiun ĉi ideon en la esperantan himnon 
..Espero": „Sur neŭtrala lingva funda- 
mento, komprenantc unu la alian, la po- 
poloj faros en konsento unu grandan 
rondon familian". 

Dum sia parolado ĉe la inaŭguro de la 
unua kongreso esperantista en Bou- 
logne-sur-mer, la 5-an de aŭgusto 1905, 
Zamenhof substrekis, ke la esperantistoj 
staras sur la fundamento neŭtrala, ke 
dum iliaj rcnkontiĝoj ne ekzistas nacioj 
privilegiataj kaj senprivilegiaj, tiuj kiuj 
altrudas siajn lingvojn al aliaj kaj tiuj, 
alkiuj estas altrudataj lingvoj de aliaj. 
Jam en tiu ĉi unua publika parolado la 
iniciatinto de la lingvo speciale akcentis 
la intcrnan ideon de la esperantista mo- 
vado, kiu devas aspiri pacon kaj amike- 
con interpopolan. ĉe la fino de sia paro- 
lado Zamenhof deklamis sian versaĵon 
„La priĝo sub la verda standardo", kiu 
kvankam idealisma laŭ la mondkoncep- 
to de 1'aŭtoro, estis trapenetrita de la 
sama ideo. 

Tiuj ĉi ideoj de Zamenhof trovis varman 
subtenon ĉe granda parto da esperan- 
tistoj, klare komprenintaj gravan rolon 
de internacia komprenigilo, helponta 
lukton por paco kaj amikeco interpopo- 


la. Tamen inter gvidantaj pcrsonoj de la 
tiama esperantista movado troviĝis ho- 
moj, kiel markizo de Beaufront, prof. 
Cart. kaj aliaj, kiuj konsideris necesa 
forigi ĉiun idcon el la esperantista mo- 
vado por „ne ofendi iun ajn", ili postulis 
limigi movadon nur per praktika aga- 
do. 

Dum la dua kongreso esperantista en 
ĉenevo en la jaro 1906 Zamenhof sentis 
sin devigita eldiri sian rilaton al la 
postuloj de la tiamaj „neŭtraluloj". Li 
diris: „E1 la timo, ke ni eble ne plaĉos 
al tiuj personoj, kiuj mem volas uzi 
Esperanton nur por aferoj praktikaj por 
ili, ni devas ĉiuj elŝiri el nia koro tiun 
parton de la esperantismo, kiu cstas la 
plej grava, la plej sankta, tiun ideon, kiu 
estis la ĉefa cclo de la afero de Espc- 
ranto, kiu cstis la stclo, kiu ĉiam gvida- 
dis ĉiujn batalantojn por csperanto. Ho 
ne, ne, neniam! Kun energia protesto ni 
forĵetu tiun ĉi postulon. Se nin, la unu- 
ajn batalintojn por Esperanto oni devi- 
gos, ke ni evitu en nia agado ĉion idean, 
ni indigne disŝiros kaj bruligos ĉion, 
kion ni skribis por Esperanto, ni neni- 
igos kun doloro la laborojn kaj oferojn 
de nia tuta vivo, ni forĵetos malprok- 
simen la verdan stelon, kiu sidas sur nia 
brusto kaj ni krios kun abomeno: „Kun 
tia Esperanto, kiu devas servi ekskluzive 
nur al celoj de komerco kaj praktika 
utileco, ni volas havi nenion komunani" 
Tiun ĉi idean flankon de la movado li 
plurfoje emfazis en siaj sekvintaj paro- 
ladoj. Kaj ĉiam tiuj ĉi pacamaj ideoj de 
Zamcnhof trovis varman subtenon 
flanke de la plej granda parto de a 
esperantistoj. Tamen ĉiam, ĉe diversaj 
etapoj de la movado, troviĝadis homoj, 
kiujn ĝenis la idea karaktero de la mo- 
vado, kiuj sub preteksto de nenies ofen- 
do penadis forigi la idean flankon, ŝir- 
mante siajn emojn sub la ŝildo de „neŭ- 
tralismo". 

Tiu ĉi „neŭtralisma", kontraŭidea, sed 


fakte reakci-politika tendenco renkontis 
malkontenton kaj proteston ne nur ĉe 
adeptoj de Zamenhofa idealisma paci- 
fismo, sed ankaŭ ĉe tiuj esperantistoj, 
kiuj klare vidis, ke Esperanto povas kaj 
devas fariĝi forta batalilo por noblaj 
celoj de la progresemaj homoj - por 
paco, libero, socialismo. En la unuaj 
vicoj de tiuj ĉi esperantistoj estis labo- 
ristoj. Ankoraŭ en la jaroj 1907-1911 
en kelkaj landoj estis fonditaj laboristaj 
esperantistaj asocioj (Anglio, Francio, 
Germanio). Precipe vastan disvolviĝon 
tiu ĉi movado trovis post la unua mond- 
milito. 

Zamenhof, kvankam ne havinta senpe- 
ran kontakton kun laboristoj, tamen 
eksentis, ke laborista esperantismo fari- 
ĝos plej aktiva standardoportanto de 
la idea esperantismo. Ricevinte la unuan 
numeron de laborista esperantista ga- 
zeto, li respondis al la redakcio per var- 
ma gratulletero. 

Ne nur la esperantistoj-laboristoj, sed 
granda nombro da esperantistoj, apar- 
tenantaj al plej diversaj sociaj tavoloj 
klare montris, ke ili tute ne volas rifuzi 
la idean flankon de la movado, la ideojn 
de libereco, cgalcco kaj frateco de la 
popoloj kaj ke ili volas uzi Esperanton 
ĝuste por tiuj ĉi celoj. 

Kiel rezulto de la kontraŭdiroj aperis 
tendenco trovi iun kompromisan solvon, 
kiu donus eblon kunekzisti sub unu 
tcgmento al divcrstendencaj clcmcntoj 
de la movado. Kiel ekzemplo de tiu ĉi 
tendenco estas menciebla Universala 
Esperanto-Asocio, kies statuto en la ar- 
tikolo 4-a proklamas neŭtralecon rilate 
al la nacieco, raso, religio, politiko kaj 
sociaj problemoj. Tamen la statuto de- 
klaris la respekton de la Homaj Rajtoj 
kiel esencan kondiĉon por laboro de 
UEA. 

Komentante ĉi tiun gravan artikolon de 
la statuto, nuntempa Prezidanto de UEA 
s-ro Ivo Lapenna skribis: 


29 




.. kvankam politike neŭtrala, UEA ak- 
ccptas kicl unu ol la fundamentaj princi- 
poj de sia agado la respekton de la 
Homrajtoj kun ĉiuj konsekvencoj, kiujn 
havas tiu principo. La afero de Interna- 
cia Lingvo povas progresi nur en kon- 
diĉoj de libereco." 

Kaj plue: „UEA devas havi pozitivan 
starpunkton rilate al ĉiuj movadoj, kiuj 
fortikigas la ideon pri rasa, nacia, reli- 
gia kaj lingva egaleco dc la homoj, sed 
aliflanke ĝi devas havi negativan star- 
punkton rilate al ĉiuj tendencoj, kiuj 
detruas aŭ klopodas detrui la principon 
de egaleco, libereco kaj frateco." 

Ĉu oni povas ion kontraŭ tia kompreno 
de la principo de neŭtralismo? Sed, be- 
daŭrinde, ĝi estas nur teoria kaj la prak- 
tiko montras tute alian bildon. Sed an- 
taŭ ol ilustri tiun ĉi tezon ni faru mal- 
grandan ekskurson en la historion de la 
esperantista movado - al la inaŭgura 
kunsido de la dua Universala Espcranto- 
Kongreso en Cenevo en 1906. 

Ce la inaŭguro de la Kongrcso Zamen- 
hof emocie parolis pri Ruslando „kie 
nun multaj milionoj da homoj malfacile 
batalas por libereco, por la rajtoj de 
homo". Kun dolorego anima li rakontis 
pri teruraj kontraŭhebrcaj pogromoj, 
organizitaj de la krimulaj bandoj. Ĉiuj 
kongrcsanoj, kiel la tuta mondo sciis, 
ke tiuj amasaj mortigoj, kaj turmentoj 
de senkulpaj homoj cstis benitaj kaj eĉ 
organizitaj dc la cara registaro. La kon- 
grcson partoprenis multaj rusaj espe- 
rantistoj. 

Tamen flankc de ili forestis eĉ aludo pri 
malkonsento aŭ ofendiĝo rilate zamen- 
hofajn vortojn. La rusaj esperantistoj 
neniamaniere volis, ke oni identigu ilin 
kun la caraj murdistoj kaj ili kore aplaŭ- 
dis al la zamenhofaj kondamnantaj vor- 
toj. Neniu el ili protestis pro kvazaŭa 
rompo de la strikta neŭtralismo. 

Nun mi pctas la legantojn pense trans- 
porti sin antaŭen je 59 jaroj. En Tokio, 
cn 1965, okazis la 50-a Universala Espe- 
ranto-Kongreso. 

Dum la inaŭgura kunveno en salutletero 
de unu el la gvidantoj de Bulgara Popo- 
la Rcspubliko Trajkov kaj en la paro- 
lado de la sovetia reprezentanto estis 
diritaj kelkaj vortoj de kondamno kon- 
traŭ amasa mortigado de vjetnamaj sen- 
kulpaj virinoj kaj infanoj per usonaj 
aerbomboj, venengasoj kaj napalmo. 
Oni povus esperi, ke la ĉeestintaj usonaj 
esperantistoj kicl humanistoj kaj homoj, 
fidelaj al la ideoj de paco kaj amikeco 
interpopola aliĝos al la kondamno de 
la krimagoj de la usonaj generaloj kaj 
reakciaj politikistoj. Tiamaniere ili soli- 
dariĝus kun usonaj kaj alilandaj pro- 


gresemaj pastroj, senatanoj, sciencistoj, 
kiuj levis la voĉon kontraŭ la murdi- 
stoj, postulas tujan ĉesigon de ia hom- 
buĉado. Sed okazis io tute mala kaj ne- 
klarigebla. La usonaj kongresanoj (krom 
du) montris sin „ofenditaj". Ofenditaj ne 
pro tio, ke ilialanda reakciularo sendas 
novajn kaj novajn agresajn trupojn por 
ekstermi virinojn, infanojn kaj malju- 
nulojn en malproksimega de Usono 
lando - ne, ili ofendiĝis pro kondamno 
dc tiuj krimoj! lli protestis kaj kriis pri 
rompo de la neŭtralisma principaro de 
UEA. Kaj kio estis ankoraŭ pli stranga 
- tiuj ĉi penoj defendi la usonajn agre- 
santojn per apelacio al la neŭtralismo 
trovis apogon ĉe kelkaj eminentaj gvi- 
danoj de UEA. 

Estus konvene peti la sinjorojn „neŭtra- 
lulojn" respondi jenajn du demandojn: 
La demando unua - Kiam la hitleraj 
hordoj invadis la eŭropajn landojn, se- 
mante morton kaj senkompate murdante 
milionojn da homoj en la koncentrejoj 
kaj gaskameroj, ĉu UEA-anoj rajtis pro- 
testi kaj eĉ kontraŭbatali la brunan 
peston, aŭ ĉu tio estus rompo de la neŭ- 
tralisma pinciparo de UEA? 

La demando dua - ĉu dum la Universa- 
la Esperanto-Kongreso oni rajtas pro- 
testi kontraŭ malhumanaj agoj de la 
registaroj de Verwoerd (Sud-Afrika- 
Respubliko) kaj Smith (Rodezio) pro ilia 
rasisma politiko, seniganta elementajn 
homrajtojn ĉe milionoj da aborigenaj 
afrikanoj, formantaj absolutan plimul- 
ton de la loĝantaro? 

Evidente la konsekvencaj „neŭtraluloj" 
devas respondi negative ambaŭ deman- 
dojn. Ja la faŝistaj murdistoj kaj afrikaj 
blankhaŭtaj rasistoj „povas ofendiĝi", 
kaj krom tio „estus rompita la neŭtra- 
lisma principaro". Scd kiel akordigi tian 
vidpunkton kun artikolo 4-a de la UEA- 
Statuto kaj la komentoj de s-ro La- 
penna? 

Rifuzi kondamnon de la amasa hombu- 
ĉado en Vjetnamio, de la krimoj, kiujn 
faras la agresantoj, celante per la teroro 
devigi la vjetnaman popolon rezigni unu 
el la plej ĉefaj homrajtoj - la rajton pri 
suvereneco kaj sendependeco de sia lan- 
do kaj subigi ĝin al marioneto Ky, mal- 
ŝategata kaj malestimata de la tuta loĝan- 
taro - tio estas „la vera neŭtralismo". 
Simila politiko, formala kaj hipokrita, 
fakte estas rifuzo de neŭtraleco, perfido 
de la artikolo 4-a de la Statuto. 

Kaj ankoraŭ unu ekzemplo. En la nu- 
mero 725 (2) de februaro 1966 de la 
revuo ..Esperanto" aperis redakcia noto, 
titolita: „UEA: komunista agento de 
usona imperiismo". En tiu noto oni men- 
cias kulpigojn, faritajn de „Amcrika 


Esperantiso" kontraŭ UEA pro ĝia 
kvazaŭa komunistamo kaj kulpigojn 
flanke de MEM-organo „Paco" (japana 
eldono) kontraŭ aperigata de UEA 
revuo „Monda kulturo" pro ĝia kva- 
zaŭa simpatio al la usonaj impe- 
riistoj. La redaktoroj de „Esperanto" 
opinias, ke la reciproke kontraŭaj kul- 
pigoj pruvas ĝuste neŭralecan vojon de 
UEA. Tamen la povra vortoludo en la 
titolo ne povas kaŝi neklaran, konfuzi- 
gan, malkonsekvencan pozicion de UEA 
rilate neŭtralismon. 

ĉu por eviti similajn kulpigojn UEA 
devas ŝanĝi sian statuton, speciale la 
artikolon pri neŭtralismo? Male: ĝi de- 
vas rigore sekvi la statuton. Kaj tio 
signifas: daŭrigante la politilion de neŭ- 
traleco rilate al nacieco, raso, religio, 
plej firme, kuraĝe, senkompromise kon- 
traŭbatali ĉiujn provojn detrui la libcre- 
con, egalecon kaj fratecon dc la popolo. 
Tiel agante. UEA verŝajne ne evitos ri- 
proĉojn pri- „komunistemo" flanke de la 
reakciuloj, faŝistoj, rasistoj kaj ĉia ce- 
tera rubo de la historio, kiu nomas 
„komunistoj" ĉiujn homojn, kontraŭan- 
tajn ilian rabistan, kontraŭhumanan po- 
litikon - inkluzive eĉ la usonajn sena- 
tanojn kaj budhanajn monaĥojn, pro- 
testajn kontraŭ la usona agreso en 
Vjetnamio. 

Sed tiujn rarajn provokajn voĉojn UEA 
povus tute malatenti, ĉar la kriantoj 
marŝas ne sub la verda standardo de la 
vera esperantismo, sed sub la nigra 
standardo de la militema reakciularo. La 
grandega plimulto de la esperantistoj 
subtenas agadon, konforman al la sta- 
tuto, sincere aspiras pacon, liberecon, 
egalecon kaj fratecon de ĉiuj popoloj. 
Jes, vera ncŭtralismo en la movado estas 
ne nur ebla, sed ankaŭ necesa. Scn ĝi 
ne povus ja ekzisti organizaĵoj, celantaj 
unuigi homojn de diversaj mondkon- 
ceptoj - kapitalistojn kaj laboristojn, 
diversekleziajn religiulojn kaj ateistojn, 
anojn de diversaj politikaj partioj. Ek- 
zemplon de similaj organizaĵoj donas 
la multimiliona tutmonda pacmovado, 
Mondpaca esperantista movado k. a. 

Sed ĝi devas esti vera, httmanisma, ho- 
mama neŭtralismo - ne la hipokrita, 
trompa pseudoneŭtralismo, uzata kiel 
kutima ŝirmilo ka protektilo de la nigraj 
krimagoj de la hommalamantoj. 


Esperantistoj batalas por la paco 
kaj kondamnas la abomenan mili- 
ton de la usonaj imperiistoj en 
Vjetnamio! 


30 




Saluta parolado de la ambasadoro 
de la GDR en la Hungara Popola 
Respubliko, s-ro Wilhelm Meissner, 
dum la 51-a U. K. en Budapeŝto 


La CDR estis oliciale reprezentata en la 
51-a V.K. per lia ekscelenco, la ambasa- 
doro de la Cermana Demokratia Respu- 
bliko en la Popola Respubliko Hungario, 
s-ro Meidner. Per tiu iakto, kiel ankaŭ 
per lia - iormata de alta politika kon- 
scio de respondeco - salutparolado, al 
ĉiu ĉeestanto devis konsciiĝi la ekzisto 
de du germanaj ŝtatoj kaj ankaŭ ilia 
sinteno al la germana estinteco, al mili- 
to kaj paco kaj per tio al la Vjetnamia 
problemo. Lia indiko: ..Estus granda 
iaro, se la esperantistoj el ambaŭ ger- 
manaj ŝtatoj unuigus siajn klopodojn, 
pot ke neniam plu ekestiĝu milito de 
germana tero", same kiel la deklaroj pri 
solidareco kun la vjetnama popolo kaj 
la postulo de sekureco en Eŭropo, estis 
akceptataj kun lorta aplaŭdo. Kelkaj 
adeptoj de la jieŭtraleco", kiuj hipo- 
krite iermas ambaŭ okulojn antaŭ la iia 
milito en Vjetnamio kaj la militpolitiko 
de Bonn, kompreneble ne povis konsenti 
ĉi tiujn pensojn de vera interpopola 
amikeco resp. reagis neĝentile kaj ne- 
diplomate. Tia sinteno povis utili nur 
al tiuj rondoj, kiuj taras aŭ preparas mili- 
ton suh neŭtrala masko. Intelektuloj, 
precipe instruistoj el Anglujo, Danujo, 
Aŭstrujo, Francujo, Italujo kaj kongre- 
sanoj el la socialismaj landoj en inter- 
paroloj ĉiam denove aprobis la klarajn, 
la interpopolan amikecon substrekan- 
tajn, diskursojn de nia ambasadoro. 


Sinjoro prezidanto - cstimata prczidan- 
taro, geamikoj de la lingvo Esperanto 
kaj de la paco, gesinjoroj! 

Permesu, ke mi transdonu en la nomo 
de la registaro dc la Gcrmana Demokra- 
tia Respubliko korajn salutojn kaj la 
plej bonajn dezirojn por plena sukceso 
de la 51. Universala Esperanto-mond- 
kongreso. 

Mia registaro sekvas viajn strebadojn 
kun granda intereso. Dank'al la subteno 
de la registaro, atingis Esperanto en la 
Germana Demokratia Respubliko signi- 


foplenan evoluon. La laboro okazas en 
la kadro de la Germana Kulturligo kaj 
kreis mulnombrajn laborgrupojn ron- 
dojn kaj korespondadojn. 

La epoko de la teknika revolucio, kies 
senekzemplan evoluon de scienco kaj 
tekniko ni travivas, postulas pli densan 
internacian kunlaboron en ĉiuj sferoj de 
la homa vivo, scienco, tekniko, komerco 
kaj politiko. 

Pro tio ankaŭ kreskas la bezono al rapi- 
da kaj plifaciligita lingva interkompre- 
niĝo. 

Custe, ĉi tie, rilate al la interkompre- 
niĝo, Esperanto multon faris, kaj atingas 
ĉiam pli da signifo. 

Tion esprimas ankaŭ la decido de la 
UNESCO el la jaro 1954, agnoski Espe- 
ranton kiel trafiklingvon tutmondan 
kaj subteni ĝian disvastigadon. 

La rolo kaj la signifo de la lingvo Espe- 
ranto en la interkompreniĝo de la popo- 
loj en la mondo estas substrekata per la 
fakto, ke hodiaŭ en ĉi tiu kongresejo 
kune sidas reprezentantoj el pli ol 40 
nacioj kaj interkompreniĝas en direkta 
interparolado. 

Paco kaj Esperanto estas du nocioj kiuj 
ne estas disigeblaj. Kiom ajn salutinda 
la paca atmosfero de tiu ĉi kongreso 
ankaŭ estas, bedaŭrinda ankaŭ estas tio, 
ke ekzistas sur nia tero danĝeraj streĉi- 
tecoj kaj agresioj, kiuj minacas serioze 
la mondpacon. Mi pensas rilatc al tio 
pri la multsuferigita popolo en Vjctna- 
mio. 

En Vjetnamio multaj homoj per bom- 
boj kaj gaso venena estas murditaj kaj 
kun ili ankaŭ Esperantistoj. 

Vi ĉiuj scias, ke la heroe batalanta 
vjetnama popolo disponas pri bona 
Esperanto-tradicio kaj Esperantomo- 
vado. 

Kian grandan signifon la internacia 
lingvo Esperanto por la vjetnama po- 
polo havas, esprimis la ambasadoro de 
la Demokratia Respubliko Vjetnamia cn 
Moskvo, S-ro Nguyen-Van-Din, 1959, en 
la Esperanto gazeto „Nuntempa Bul- 
gario" laŭenhavc tiel: 


„Ne miru, se mi komunikos al vi, ke 
dum la 80-jara subpremado franca ĉiuj 
verkoj de Victor Hugo, Anatole France, 
Maupassant, Zola, Balzac kaj aliaj estis 
retcnitaj. Ne eĉ unu el tiuj verkoj aŭ 
verkoj de aliaj klasikuloj estas traduki- 
taj en la vjetnaman lingvon. 

Ni interkonatiĝis kun la mondlitcraturo 
ĉefe per la lingvo Esperanto." 

Estas en la nacia intereso de la germana 
popolo, same kiel en la intereso de la 
paco kaj la sekureco de ĉiuj popoloj ke 
estu entreprenotaj efikaj agadoj kaj 
kreotaj garantioj, por ke neniam plu 
ekestiĝu milito de germana tero. 

La Germana Dcmokratia Respubliko en 
sia tuta interna - kaj ekstera politikoj 
agas konforme al la konkludoj tre gra- 
vaj el ambaŭ mondmilitoj. Estus granda 
faro, se la esperantistoj el ambaŭ ger- 
manaj ŝtatoj, en la intereso de la tuta 
germana popolo, unuigus siajn klopo- 
dojn, por ke ncniam plu ekestiĝu milito 
de germana tero. 

Antaŭ kelkaj semanoj la reprezentantoj 
de la ŝtatoj, apartenantaj al la Varsovia 
kontrakto en Bukaresto subskribis dc- 
klaracion. Mia registaro tre aprobas tiun 
deklaracion, kiu pledas por normalaj 
bonnajbaraj interrilatoj kaj paca kunla- 
borado de ĉiuj eŭropaj ŝtatoj, proponas 
rimedojn por malarmado kaj forigo de 
la streĉitecoj >en Eŭropo kaj postulas la 
sekurigon kaj netuŝeblccon dc la ck- 
zistantaj limoj, la agnoskon dc la ckzi- 
sto de ambaŭ germanaj ŝtatoj kaj sistc- 
mon de eŭropa sekureco. 

Se la esperantistoj vere volas plenumi 
sian grandan taskon, batalante por inter- 
popola komprcniĝo kaj la konservado 
de la paco, tiam ili ne povas kaj ne de- 
vas fermi la okulojn antaŭ la faktoj 
minacantaj la mondpacon! 

La laboro por la paco nur tiam estas 
sencoplena, se ni estas partiecaj por la 
paco. 

En tiu solena horo, kiam geesperan- 
tistoj el multaj nacioj en tiu kongres- 
salono, sin frate premas la manojn, ni 
ankaŭ devas ekkoni, ke la Esperanto- 
lingvo nur en Paco plue povas esti dis- 
vastigata. 

Nur tiam, kiam la batalantoj por la 
paco sukcesos likvidi la fontojn de la 
danĝeroj en la mondo, ĉiujare la Espe- 
rantistaro, plue povos kunveni en siaj 
mondkongresoj. 

Tre estimataj gesinjoroj! Akceptu mian 
plenan simpation por via paca kaj po- 
polliga laboro. 

Ĉi devas esti inspirita de la konscio ke 
hodiaŭ ekzistas la fortoj por pace kun- 
vivi kaj komune labori kun la popoloj 
de la tuta mondo en la spirito de la 
kreinto de la lingvo Esperanto Doktoro 
Zamenhof. 

Mi povas certigi vin, ke flanke de mia 
registaro ĉio okazos, por ke la miljara 
sonĝo de la homaro, la paco, triumfu. 

Trad.: II. Fuchs D-ro Rutt 


31 



Direktivoj por la agado 
de la Esperanto-amikoj 
de la GDR 
en la 

Germana Kulturligo 


1. La mondhelplingvo Esperanto estas 
rimedo por flegi pacajn kaj amikajn 
rilatojn inter la popoloj. La amika 
interŝanĝo de ideoj kun la csperan- 
tistoj de ĉiuj socialismaj landoj kaj la 
disvolviĝo de kunlaboro kun la pro- 
gresemaj espcrantistoj de la kapita- 
lismaj ŝtatoj en la spirito dc paco kaj 
amikeco inter la popoioj estas celo de 
la agado de laborrondoj kaj labor- 
grupoj en la Germana Kulturligo. 

2. La Esperanto-amikoj rigardas kiel 
sian taskon: 

konvinke prezenti al esperantistoj en 
aliaj landoj per sia lingvoscio la 
historian revolucian proceson efekti- 
viĝantan en nia ŝtato, la pacan karak- 
teron de nia politiko kaj la profun- 
dan humanisman enhavon de nia 
ekonomia politika kaj kultura evo- 
luo; 

labori por la ideoj de humanismo, 
amikeco inter la popoloj kaj por la 
realigo de paca kunekzistado kaj sen- 
maskigi per vorto kaj ago la okci- 
dentgermanan politikon de nuklea 
armigo kaj revenĝo, la imperiisman 
militon kaj ĉiujn formojn de neo- 
koloniismo; 

aktive kunlabori per siaj specialaj 
rimedoj en la ampleksa konstruado 
de socialismo en la Germana Demo- 
kratia Respubliko, precipe en la kul- 
tura sektoro. 

3. La flegado de la mondhelplingvo 
estas por la Esperanto-amikoj formo 
de ilia kultura agado, kiu povas kon- 
tribui al la ĉiuflanka klereco de so- 
cialistaj homoj. Ili konscias, ke la 


scipovo de fremdaj lingvoj formitaj 
laŭ naciaj apartajoj kaj neanstataŭ- 
igeblaj aŭ forpuŝeblaj per iu ajn 
mondhelplingvo, estas parto de la 
ĝenerala klereco de socialista perso- 
neco. 

4. La Esperanto-amikoj en la Germana 
Kulturligo rigardas la Germanan De- 
mokratian Respublikon kiel modelon 
nacian kaj socialan por la formigo de 
la germana estonteco kaj kiel nes- 
kueblan bastionon de la paco en Ger- 
manio. Per ĉiuj fortoj ili subtenas la 
ampleksan konstruadon de la socia- 
lismo kaj la pacan politikon de nia 
ŝtato de laboristoj kaj kampuloj. En 
sia agado ili atentas la progresemajn 
tradiciojn de la iama Germana Labo- 
rista Esperanto Asocio kaj la spertojn 
kiujn la anoj de ĉi tiu asocio kaj aliaj 
amikoj de Esperanto akiris en la ba- 
talo kontraŭ faŝismo kaj dum la 
demokratia kaj socialisma rekonstruo. 

5. Por la Esperanto-amikoj en la Gcr- 
mana Kulturligo ia ĉeftaskoj kaj la 
statutoj de la GKL, la decidoj de la 
Prezidanta Konsilantaro, kaj ĉi tiuj 
direktivoj estas la fundamento por 
ĉiuj agadoj de la laborrondoj kaj la- 
borgrupoj. 

E1 tio sekvas inter alie jenaj taskoj: 

a) Ekstarigo de laborrondoj en la di- 
striktoj kaj laborgrupoj en la sub- 
distriktoj, flegado de la lingvo Espe- 
ranto en lingvaj rondoj por komen- 
cantoj kaj en rondoj servantaj al 
konversacio kaj perfektigo por pro- 
gresintoj. 

b) Traduko de paroladoj de gvidantaj 


politikistoj, de interesaj artikoloj kaj 
de publikajoj de verkistoj, de rapor- 
toj el ĵurnaloj kaj gazetoj taŭgaj por 
uzo en eksterlanda korespondado. 

c) Organizo de interŝanĝo de spertoj 
rilate al eksterlanda korespondado. 

d) Aranĝo de interesaj prelegoj kaj dis- 
kutoj plejeble esperantlingve pri la 
ĉefproblemoj de nia tempo, pri temoj 
politikaj, ekonomiaj, filozofiaj, scien- 
ciaj-teknikaj kaj kulturaj. 

e) Partopreno en la kultura kaj spirita 
vivo de Germana Kulturligo. 

Ĉi tiuj direktivoj donas fundamenton 
kaj celon por la agado dc la espcran- 
tistoj en la Germana Demokratia Rcspu- 
bliko. Ili estas la gvidilo por la laboro 
de la Centra Laborrondo, por la distrik- 
taj laborrondoj kaj la grupoj en sub- 
distriktoj kaj urboj. Ili estas validaj por 
ĉiuj Esperanto-amikoj en la Germana 
Kulturligo. 

La Centra Laborrondo dc la Esperanto- 
amikoj en la GKL akordigas la agadon 
de ĉiuj laborrondoj, instrukcias ilin, kaj 
akceladas Esperanto-movadon en laGer- 
mana Demokratia Respubliko. 

Ci subtenas la rondojn en iliaj klopodoj 
peri al la Esperanto-amikoj bonan ling- 
voscion kaj pli altan scion pri la sociaj 
problemoj de nia nuntempo. Por tio 
estas rekomendinde trovi referantojn 
pritraktantajn la aktualajn problemojn 
de nia spirita kaj kultura vivo. 

La Centra Laborondo en la Germana 
Kulturligo respondecas pri la eldono de 
la informilo de la Esperanto-amikoj en 
la Germana Kulturligo „der esperantist". 
Gia tasko estas, gardi la interesojn de ia 
Esperanto-amikoj de la GDR en la Ger- 
mana Kulturligo sur internacia kampo 
kaj kontakti kun internaciaj kaj naciaj 
asocioj. 

Dccidita la 31-an de marto 1965. 

Trad. WŭrkerJMaier 


En oktobro 1967 ĉe la eldonejo VEB 
Enzyklopadie, 701 Leipzig/GDR poŝt- 
fako 130, aperos lernolibro 

„Ni lernas paroli Esperanton" 

en germana lingvo. Ĝi havos ĉirkaŭ 
220 paĝojn en formato 11 X 18 cm. 

Samtempe aperos 

vortaro Esperanto - Germana 

kun ĉirkaŭ 12 000 titolvortoj. 

Vi jam nun povas mendi ambaŭ librojn 
ĉe via librovendejo aŭ ĉe Deutscher 
Buch-Export und -Import G.m.b.H., 701 
Leipzig, Leninstrato 16, aŭ ĉe la el- 
donejo. 


32 




Konstantin 
Eduardoviĉ 
Ciolkovskij, la „patro 
de la astronaŭtismo"- 
esperantisto 

Multaj homoj cn la mondo konas la el- 
diron: „La Tero estas la lulilo de la ho- 
maro, sed la homaro ne restos eterne 
en la lulilo. En la sopiro al la lumo kaj 
ia kosmo la homaro en la komenco mo- 
dcste atingos la superatmosferajn regio- 
nojn kaj - postc ekmastros )a tutan 
ĉirkaŭsunan kosmospacon." 

Ci tiuj vortoj devenas de la konata es- 
ploristo K.E. Ciolkovskij, „la unua pio- 
niro de la ideo pri la kosmovojaĝo". 
Tiu ideo estas malnova, sed Ciolkovskij 
ekkonis Ja esencan principon: La mo- 
vado de la artaj tersatelitoj kaj kosmaj 
'ŝipoj estas ebla nur per la reakcia 
forto. 

Certe, hodiaŭ ĉi tiu afero estas ja mem- 
komprenabla, sed antaŭ 80 jaroj ĝi estis 
vere neordinare kuraĝa ideo. A1 Ciol- 
kovskij venis la epok-fara ideo pri la 
raketoj movigeblaj per flua brulajo. Li 
kreis la fundamentojn de la moderna 
astronaŭtismo. - Hodiaŭ ni vidas la 
realiĝon de liaj ideoj: Homoj ĉirkaŭflu- 
gas nian terglobon, komplikitaj sondi- 
loj sendas bildojn de la lunsurfaco. 
Rimarkindaj estas la pensoj de Ciol- 
kovskij pri la problemoj de universala 
lingvo. Li dediĉis en sia en 1915 ape- 
rinta broŝuro „Deveno de la Tero kaj de 
la sunaj sistcmoj" apartan ĉapitron kaj 
skribis: „Kiel grave estas por homoj 
kompreni unu la alian! Laŭ la tradicio 
la homoj havis en la komenco nur unu 
lingvon, sed, kiel puno, ili perdis la 
komunan lingvon kaj estis devigataj 
paroli en diversaj lingvoj. Ĉesis tiam la 
universala harmonio kaj kunagado 
direktita al unu celo ..." 

En leteroj al Popov, Ciolkovskij espri- 
mis siajn pensojn pri Esperanto en sek- 
vanta maniero: „Siatempc mi tre inter- 
esiĝis pri Esperanto kaj mi posedas la 
leteron de doktoro Zamenhof ..." En 
alia letero: „Kompreneble, Espcranto 
estas la plej bona el ĉiuj artefaritaj ling- 
voj. Senpridubinda simpleco de ĝia al- 
fabeto, genia facileco de la gramatiko, 
riĉeco de la vortaro - faras ĝian krein- 
ton senmorta." 

En jaro 1934 - unu jaro antaŭ sia mor- 
to - la 77-jara Ciolkovskij fariĝis mem- 
bro de la esperanta unuiĝo en la Sovjet- 
unio. 

A. Zenkert. Potsdam. CDR 


KIE ABONI „PACO-n"? 

Jarabono 

Aŭstralio: 

Jim Davidson. P. O. Box 139, PENRITH 

N. S. W. 1 do. 

Aŭstrio: 

Franz Wagner, Rcimundstr. 37, Post 10 
LINZ 30 ŝ. 

Belgio: 

Jcan Cocn, 9, rue Arthur Roland, 

BRUXELLES-3 70 b.fr. 

Brazilo: 

Valtcr Dominquĉs Costa, AV. RUY BAR- 
BOSA 267, Macae-Est, RIO DE JANEIRO 140 czr. 

Britio: 

C. Ficlding, I, Churdi road, Horfield 
BRISTOL 7 6 ŝ. 

Bulgario: 

Bulgara MEM-komitato. Bulv. Hr. Botcv 
No. 97, SOFIA 2 Iv. 

Cckoslovakio: 

Tomaŝ Balda, Rcvnicc 416 23 
PRAHA-ZAPAD 20 kr. 

Danlando: 

Egon Starup, Engbovej 90, KOPENHAG- 
VANL0SE 10 kr. 

Finnlando: 

Jarvinen. Vastra, KEIMOLA 5 mk. 

Francio: 

Claude Blanc, 41 bis, rue Jeannc d'Arc 
69 - LYON - 3 (pagcbla al p.ĉ.k. Lyon 
No 2044-67) 8 f.fr. 

Gcrmana Dcmokratia Rcspubliko (DDR) : 

Ccntra Laborrondo dc la Esperanto-amikoj 
dc la GDR cn la Gcrmana Kulturligo. 

108 BERLIN, Charlottcnstr. 60 5 MDN 

Hungario: 

Hungara MEM-komitato, BUDAPEST-VIII 
Kcnyĉrmezo utca 6 26 frt. 

Indonczio: 

Khwatliat Kho, Gand Mandor VI1/7, 

DJAKARTA — 

Islando: 

Oskar Ingimarsson, Langhotsveg 3, 

REYKJAVIK 50 kr. 

Izraelio: 

Bcn-Altcr Jehicl, Mconot Ovdim 31, 
PETAH-TIKVA 


Italio: 

Dante Cattaneo, Via Val di Pcdro 23, 

MILANO 850 1. 

Japanio: 

Nanba Syozi, Kodan 21-201, Huruiti- 
Kita-3, OSAKA-ZYOTO 300 1. 

Kamboĝo: 

Dinh-Thuan-My, B. P. 406 PHNOM PENH 30 r. 
Kubo: 

Raul Juarcz Scdeno, Apartado 570, 

CAMAGŬEY 

Nederlando: 

Cor dc Waart, Plancinsstraat 71, 

AMSTERDAM-C 4,5 g. 

Nepalo: 

Keshab Ran Joshi, Espcranto-societo 10 319, 

Bhosiko Tolc, KATHMANDU 

Popola Rcspubliko de Koreo: 

Korea Esperanto-Asocio (S-ro Ri-Giin), 
Poŝtkesto 16. PJENGJAN 

Norvegio: 

Ncnning Niclscn, TORKVIKBYGD 4 kr. 

Nov-Zelando: 

(la pcranto dc Aŭstralio) — 

Pollando: 

Pola Esperanto-Asocio, ul. Nowy Swiat 27, 
WARSZAWA 36 zl. 

Rumanio: 

Simon Arpad, str. Matci Vocvod 12, 

BUCURESTI - 31 

Sovetunio: 

Unuiĝo dc socictoj sovctiaj dc amikeco 

kaj kulturaj rilatoj kun aliaj landoj 

(S-ro A. Makovskij), Kalinin 14. MOSKO 2 r. 

Svedio: 

K. Kvist, Rimansgatan 13, DEJE 10 kr. 

Usono: 

Jim Dcer. 12946, Nc Nancock, Portland, 

Orcgon 97230 1 dol. 

Vcnuzuclo: 

Ildefonso Nunez, Apartado dc Corrcos 250, 
BAROUISIMOTO 

Vjetnama Demokratia Respubliko: 

MEM-sekcio de VPEA, 68, Ly Thuong 
Kiĉt, HANOJO — 

Aliaj landoj: 

A. Balague, Traiseng 26, ST-POLTEN 
(Aŭstrio) — 


Viajn desegnajojn al la ekspozicio de pacamantaj artistoj! 

Pacamantaj artamantaj gekamaradoj en la mondo! Ni, pacamantaj artistoj en ok- 
cidenta iapanio okazigis ĉiujare ekspozicion en la samaj tagoj, kiam ni havis Mon- 
dan Konferencon Kontraŭ Atom- kaj Hidrcgenbomboj. Ankaŭ ĉi jare ni havos la 
ekspozicion la 6-an de aŭgusto, kien ni invitas bildojn desegnitajn de vi kaj viaj 
amikoj en la mondo. 

Ni kontraŭas al milito kaj protestas al invado de Usono en Vjetnamio. Ni ekskludas 
degeneremajn artojn. 

Ni deziras ke vi kunlaboros kun ni per kontribuo de bildoj, ksilografajoj, fotografa- 
joj, desegnajoj kaj skulptajoj. 

Interesuloj demandu detalon ĉe 

S-ro Matsuno Shintaro ĉe lkehana-Kenkyusyo, Taĉibana BLDG, Umeda-ĉo 16, Ki- 
taku, Osaka, Japanujo. 

-CR- 


33 



Sur tia tereno prosperas neofaŝismo 


En la lernejoj de okcidenta 
Germanio . .. 

Pro esploro ..muziko kiel studobjekto" 
de Helmut Segler kaj Lars Ulrich Abra- 
ham aperinta cn la presejo kaj eldonejo 
de I' orfejo en Brunsvigo, oni devas 
konkludi, ke la muziko dc la Hitler-a 
junularo cstas esenca parto de la muzik- 
instruo en okcidenta Germanio. La por 
la instruado responsaj ŝtatinstancoj la- 
sas studi la cstontajn muzikpedagogojn 
ĉc la altlcrnejo Folkwang cn Essen de 
la iama Hitler-junulara muzikfunkciulo 
Wolfgang Stumme (Volfgang ŝtumme). 
Laŭ la indikoj de la ..Reichsjugendfŭh- 
rer" (regna gvidado de la junularo) kaj 
la „Reichkultusministerium" (regna mi- 
nistrejo por kulturo) li en la nazitempo 
kompilis la kantaron „nia kantaro". ĉi 
validis kicl oficiala kantaro de la Hit- 
ler-a junularo - kiel formuligis Stumme 
- por „la servo al la granda, ĉion po- 
vanta kredo de 1' naziismo". Nazi- 
Stumme zorgas, por ke la kantoj de la 
nazi-junularo restu parto de 1' muzik- 
instruo. 


Fidelaj helpantoj de la usonaj 
agresantoj 

La siria jurnalo „A1 Thaura" avcrtis pri 
la neonaziismo de 1' kabineto Kiesingcr. 
En la komento la jurnalo deklaris: „En 
tempo, en kiu plimultiĝas la signoj de 
fortiĝo de T nazia idcologio en okci- 
denta Germanio, kaj la informagentcjoj 
montras la nazian pasintecon de la pre- 
zidanto Lŭbke kaj de la Fcdcracia kan- 
celiero Kiesinger, deklaris tiu ĉi Fede- 
racia kanceliero, ke lia registaro ankaŭ 
estonte subtenos la usonan agreson kon- 
traŭ Vjctnamio. 

Liibke ofendas Francion 

Ondon de indigno cstigis la dccido de la 
Bonn-a Federacia prczidanto kaj kon- 
struesto de koncentrejoj Lŭbke (Ljubke), 
ne konsenti la honoran transdonon de 
la Franca medajlo „Palme Academiquc" 
al la internacie konata sciencistino prof. 
Klara-Maria Fassbinder. Informoj el 
Bonn de la 17-a de januaro sciigas, ke 
ekzemple ĉe la Bonn-a prezidanta ofi- 


cejo senintcrrompe alvenas protcstletc- 
roj, en kiuj la sinteno de Lŭbke estas 
aprczata kiel ofendo de la franca po- 
polo. 

Okcidentgermanaj armiloj kontraŭ 
patriotcj de Afriko 

La Hamburg-a gazeto „Deutsches Pano- 
rama' en unu el siaj plej novaj eldonoj 
scnvualigis, ke la Bonn-a militministre- 
jo livcris ĉasbombaviadidojn de la tipo 
Fouga .Magister' C.M. 170 r al Kongo 
kaj Angolo kiel „evoluhelpon". Laŭ la 
informo de „alta staboficiro" el la milit- 
ministrejo pilotoj de la federacia armeo 
direktas la je ferajprezo aĉetitajn ma- 
ŝinojn al Afriko kaj tie „memkompre- 
neble restas ankoraŭ iomete por la 
transdono kaj instruo". La gazeto me- 
morigas, ke en la pasinta somero oka- 
zis raporto ĉe la UNO-komisiono por 
malkoloniigo, ke „okcidentgermanaj avi- 
adiloj flugis ĉe la bataloj kontraŭ afrikaj 
movadoj por sendependeco, ekzemple 
en Portugala Angolo". 

(Korespondado pri ekstera politiko n ro 4 

kaj 5,'l967) Trad. L. Schodl 



Preskaŭ ĉiu tagc laŝismaj elementoj en Okcident 
germanio proianas monumentojn por la viktimoj 
de la Hitler-reĝimo kaj judajn kultejojn. La bildo 
montras la enirejan tabulon de la juda sinagogo en 
KolnjRhein surŝmiraĉitaj per koloro kaj hokkruco. 


34 




KORESPONDDEZIROJ 

Sovetunio: 

40 geesperantistoj (17-60 jaraj) dezi- 
ras korespondi. 

Adreso: Vasilij Stanoviĉ, ul. Parkova 19, 
kv. 5, SAMBOR, Ukraino. 

Instruisto der germana lingvo en meza 
lernejo (59 jara) deziras korespondi. 
Feodov Glagol, provinco Tula, JEFRE- 
MOV, ul. „Svobody" n-ro 12, loĝ. 1. 

Mi estas korespondkursa studento kaj 
laboras kiel alta teknikisto, alivorte kiel 
termezuristo, estas deknaŭjara kaj ko- 
lektas bildkartojn, PI. Miaj hobioj: tu- 
rismo, vojaĝoj, fotografiarto, ŝatas aŭs- 
kulti „Big-beat" kaj ..Furorkantojn". 
Adreso: Guntis Biezais, Bauskas iela 
41-3, RIGA 4, Latvio - Sovetunio. 

Hungario: 

Nova esperantisto (44 j). laŭprofesie 
ekonomiisto, serĉas seriozajn amikojn 
en Eŭropo por korespondado, unuavice 
pri esperantajoj, pacmovado, literaturo, 
kulturo, popolkutimoj, interŝanĝos 
bildkartojn kaj prospektojn. Adreso: 
Kamaras Attila, Szaboleska u. 19, GYŬR 
- Hungario. 

GDR: 

Interŝanĝo de iibroj. Mi poscdas la ver- 
kon „Dokumcntoj dc Esperanto" (Infor- 
milo pri la historio kaj organizado de 
la Esperantomovado, kompilita de D-ro 
A. Mdbusz, 1921). Ci enhavas i.a. ĉiujn 
kongresparoladojn de D-ro L. L. Zamen- 
hof. Anstataŭe mi deziras interŝanĝi la 
verkon „Ausfŭhrliche Grammatik der 
Esperanto-Sprache", von W. Velten. Bon- 
volu skribi al: Rudolf Hellfritzsch, GDR 
9112 Burgstadt, Plantagenstr. 2 

Libroofertojn (ankaŭ gazetojn) pri intcr- 
lingvistikaj kaj esperantologiaj temoj 
en ĉiu ajn lingvo faru al Detlev Blanke, 
2401 Dorf-Mecklenburg, Germana Demo- 
kratia Respubliko (GDR). 


SEKRETARIARO DE MEM 

Prezidanto: 

Nikola ALEKSIEV (Bulgario) 

V icprezidanto: 

Karl KVIST (Svedio) 

Tinka LAKOVA (Bulgario) 

Generala sekretario: 

Gosta HOLMKVIST (Svedio) 
Sekretario: 

Tomaŝ BALDA (Ĉekoslovakio) 

Centra administranto: 

Anton BALAGUE (Aŭstrio) 

Centra redaktoro de PACO: 

Wiliam GILBERT (Francio) 

Adresoj: 

Por ĝeneralaj ateroj: 

G. HOLMKVIST, Ronneholm- 
svagen 55, str. 2, IV MALMŬ 
(Svedio) 

Por administraj ateroj: 

A. BALAGUE, Traiseng 26, 
ST-PŬLTEN (Aŭstrio) 

Por redakciaj aleroj: 

W. GILBERT, 30, rue Croix-Montoire, 

37-TOURS-ST-SYMPHORIEN 

(Francio) 


Herausgeber fur dieses Heft: 

Dcutschcr Kulturbund Bundessekretariat (Zentralcr 
Arbcitskrcis dcr Esperantofreunde der DDR). Rc- 
daktion: 108 Bcrlin, Charlottenstrafje 60. Fcrn- 
ruf: 22 59 91. Verantwortlicher Redaktcur: Eugcn 
Mcngcr. Rcdaktionskommission: Otto Bafjler. 
Rudi Gractz, Rudolf Hahlbohm, Dr. Emil Redit- 
zicglcr, Erwin Schleusener, Willi Vildcbrand. Ver- 
offcntlicht untcr der Lizenznummcr 1528 des Pressc- 
amtcs bcim Vorsitzenden dcs Ministerrates dcr 
DDR. Rcdaktionsschluft: 1. Marz 1967. Erscheint 
in dcr Regcl zwolfmal im Jahr. jeweils als Aus- 
gabc ciner andercn MEM-Landessektion. Jahrcs- 
abonncmcnt: MDN 5,- einschl. Vcrsandspesen. 
Prcis dicscs Heftcs: MDN 1,-. Druck: III/9/1 
Grafisdicr Grofibetrieb Volkcrfreundschaft Dresden, 
Betricbstcil Meifjen. 

Eldono por tiu ĉi numcro: 

Gcrmana Kulturligo / asocia sckretaricjo (Ccntra 
Laborrondo de la Esperanto amikoj dc la GDR). 
Rcdakcio: 108 Berlin, Charlottcnstrato 60, Telc- 
fono: 22 59 91. Respondcca redaktoro: Eugcn 
Mengcr. Redakcia komisiono: Otto Bafilcr, Rudi 
Gractz. Rudolf Hahlbohm, Dr. Emil Rechtzicgler. 
Erwin Schleuscner, Willi Vildcbrand. Rcdakcia 
fino: la de marto 1967. Aperas ĝeneralc 12 fojc 
dum jaro, ĉiu foje kiel eldono dc alia MEM- 
landa sekcio. Prcscjo: III 9 1 Grafischcr Grofi- 
bctricb .Volkcrfreundschaft”, Dresden, Betriebsteil 
Meifien. 145/67 - 36 


AL LA KUNLABORANTOJ DE ..PACO" 

KAJ AL ĈIUJ (MEM)-ANOJ! 

La centra redaktoro bezonas pli da artikoloj pri la konkreta pacbatalo, notinde 
informojn, dokumentojn, argumentojn pri la milito en Vjetnamio, la rasapartigo en 
Usono kaj Sud-Afriko, la nazia danĝero en okcidenta Germanio, ktp. ... La 8 paĝoj 
(aŭ 16 en duoblaj numeroj), kiujn ŝuldas al MEM ĉiu sinsekva eldonanto devas esti 
plene dediĉitaj al nia pacbatalo, sed al la centra redaktoro ofte mankas taŭgaj 
artikoloj. 

Bonvolu ĉiuj kunlaborantoj kaj ankaŭ aliaj MEM-anoj pripensi la problemon kaj 
sendi unuaece dokumentojn, kiuj donas al la legantoj motivojn por prisensi kaj agi. 

W. C. -CR- 


ENHAVO 

1 La Kastelo Wartburg 

4 La bordo de Baita Maro valoras 
vojaĝon 

5 Vjetnamio situas en Sudorienta Azio 

6 Vjetnamio - la Hispanujo de Usono 

7 Protestoj el la tuta mondo 

8 La Germana Kulturligo transdonis 
mondonacon 

9 En ŭa Moldava Soveta Socialisma 
Respubliko 

10 Pacmovado en Japanio 

11 Letero el Baghdad 

11 1967 kriminalproceso kontraŭ 
militkrimuloj 

12 Iniciato por konstruktiva 
eŭropopolitiko 

13 La GDR kaj la UNO 

13 La germanan problemon oni solvu 
pacmaniere 

14 Proponitaj, kiuj servus al la Eŭropa 
sekureco ka ai la paco 

15 Komento al la dcklaro de la sovetia 
registaro 

16 La evoluo de la materia kaj kultura 
vivnivelo de la GDR 

17 Kelkaj faktoj pri la evoluo de la 
ekonomio de la GDR 

17 ĉion por la bono de la homo 

18 La „Komika Operejo" - mondfama 
teatro en nova beleco 

19 „. . . Pcr la vcrkado de Brecht 

20 Altnivela GDR-sporto 

21 Plej bonan medicinan prizorgon por 
ĉiu GDR-civitano 

22 La Gazetarfako en la GDR 

22 Kiu tuŝas la dormon de 1'mondo 
Lenin 

23 La Justicordo en la GDR 

24 Portrcto dc scicncisto de GDR 

25 Rigardo en la jaron 2000 

26 Komunismo estas Sovetpotcnco plus 
elektrifiko 

28 Sur la vojo al la Ruĝa Oktobro 

28 Socialistaj UNO-delegacioj 
malaprobas kalumniadon 

28 Konferenco pri sekureco en Emopo 

29 Neŭtralismo kaj Pseŭdoneŭtralismo 
cn Espcranto-Movado 

31 Saluta parolado dc la ambasadoro, 
s-ro Meifjner 

32 Direktivoj por la agado de la 
Esperanto-amikoj de la GDR 

33 Ciolkovskij, la „patro dc la 
astronaŭtismo" 

34 Sur tia tereno prosperas neofaŝismo 

36 Helena Scigala - ligno gravuro 

„Neniam plu ploru infanoj pro siaj 
patrinoj" 


35 






HELENA SCIGALA — llgno gravuro 
„Neniam plu ploru infanoj pro siaj patrinoj